Archaeological Sites of Bat, Al-Khutm and Al-Ayn

عمان

سال ثبت در لیست میراث جهانی/1988

سایت های بات در زمان شروع تاریخ بشری ( بین زمانی که پیش از تاریخ و تاریخ بشری خوانده می شوند) شکل گرفته و نزدیک نخلستانی در بخش داخلی عمان می باشد. این ناحیه به همراه سایت های مجاور کاملترین مجموعه اقامتی و گورستانی را در هزاره سوم قبل از میلاد تشکیل می دهند. در ناحیه بات تجارت مس و سنگ با سومریان انجام می شده . گورستان این ناحیه شامل حدود صد مقبره دایره ای شکل به قطر تقریبی بیست متر می باشد. این مقبره ها با هیچ دریچه ای به فضای بیرون ندارند بنابراین ممکن است به جز استفاده در مراسم سنتی،‌به عنوان سیلو و مخزن مورد استفاده قرار می گرفته اند.

منطقه الخطم در دو کیلومتری غرب بات قرار گرفته و به نظر می رسد که یک دژ سنگی بوده که یک برج به قطر بیست متر نیز در آن دیده می شود .

العین در بیست و دو کیلومتری جنوب شرقی بات قرار دارد و گورستان کوچکی شامل سه مقبره می باشد. برای مشاهده ویدئو کوتاه اینجا را کلیک کنید.

منبع: وبسایت میراث جهانی

مترجم: نازنین سهامی

نوشته مکان های باستانی در بات، الخطم و العین اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

Land of Frankincense

عمان

سال ثبت در لیست میراث جهانی/2000

درختان کندر* در آبادى دوکه (Wadi Dawkah) و بقایاى کاروانسراى Shisr/Wubar و بندرهاى وابسته ى خور رورى (Khor Rori )و اَلبلید (Al-Baleed)،به وضوح نشان دهنده ى تجارت پر رونق کندر در این مناطق براى سده ها و یکى از مهمترین فعالیتهاى تجارى در دوران باستان و قرون وسطى است. برای مشاهده ویدئو کوتاه، اینجا را کلیک کنید.

*با سوزاندن صمغ کندر بوی بسیار مطبوعی ایجاد می شود. همچنین صمغ این درخت در پزشکی کاربرد دارد.

منبع: سایت میراث جهانی

مترجم: سارا توسلی

عکاس: افشین ایران پور

نوشته سرزمین کُندُر اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

وقتی درباره تنگه هرمز صحبت می شود، ما همیشه به سمت ایرانی آن و موقعیت ویژه سوق الجیشی آن فکر می کنیم در صورتی که آنسوی این تنگه نیز به اندازه این سوی آن اهمیت دارد. وقتی که به نقشه این منطقه نظر بیافکنید، متوجه خواهید شد که پیشرفتگی خشکی به داخل آب که تنگه هرمز را بوجود آورده است، مربوط به سرزمینی کوهستانی است که متعلق به کشور عمان است. این استان از کشور عمان، مسندم نام دارد و چون از سمت شمال به دریای عمان و خلیج فارس و از سمت جنوب توسط کشور امارات متحده عربی در بر گرفته شده است، بنابراین عملا از سرزمین اصلی عمان جدا افتاده است و تنها دسترسی زمینی آن از کشور امارات و از طریق دو مرز زمینی به نامهای  “داره” و “دیبا” می باشد. البته از طریق فرودگاه خصب امکان ارتباط روزانه با مسقط وجود دارد.

