Shahr-i Sokhta

ایران

سال ثبت در لیست میراث جهانی/2014

شهر سوخته به معنی شهری که اتش گرفته می باشد ، در تقاطع مسیرهای تجاری عصر مفرغ که از فلات ایران عبور می کند واقع شده است. بقایای شهر خشتی نشانگر ظهور جوامع اولیه پیچیده در شرق ایران بوده که بر اساس کاوشهای به عمل آمده مربوط به ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد است. در چهار دوره زمانی مهم  تا ۱۸۰۰ سال قبل از میلاد ، چندین نقطه متمایز در شهر وجود داشته :
جایی که مقبره ها ساخته شده ، محله های مسکونی، گورستان و کارگاههای صنایع دستی.
انحراف درمسیر آبها و تغییرات آب و هوایی منجر به متروکه شدن شهر در اوایل هزاره دوم شد. سازه ها، گورستان ها و تعداد زیادی از آثار مهم مکشوفه به سبب  شرایط اب و هوایی خشک بیابانی که باعث‌شده منطقه با گذشت زمان ،دستخوش تغییر زیاد نشود، اینجا را محلی غنی برای تحقیق کرده و ضرورت وجود جوامع پیچیده و ارتباط بین آنها در هزاره سوم قبل از میلاد را بیان میکند. برای مشاهده ویدئو کوتاه اینجا را کلیک کنید.|

منبع: وبسایت میراث جهانی

مترجم: الهام نصیری

عکاس: افشین ایران پور

نوشته شهر سوخته اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

Persepolis

ایران

سال ثبت در لیست میراث جهانی/1979

پرسپولیس(تخت جمشید) که پایتخت امپراطورى هخامنشى بود، در سال ۵١٨ قبل از میلاد توسط داریوش اول تاسیس شد. پرسپولیس بر روى یک تراس عظیم نیمه طبیعى و نیمه ساختگى بنا شده،جایى که شاه شاهان یک مجموعه فصرهاى چشمگیر تحت تاثیر نمونه هاى بین النهرینى بوجود آورده بود. اهمیت و کیفیت ویرانه هاى با شکوه و عظیم، آن را به یک منطقه باستان شناسى منحصر به فرد تبدیل مى کند. برای مشاهده ویدئو کوتاه اینجا را کلیک کنید.

منبع: وبسایت میراث جهانی

مترجم: سارا توسلی

عکاس: افشین ایران پور

نوشته پرسپولیس اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

Pasargadae

ایران

سال ثبت در لیست میراث جهانی/2004

پاسارگاد اولین پایتخت سلسله شاهنشاهی هخامنشی بود که توسط کوروش دوم (کوروش بزرگ) در پارس، وطن پارسیان، در قرن 6 قبل از میلاد تاسیس شد. کاخ ها، باغ ها و آرامگاه کوروش نمونه های برجسته ای از مرحله اول هنر و معماری سلطنتی هخامنشی است که گواهی استثنایی بر تمدن ایران است. قابل توجه ترین بقایای موجود در این محوطه ۱۶۰ هکتاری شامل موارد زیر است: مقبره کوروش دوم، تال تخت (تُل تخت*) که یک سکوی مستحکم است و یک مجموعه سلطنتی از دروازه، سالن برای حضار، کاخ مسکونی و باغ ها.

پاسارگاد پایتخت اولین امپراتوری بزرگ چند فرهنگی در آسیای غربی بود. این کشور که از مدیترانه شرقی و مصر تا رودخانه هیندوس (ایندوس یا سند)کشیده شده بود، اولین امپراتوریی بود که در آن به تنوع فرهنگی اقوام مختلف احترام گذاشته می شد و این امر در معماری هخامنشی که نمایش ترکیبی از فرهنگهای مختلف است، منعکس می باشد. برای مشاهده ویدئو کوتاه اینجا را کلیک کنید.

*تل تخت: ارگ سلطنتی کورش بوده که توسط داریوش بزرگ به یک دژ مستحکم تبدیل شد.