سفر یکروزه ما در اوایل دیماه ۱۳۹۶ و از دبی انجام شد. برای رسیدن به مرز زمینی “داره” باید علاوه بر شیخ نشین دبی، از امارتهای شارجه، عجمان، ام القوین و راس الخیمه گذر کرد. بسیاری کشور امارات را با نام دبی می شناسند و تداعی آنها از دبی هم آسمانخراشها، اتوبانهای عریض، اتومبیلهای لوکس و هتلهای پنج ستاره است. ولی هنگامی که شما به تدریج دبی را ترک می کنید و به سمت شمال می رانید کم کم از مفاهیم مدرنیته فاصله می گیرید. با گذر از راس الخیمه، به تعداد روستاهای کوچک که عمدتا روستاهای ماهیگیری هستند افزوده می شود. شکل مغازه ها و خانه ها بیشتر سنتی شده و شباهت عجیبی به روستاها و شهرهای کوچک ایرانی در حاشیه خلیج فارس و بخصوص جزیره قشم پیدا می کنند. حتی چهره مردم نیز بیشتر شبیه به آن افراد می شود. به آن صورت از ماشیتهای بسیار لوکس خبری نیست و زندگی تصنعی کمتر به چشم می خورد. با گذر از راس الخیمه، به منطقه کوهستانی نزدیک می شویم. این کوهها ادامه رشته کوه حجر است که از حاشیه شمال شرقی عمان شروع شده و با گذر از امارتهای فجیره و راس الخیمه به شبه جزیره مسندم می رسند. این کوهها بیشتر صخره ای با شیب تند می باشند و با پیشروی به داخل دریا علاوه بر ایجاد خلیجهای کوچک، مکان مناسبی هم برای ماهیگیری و غواصی ایجاد کرده اند. لذا تعداد قابل ملاحظه ای از توریستها را برای تفریحات آبی جذب می کنند. از دبی شما می توانید از طریق آژانسهای مسافرتی تورهای یکروزه یا دو روزه را برای سفر به این منطقه بخرید. فقط باید به خاطر داشته باشید که مشکل ویزای مجدد ورود به امارات را حل کنید زیرا افرادی که از ایران به امارات سفر توریستی می کنند ویزای یکبار ورود به کشور دارند و با خروج ار امارات و ورود به عمان، عملا ویزای آنها باطل می شود و مجددا نمی توانند به امارات برگردند مگر اینکه ویزای اقامتی داشته باشند یا از پاسپورت کشورهایی استفاده کنند که برای ورود به امارات نیاز به ویزا نداشته باشند.

با عبور از شهر الجیر به منطقه مرزی “داره” میرسیم. از دبی تا “داره” حدود  ۱۵۰ کیلومتر راه است. اتومبیل خود را باید پارک کنید و به داخل ساختمان گمرک بروید. افسر گذرنامه پاسپورتها را چک می کند مهر خروج می زند و برای خروج اتومبیل برگه خروج صادر می کند. از ما مقدار ۱۵۰ درهم هم گرفتند که من نفهمیدم بابت چه چیزی بود!!!! سپس سوار اتومبیل می شویم و از دروازه کشور امارات خارج می شویم و وارد محوطه گمرکی کشور عمان می شویم. مجددا اتومبیل را متوقف کرده و وارد ساختمان گمرک و گذرنامه می شویم. فرم مخصوص را کامل می کنیم و به همراه مدارک اتومبیل که بیمه نامه کشور عمان را هم داشته باشد به همراه پرداخت ۵ ریال عمانی بابت هر نفر به افسر گذرنامه تحویل می دهیم و او هم ویزای عمان را به همراه مهر ورود در گذرنامه ثبت می کند. این ویزا برای یکماه اعتبار دارد. سپس سوار اتومبیل شده و از مرز گذر می کنیم. جاده از کنار دریا عبور می کند و در بسیاری از مناطق نیز فاصله کوهها تا ساحل به حدی کم است که برای ساخت جاده مجبور شده اند مقداری از ساحل را سنگریزی کنند. خلیج های کوچک که حاصل پیشرفت آب در لابه لای کوههای صخره ای است مناظر بسیار زیبایی را به وجود آورده است. در مسیر از چند روستای ماهیگیری عبور می کنیم که در کنار همین خلیج ها ایجاد شده اند. از تجملات کشور امارات در اینجا خبری نیست و حتی به نظر می آید که مردم فقیری دارد. به ناچار در قسمتی از مسیر مجبوریم تا به بالای صخره ها برانیم.

حالا مناظر زیباتری را در پیش رو داریم. این فرصت را پیدا می کنیم تا با خروج از جاده اصلی محل خوبی را برای تماشای تنگه هرمز پیدا کنیم. با چشم غیر مسلح هم می توان سواحل جزایر لارک، قشم و هنگام را در دور دست دید.

 قبل از رسیدن به شهر خصب که مرکز استان مسندم است، به پارک ساحلی می رسید که منطقه وسیع با ساحلی بسیار زیباست که برای شنا و تفریحات آبی مناسب است. از تعداد چادرهای مسافرتی که برپاست، مشخص است که اقامت شبانه در آنجا وجود دارد. تعداد دیگری چادر وجود دارد که جهت فروش مواد غذایی استفاده می شوند که فعلا تعطیل است.

ما ساعتی را در کنار ساحل گذراندیم و سپس به سمت خصب حرکت کردیم. فاصله مرز تا شهر خصب کمتر از ۵۰ کیلومتر است ولی با توجه به پیچ و خم جاده و شکل کوهستانی آن، حداقل یکساعت و نیم زمان برای پیمودن این مسیر لازم است.  شهر خصب حدود ۱۷۰۰۰ نفر جمعیت دارد. ارتباط این شهر با سرزمین اصلی عمان از طریق فرودگاه و همچنین مسیر دریایی است. دو مرز زمینی نیز با کشور امارات دارد. خصب شهر بسیار آرامی است که عمده درآمد مردم آن از طریق ماهیگیری و همچنین توریستهایی است که اکثرا برای مدت کوتاه یک روز و حداکثر دو شب به این منطقه سفر می کنند. هتلهای زیادی ندارد و از رستورانهای خوب هم خیری نیست. شاید بهترین تفریح در این منطقه سوار شدن بر قایقها و کشتی هایی است که تورهای ماهیگیری ، گشتهای دریایی، غواصی و حتی تماشای دلفینها را ترتیب می دهند. قلعه خصب هم نزدیک بندرگاه قرار دارد. حدود ساعت چهار بعد از ظهر بود که ما تصمیم گرفتیم نهار بخوریم ولی غیر از رستوران کوچکی که مجاور پمپ بنزین خروجی شهر قرار داشت، هیچ کدام غدای آماده نداشتند. البته غذای آن رستوران هم درجه یک نبود ولی برای آن شرایط مناسب بود.

در مسیر برگشت مجددا سری به پارک ساحلی زدیم که تعداد اتومبیلهای پارک شده در آنجا بسیار بیشتر شده بود و در تعدادی از چادرها نیز بساط غذای آماده برای فروش کم کم مهیا می شد. به نظر می آید که عمده تفریح ساکنین، در این پارک ساحلی است. مسیر برگشت تا مرز را به آرامی پیمودیم و از مناظر خصوصا در غروب آفتاب لذت بردیم.

در مرز عمان مهر خروج بر روی پاسپورت زده شد و در قسمت اماراتی هم بعد از چک کردن ویزای معتبر، مهر ورود زده شد و وارد امارات شدیم.

با توجه به مطلوب بودن دمای هوا، نکته ای که نظر ما را جلب کرد این بود که در سراسر اتوبان از راس الخیمه تا نزدیکیهای عجمان، تعداد نسبتا زیادی از افراد، عمدتا با اتومبیلهای شاسی بلند به شنزارهای کنار اتوبان رفته بودند و در بیابان با افروختن آتش یا باربیکیو مشغول تفریح بودند. مشخصا تعدادی هم که به نظر با تجربه تر بودند از باطری ماشینهایشان روشنایی مناسبی برای خود فراهم کرده بودند.