منبع: سایت میراث جهانی

مترجم: مریم جالسی

عکاس: افشین ایران پور

نوشته پاسارگاد اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

Sheikh Safi al-din Khānegāh and Shrine Ensemble in Ardabil

ایران

سال ثبت در لیست میراث جهانی/ 2010

ساخت خانقاه شیخ صفی‌الدین و مجموعه‌ی زیارتی در شهر اردبیل، از ابتدای قرن 16 تا انتهای قرن 18 به طول انجامیده و این مکان، محلی جهت سلوک معنوی در سنت صوفیان بوده است.
در ساخت این مجموعه از اشکال معماری سنتی ایرانی به منظور استفاده حداکثری از فضای موجود و فراهم آوردن کاربردهای متنوع استفاده شده است. (از جمله یک کتابخانه، یک مسجد، یک مدرسه، مقبره‌ها، یک آب انبار، یک بیمارستان، آشپزخانه‌ها، یک نانوایی و تعدادی دفتر اداری)
راه منتهی به مقبره‌ی شیخ از هفت قسمت به نشانه‌ی هفت وادی عرفان تصوف  تشکیل شده که با هشت دروازه به نشانه‌ی هشت نگرش تصوف از یکدیگر جدا شده‌اند. نما و قسمت‌های داخلی ِتزیین‌شده به‌خوبی محافظت شده اند و مجموعه‌ی برجسته‌ای از دست‌سازه‌های عتیقه را میتوان دید.
بقعه‌ی شیخ صفی‌الدین مجموعه‌ی نادری از اجزای معماری اسلامی در قرون وسطا است.

منبع: سایت میراث جهانی

مترجم و عکاس: الهام نصیری

نوشته خانقاه و مجموعه بقعه شیخ صفی‌الدین در اردبیل اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

سار پرنده‌ای است خیلی اجتماعی و بسیار پر سروصدا که اغلب صدای پرندگان دیگر را تقلید می کند.سار در ایران در همه ی کشور پراکنده است؛ اما در نیمه ی شمالی، سراسر سال دیده می شود. این در حالی است که در نیمه ی جنوبی ( مخصوصا در سیستان و دریاچه هامون )فقط زمستان ها مشاهده می گردد.

سار در جنگل ها، روستا ها، باغ ها ،علف زارها و لابه لای درختان و نی زارها زندگی می کند. اندازه: طول بدن این پرنده ۲۱ سانتی متر است.دم و بال های کوتاهی دارد که در هنگام پرواز سریع و مستقیم، مثلثی شکل دیده می شود. پرنده ی بالغ هنگام تولید مثل ، با پر و بال سیاه شفاف و تعداد فراوانی خال های کوچک سفید و سینه و سر شانه ی بنفش دیده می شود.

سار ماده در سوراخ درختان یا دیوارهای ساختمان ها ، ۵ تا ۷ تخم تقریبا آبی رنگ می گذارد. هر دو جفت به نوبت ۱۲ تا ۱۵ روز روی تخم ها می خوابند. جوجه ها می توانند پس از ۲۰ تا ۲۲ روز پرواز کنند.این پرنده از حشره ها، دانه ها و هر چیزی که پیدا می کند، تغذیه می کند. گاهی تعداد آن ها آن قدر زیاد می شود که آسمان را سیاه می کنند. شناسایی سارها هنگام پرواز بسیار آسان است. زیرا بال هایی مثلثی شکل دارند که پیش از نشستن روی زمین با درختان ، مسافت کوتاهی با بال باز پرواز می کنند که به این حرکت ، بال بازروی می گویند .