سفر ما در ساعت ۹ شب با ورود به دبی به پایان رسید. این سفر ۱۲ ساعنه ، که ۴۰۰ کیلومتر است به نظر تفریحی مناسب برای افرادی است که در امارات زندگی می کنند.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

iranpour@kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به آنسوی تنگه هرمز، شبه جزیره مسندم-عمان اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

 سفر ما در گرمترین موقع سال یعنی درست در وسط تابستان شروع شد. به نظر زمان مناسبی برای سفری صرفا تفریحی نمی رسید. اما من اعتقاد دارم بهتر است سفر به برخی مناطق را در زمانی انجام داد که به خاطره ذهنی ما نزدیک باشد. با توجه به مطالعاتی که قبل از سفر انجام داده بودم، یقین داشتم که خواهیم توانست مشکل اصلی مردم عمان که تقابل ایشان با صحرا است ، را به درستی درک کنیم. مطالعات حاکی از آن بود که بیشتر سرزمین عمان را مناطق بیابانی و کوهستانهای سنگی و خشک  تشکیل می دهد. این کشور با حدود 300 هزار کیلومتر مربع در منتهی الیه شرقی شبه جزیره عربستان قرار دارد و از طرف غرب با امارات متحده عربی و عربستان ؛ از جنوب با یمن و از شمال به دریای عمان و تنگه هرمز و از شرق به دریای عرب محدود شده است. پایتخت آن مسقط با حدود یک میلیون نفر جمعیت است. از شهرهای بزرگ آن می توان به صلاله ، نزوا، ایبرا، ایبری، صحار و صور اشاره کرد.

عمان تاریخ مفصلی دارد ولی آنچه به ما مربوط می شود تصرف این سرزمین در زمان کوروش کبیر است.  واینطور که معلوم است سازه قنات که به عربی به آن «الأفلاج» می‌گویند در آن دوران احداث شده‌است. اینگونه آبیاری در عمان شهرت فراوانی دارد ودر حال حاضر صدها رشته قنات در کشور عمان وجود دارد وبنام «اَلفَلجَ» معروف است وجمع آن را «الأفلاج» گویند.عمان در دوره ساسانیان نیز جزء قلمرو این ساسله بوده است. پرتغالیها در قرن 16 عمان را تحت سلطه خود درآوردند و یک و نیم قرن بر آن حکومت کردند.

الامام سیف بن سلطان الیعربی در سال ۱۶۴۹ میلادی توانست مسقط  را از قبضهٔ برتغالیها رها سازد. بعد از آزادی مسقط تمام قِلاع پرتغالیها یکی پس از دیگری سقوط کردند.عمانیها به بازپس گیری کشورشان از تسلط پرتغالیها اکتفاء نکردند و پرتغالیها را در سواحل هند وساحل شرقی آفریقا و اقیانوس هند تعقیب نمودند وتوانستند در چند حمله پی در پی قشون پرتغالیها را از این مناطق خارج کنند. سر انجام در سال ۱۶۹۸ میلادی پرتغالیها برای همیشه از منطقه رانده شدند. با این عمل شجاعانه عمانیها توانستند نام عمان را در صفحه درخشان تاریخ ثبت نمایند. در نتیجه این پیروزی یک دولت بزرگ وقدرتمند در عمان پدید آمد وبا ایجاد  یک ابرقدرت بزرگ دریائی بر تمامی آبهای منطقه تسلط یافت، پس از آن عمانیها صاحب بزرگ‌ترین نیروی دریائی وتجارتی در اقیانوس هند بودند در آن دوران، همچنین حدود مملکت عمان تا ساحل شرقی آفریقا گسترش یافت ودولت عمان بر تمامی جزیره‌های این مناطق( از جمله زنگبار) وساحل آفریقا تا دهٔ شصت از قرن بیستم حکومت کرد. در این دوران عمانی ها یکی از ثروتمندترین دولتهای منطقه بودند، بنا براین بر آبادانی مملکت کوشیدند وده‌ها قنات (الأفلاج) برای آبیاری ایجاد نمودند.

از آن پس تاریخ عمان فراز و فرودهای فراوان داشت تا اینکه در ۲۳ ژوئیه سال ۱۹۷۰ سلطان قابوس بن سعید آل بوسعید بر مسند حکم نشست. در زمان سلطنت محمدرضاشاه پهلوی هنگامی که چریکهای چپ ، جنبشی را در عمان و ظفار آغاز کردند دولت آن زمان ایران برای کمک به حکومت آن کشور نیروهایی را به عمان فرستاد و شورشیان را سرکوب کرد. از آن پس روابط بسیار خوبی بین دولت ایران و عمان ایجاد شده است و این روابط تا کنون نیز ادامه داشته است.

آغاز سفر:

ما برنامه ای سه روزه را برای سفر به کشور عمان ترتیب دادیم. سفر را از شهر شارجه در امارات متحده عربی آغاز کردیم. پس از دو ساعت رانندگی در مناطق بیابانی و نیمه بیابانی فاصله 120 کیلومتری  اتوبان شارجه به حتا (Hatta) را طی کردیم. حتا در منطقه ای کوهستانی قرار دارد و دمای آن حداقل6-5 درجه از دوبی کمتر است. حتا شهر کوچکی است و از مناطق دیدنی آن می توان به قلعه کوچک شهر و همچنین سد یا بهتر بگویم آب بند اشاره کرد. پارک کوچکی نیز در تپه  مجاور شهر به تازگی احداث شده است. نیم ساعتی را در این پارک تپه ای استراحت کردیم. نکته جالب تنوع پرندگان این منطقه بود. در این مدت کوتاه توانستیم تعدادی سبزقبا هندی، مینا، شهدخوار، کلاغ و هد هد ببینم. در یکی از بانکهای شهر مقداری پول عمانی گرفتیم. واحد پول عمان، ریال عمانی است و بر خلاف ریال ایرانی ارزش بالایی دارد. در این زمان یعنی اواسط مرداد1388 ارزش هر ریال عمانی معادل 597/2 دلار یا 2580 تومان است.

به سمت شرق مسیر را ادامه می دهیم 10 کیلومتر بعد،  گمرک  امارات قرار دارد که لازم است پاسپورتها ارائه شود تا مهر خروج روی آن زده شود. سپس به سمت عمان حدود2 کیلومتر می رانیم که به مرز عمان می رسیم در این قسمت فقط صندوق عقب اتومبیل بازدید شده و مشخصات اتومبیل روی کاغذ کوچکی نوشته می شود. این کاغذ کوچک اهمیت خاصی دارد و باید در نگهداری آن دقت ویژه ای کرد. در ادامه مسیر پس از 10 کیلومتر به مرز وجاجا (Al Wajaja Border) که مربوط به دولت عمان است می رسیم. ساختمان بزرگی در پیش روی ما قرار دارد. وارد می شویم، به کانتر شماره یک مراجعه می کنیم و مدارک خود(پاسپورت ، کاغذ کوچک) را  ارائه می کنیم. طبق قوانین کشور عمان ورود خانمهای مجرد بدون یک مرد محرم ممنوع است. لذا در صورتی که با همسر خود سفر می کنید حتما مدارکی دال بر این موضوع همراه داشته باشید در غیر اینصورت با کمی سوال و جواب مواجه خواهید شد. برگه ای که گویای مشخصات فردی شماست به شما داده می شود تا تکمیل شود. سپس 30 درهم امارت به عنوان پول ویزا گرفته می شود و مهر ویزا در پاسپورت به همراه مهر ورود زده می شود. چند صد متر جلوتر قبل از ورود به عمان ، کاغذ کوچک دریافت می شود و از این پس شما رسما وارد کشور عمان می شوید. بیمه نامه اتومبیل بررسی نشد ولی در برخی سایتها خواندم که داشتن بیمه نامه عمان هم ضروری است.