منبع:سایت صدا و سیما مرکز زاهدان

نوشته سار اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

خارشتر، گیاهی است چندساله به ارتفاع 20 تا 120سانتی‌متر و دارای شاخه‌های متعدد خاردار به‌رنگ سبز تا سبز مات. طول خارها، از 1 تا 6 سانتی‌متر متغیر بوده و زاویه آنها، تقریبا راست است. برگ‌ها، بیضی‌شکل به‌طول 10 تا 15 و عرض 3 تا 5 میلی‌متر و گُل‌ها، که معمولا در محور خارها و به‌تعداد 2 تا 8 عدد در هر خار ظاهر می‌شوند، به‌رنگ قرمز ارغوانی تا جگری هستند. کاسه گُل، بدون کُرک است و میوه، به‌صورت نیام دانه‌تسبیحی، حاوی 4 تا 7دانه می‌باشد. سطح نیام، صاف یا دارای خارهای کوتاه است.

گونه غالب در ایران، Alhagi maurorum است که شرح گیاهشناسی آن، در بالا آورده شد؛ اما گونه‌ای دیگر به‌نام Alhagi graecorum نیز در جنوب و جنوب‌غربی ایران می‌روید که قدّی کوتاه‌تر، خارهای انبوه‌تر، کاسه گُل کاملا دندانه‌دار، میوه پوشیده از کرک‌های ابریشمی فشرده و نیامی تقریبا دانه‌تسبیحی دارد. 

 این گیاه مقاوم به سرما و به آب کمی نیاز دارد. ریشه خارشتر بسیار عمیق، قوی و گسترده است و گاه تا ژرفای 5 تا 7 متر هم می‌رسد به‌طوری‌که یکی از عوامل تخریب بناهای باستانی به‌شمار می‌رود. این گیاه معمولا در بیابان‌ها و مناطق کویری می‌روید؛ ‌اما به‌صورت یک علف‌هرز سِمِج در اکثر مزارع، باغ‌ها و زمین‌های دست‌ورزی‌شده، به‌سرعت گسترش پیدا می‌کند و حتی گاهی آسفالت را نیز شکافته و از آن سر بَر می‌آورد.

 میوه آن را ترنجبین (تَراَنگَبین) می‌نامند که به معنی عسل تر است. جالب است بدانیم هرچند خارشتر، مورد تعلیف شتر و بُز قرار می‌گیرد و زنبور عسل نیز به گُل‌های آن علاقه دارد، اما تنها در بعضی زیست‌بوم‌های خاص و در صورت وجود و فعالیت حشره‌ای خاص می‌تواند ترنجبین تولید کند.

 این گیاه در شوره‌زارهای ایران، عربستان، صحرای سینا، سوریه و هند و پاکستان تا ارتفاع 400 متری از سطح دریا می‌روید.

منابع:

ویکیپدیا فارسی

وبسایت کوکا

نوشته خارشتر ایرانی اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

گروه فرهنگ، هستی پود فروش – 46 سال پیش در روز 13 مرداد ماه سال 1337 ایران به دلیل تغییر نام خلیج فارس به خلیج عربی از سوی عراق و برخی دیگر از کشورهای عربی و انگلیس اعتراض خود را به دولت جدید عراق به رهبری قاسم که با یک کودتای نظامی بر سر کار آمده بود و تمایل به حرکت های آزادی خواهانه مصر به رهبری جمال عبدالناصر داشت، اعلام کرد.
خلیج فارس نامی است به جای مانده از کهن ترین منابع، زیرا که از سده های قبل از میلاد سر بر آورده است، و با پارس و فارس – نام سرزمین ملت ایران – گره خورده است.
خلیج فارس، دریای کم عمق و نیمه بسته ای است با مساحت حدود 240 هزار کیلومتر مربع که در جنوب غربی قاره آسیا و در جنوب ایران قرار دارد.
زمین شناسان معتقدند که در حدود پانصد هزار سال پیش، صورت اولیه خلیج فارس در کنار دشت های جنوبی ایران تشکیل شد و به مرور زمان، بر اثر تغییر و تحول در ساختار درونی و بیرونی زمین، شکل ثابت کنونی خود را یافت. قدمت خلیج فارس با همین نام چندان دیرینه است که عده ای معتقدند: -خلیج فارس گهواره تمدن عالم یا مبدا پیرائی نوع بشر است. ساکنان باستانی این منطقه، نخستین انسان هایی بودند که روش دریانوردی را آموخته و کشتی اختراع کرده و خاور و باختر را به یکدیگر پیوند داده اند. اما دریانوردی ایرانیان در خلیج فارس، قریب پانصد سال قبل از میلاد مسیح و در دوران سلطنت داریوش اول آغاز شد. داریوش بزرگ،‌ نخستین ناوگان دریایی جهان را به وجود آورد. کشتی های او طول رودخانه سند را تا سواحل اقیانوس هند و دریای عمان و خلیج فارس پیمودند، و سپس شبه جزیره عربستان را دور زده و تا انتهای دریای سرخ و بحر احمر کنونی رسیدند. او برای نخستین بار در محل کنونی کانال سوئز فرمان کندن ترعه ای را داد و کشتی هایش از طریق همین ترعه به دریای مدیترانه راه یافتند. در کتیبه ای که در محل این کانال به دست آمده نوشته شده است: -من پارسی هستم. از پارس مصر را گشودم. من فرمان کندن این ترعه را داده ام از رودی که از مصر روان است به دریایی که از پارس آید پس این جوی کنده شد چنان که فرمان داده ام و ناوها آیند از مصر از این آبراه به پارس چنان که خواست من بود.»
داریوش در این کتیبه از خلیج فارس به نام دریایی که از پارس می آید نام برده است و این نخستین مدرک تاریخی است که درباره خلیج فارس موجود است.
اولین بار یونانی ها بودند که این خلیج را -پرسیکوس سینوس یا «سینوس پرسیکوس که همان خلیج فارس است، نامیده اند. از آنجا که این نام برای اولین بار در منابع درست و معتبر تاریخی که غیر ایرانیان نوشته اند آمده است، هیچ گونه شائبه نژادی در وضع آن وجود ندارد. چنان که یونانیان بودند که نخستین بار، سرزمین ایران را نیز -پارسه و -پرسپولیس یعنی شهر یا کشور پارسیان نامیدند. استرابن جغرافیدان قرن اول میلادی نیز به کرات در کتاب خود از خلیج فارس نام برده است. وی محل سکونت اعراب را بین دریای سرخ و خلیج فارس عنوان می کند. همچنین -فلاریوس آریانوس مورخ دیگر یونانی در کتاب تاریخ سفرهای جنگی اسکندر از این خلیج به نام -پرسیکون کیت- که چیزی جز خلیج فارس، نیست نام می برد.
البته جست و جو در سفرنامه ها یا کتاب های تاریخی بر حجم سندهای خدشه ناپذیری که خلیج فارس را -خلیج فارس- گفته اند، می افزاید. این منطقه آبی همواره برای ایرانیان که صاحب حکومت مقتدر بوده اند و امپراطوری آنها در قرن های متوالی بسیار گسترده بود هم از نظر اقتصادی و هم از نظر نظامی اهمیت خارق العاده ای داشت. آنها از این طریق می توانستند با کشتی های خود به دریای بزرگ دسترسی پیدا کنند و به هدف های اقتصادی و نظامی دست یابند.
آثار عرب زبان نیز بهترین و غنی ترین منابعی هستند که برای شناسایی و توجیه کیفیت تسمیه این دریا می تواند در این بررسی مورد استفاده قرار گیرد. در این منابع و آثار از دریای فارس و چگونگی آن بیش از آثار فرهنگی موجود در هر زبان دیگری گفت و گو شده است. تمام کسانی که نسبت به متون دوره اسلامی شناختی حداقل داشته باشند با نام مسعود ابن بطوطه، حمدالله مستوفی، یاقوت حموی، حمزه اصفهانی، ناصرخسرو قبادیانی، ابوریحان بیرونی، ابن بلخی ودیگرانی که اکثر آنان کتاب های خود را به زبان عربی نیز نوشته اند، آشنا هستند. گذشته از متقدمان نامبرده می توان از نویسندگان عرب متاخر نیز نام برد که در آثار خود از نام -خلیج فارس- بدون کم و کاست یاد کرده اند.

نوشته خلیج فارس اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.