در داخل خاک عمان اتوبان به همان شکل و شمایل امارات ادامه پیدا می کند. بر روی اولین تابلویی که در این اتوبان دیدیم، نوشته شده بود: ” صلاله 1251 کیلومتر”. صلاله شهری در منتهی الیه عمان و در نزدیک یمن قرار دارد.

سمت شرق حرکت کردیم تا به شهر صحار(Sohar) که از شهرهای مهم عمان است رسیدیم. این شهر درچند هزار سال قبل مهمترین و بزرگترین شهر عمان  و نام باستانی آن “مجان” (Majan) بوده است. این شهر دارای یک جاده ساحلی زیباست که اهالی برای پیاده روی از آن استفاده می کنند. صحار از طریق اتوبان اصلی به مسقط مرتبط شده است. تا رسیدن به مسقط تعداد زیادی شهر و روستا را گذر کردیم. البته برای افرادی که بخواهند مستقیما به مسقط بروند بهترین راه همان اتوبان است اما جاده دیگری به موازات اتوبان کشیده شده که امکان بازدید از روستاها و همچنین کناره دریا از آن راحت تر صورت می گیرد.

پوشش گیاهی در 100 کیلومتر مانده به مسقط تغییر میکند و زمین به نظر سرسبز می رسد. در بسیاری از مناطق از میان نخلستانها عبور می کنیم تا به شهر برقح (Barka) میرسیم. برقح شهر نسبتا بزرگی با حدود 100 هزار نفر جمعیت است. این شهر در 80 کیلومتری مسقط واقع شده و یکی از دلایل شهرت آن برگزاری مسابقات “جنگ گاوها” است. که در فصول خنک سال در این شهر و روستاهای مجاور انجام می شود. به سمت مسقط که ادامه دهیم به شهر بزرگ السیب (Seeb) میرسیم. سیب جاده ساحلی زیبایی دارد. گفته می شود خیاطان ماهری در این شهر وجود دارد. فرودگاه بین المللی سلطان قابوس در حدفاصل سیب و مسقط قرار دارد.

مسقط:

درباره مسقط همین را بگویم که شهر عجیبی است!، از هر جا که به آن وارد می شوی دوباره به جای اول باز می گردی! دلیل این موضوع هم این است که مسقط در منطقه ای کوهستانی که شامل کوههای کم ارتفاع و سنگی است قرار گرفته است. این کوهها تا دریا ادامه دارند و خلیج های کوچکی را تشکیل داده اند بر روی تعدادی از کوهها که به دریا مشرف است قلعه و استحکامات نظامی ساخته شده است که متاسفانه ورود به این قلعه ها درحال حاضر ممنوع است. به هر حال اتوبانها و خیابانهای داخلی شهر در لابه لای این کوهها قرار دارند و چون هیچ تونلی هم حفر نشده لذا در بسیاری از مواقع پس از کمی رانندگی در این خیابانها مجددا به محل اول باز خواهید گشت. این موضوع ادامه دارد تا تصوری ذهنی و هوایی از شهر در ذهن جای گیرد.

مسقط بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارد و به نظر می رسد که راه ترقی را به سرعت می پیماید. طرحها و ساخت و سازهای زیاد در سطح شهر نوید شهری آباد و زیبا را در آینده ای نه چندان طولانی می دهد. گستردگی شهر بیشتر درکناره دریا بوده به طوری که فاصله فرودگاه در منتهی الیه غربی تا البستان در شرق بیش از 50 کیلومتر است.

غذا در عمان قیمت مناسبی دارد ولی برای اقامت باید پول زیادی در مسقط پرداخت. ما پس از بازدید از چند هتل، بالاخره “هتل نسیم” که درست در مرکز مطرح و در روبروی اسکله قرار دارد را انتخاب کردیم. قیمت اتاق دوتخته در این موقع از سال( مردادماه) که فصل کم توریست در عمان است با کمی چانه زدن 20 ریال عمانی بدون صبحانه بود. که برای هر نفر هم 2/1 ریال بابت صبحانه پرداختیم. اتاق ما چشم انداز زیبایی به بندر و شهر داشت و بسیار تمیز با سرویس مرتب  و Air Condition مناسب بود. فاصله هتل تا بازار کمتر از پنج دقیقه است و محل مناسبی هم برای پارک خودرو وجود دارد.

مسقط چند محله معروف دارد از قبیل: مطرح (Mutrah)، قورم (Qurm) ، البستان (Al-Bustan) ، رووی (Ruwi) و مسقط قدیم.

مطرح: از محله های قدیمی مسقط است که در کنار دریا واقع است. اسکله و بارانداز معروف  سلطان قابوس نیز در این منطقه واقع است. جاده ساحلی بسیار زیبایی که با فضای سبز و پیاده روهای عریض  ساخته شده، میزبان افرادی است که قبل از غروب آفتاب تا پاسی از شب آنجا را برای پیاده روی انتخاب می کنند. بازار قدیمی و سنتی مطرح  درست در سمت دیگر خیابان ساحلی قرار دارد در این بازار که به سبک قدیمی مسقف شده است انواع و اقسام پوشاک عربی و هندی و همچنین طلاجات و نقره به فروش می رسد. در ورودیه اکثر مغازه ها ظروف مخصوص سوزاندن کندور قرار داده شده و بوی مخصوص و به یاد ماندنی کندور فضای داخل مغازه ها و بازار را پر کرده است. به فراوانی می توان مغازه هایی که ادویه جات مختلف را می فروشند مشاهده کرد.

 پوشش مردان عمانی پوشش خاصی است که از یک ردای بلند سفید رنگ که به آن دشداشه می گویند و کلاه خاصی که  کومه  نامیده می شود تشکیل شده است. چند روزی که در عمان بودم هیچ دشداشه ای که چروک شده  یا کثیف باشد ندیدم و تصور می کنم که این رفتار ریشه در اعتقادات این قوم دارد. جنس و دوخت کلاه هم بسیار با اهمیت است و بیشتر بیانگر سطح فرهنگی و همینطور اقتصادی فرد دارد. کلاههایی از 3 ریال تا بیش از 150 ریال در بازار یافت می شود. پوشش زنان عمانی نیز پوششی کامل و شبیه به زنان عرب است. در مراسم رسمی وخاص، مردان علاوه بر پوشیدن دشداشه سفید، شال و خنجر به کمر می بندند و به جای کلاه از عمامه ای خاص استفاده می کنند. خنجر عمانی که به نماد کشور عمان نیز شهرت یافته است، شکل خاصی دارد و عمدتا با غلاف آن به فروش می رسد.

موزه “بیت البرنده” درست در پشت هتل نسیم واقع شده و موضوع آن درباره تاریخ و رابطه تنگاتنگ مردم با دریا است. متاسفانه این موزه جمعه ها تعطیل است.  وقتی مسیر جاده کناره را به سمت شرق می پیماییم به پارکی می رسیم که به آن ” پارک الریام” می گویند و وسایل بازی بچه ها در آن وجود دارد. بر روی تپه ای سنگی که در مجاورت پارک قرار دارد بنایی ساخته شده که شبیه ظروف مخصوص سوزاندن کندور و سایر مواد معطر است و بیشتر جنبه نمادین دارد. ارتفاع تپه حدود 40 متر و ارتفاع بنا نیز حدود 30 متر است. برای رسیدن به طبقه فوقانی باید از آسانسور یا پله های بسیار باریک و مارپیچی که یادآور پله های برجهای و میل های دیدبانی است، استفاده کرد. این بنا هنوز کامل نشده و کارگران مشغول انجام مراحل پایانی هستند. ورودی این بنا در کنار پارک قرار دارد و فعلا بسته است. خوشبختانه در زمانی که ما آنجا بودیم، گروهی فیلمبردار ژاپنی که مشغول تهیه مستندی درباره عمان بودند، برای فیلمبرداری به همراه راهنمای عمانی به آنجا مراجعه کردند. از آنجا که شماره ماشین ما هم عمانی نبود و سر و وضع ما هم به عمانی ها نمی خورد. راهنمای عمانی با ما سلام واحوالپرسی کرد و پرسید که کجایی هستیم. بعد از گروه ژاپنی خواست که از کنار در ورودی وارد محوطه شوند و به بالای تپه بروند. ما هم از فرصت استفاده کردیم و اجازه گرفتیم که ما هم همراهشان شویم. از بالای این برج به راحتی می شود مطرح و مسقط قدیم را دید و منظره بسیار جالبی نیز به بندر و دریا دارد. راهنمای عمانی به ما توضیح داد که این یادمان در آینده فقط به روی مقامات باز خواهد شد و ما افراد خوش شانسی بوده ایم که موفق به این بازدید شده ایم. او گفت حتی خودش هم که کارمند اداره اطلاعات عمان است تاکنون به این مکان نیامده است. پس از اینکه مراحل فیلمبرداری ژاپنی ها تمام شد و ما هم حسابی اطراف را نگاه کردیم، آماده رفتن شدیم. از راهنما سوالی درباره غار حوتا پرسیدم که گفت شماره تلفن آنجا را دارد و به من خواهد داد. ما آهسته تر از تپه پایین رفتیم و دیدیم که راهنما و گروه ژاپنی علی رغم هوای بسیار گرم و شرجی منتظر ما هستند. سپس راهنما که اسمش سعید بود شماره تلفن اطلاعات غار و همچنین شماره تلفن خودش را به ما داد تا درصورت مواجهه با هرگونه مشکل با او تماس بگیریم. سپس او و همراهانش با خوشرویی از ما خداحافظی کردند و رفتند.

با ادامه کناره ساحلی به دروازه ای می رسیم که به دروازه مسقط مشهور است و در حقیقت اینجا ورودی شهر مسقط قدیم بوده است. موزه دروازه مسقط و بیت الزبید در این مسیر قرار دارند.با ادامه مسیر به دیوار قدیم دور شهر مسقط می رسیم که برای ورود باید از دروازه مطرح یا دروازه الکبیر و یا از دروازه ای که به کاخ سلطان مربوط می شود داخل شد. دور دیوار خندقی وجود دارد که سعی شده این خندق حفظ شود. با اتومبیل می توان از طریق این دروازه ها( بجز دروازه کاخ) وارد محوطه شد. در داخل این محوطه عمدتا ادارات دولتی قرار دارد. ورود اتومبیل از دروازه کاخ امکان پذیر نیست ولی با پای پیاده می توان تا پشت در کاخ رفت. بازدید از کاخ فعلا میسر نمی باشد. دو قلعه بزرگ جلالی و میرانی که ساخته شده توسط پرتغالی ها هستند،  در این محدوده و مشرف به دریا قرار دارند که بازدید از این دو قلعه نیز ممکن نیست. برای رسیدن به کنار آب باید از تونلی عبور کرد که به نام دروازه شهر قدیم مشهور است. بندر مسقط در این منطقه قرار گرفته است. در داخل شهر قدیمی موزه ای به نام موزه عمانی-فرانسوی قرار دارد.

جاده ساحلی به  سمت جنوب شرقی ادامه می یابد تا به منطقه البستان می رسد. از این منطقه اتوبان مسقط به سمت صحار آغاز می شود. مشهورترین هتل عمان و یکی از بهترین هتل های مدیترانه که بارها به همین دلیل جوایزی نیز دریافت کرده است،در این منطقه قرار دارد. دو سوی جاده منتهی به هتل با درختان بلند، زیبا سازی شده است. فضای سبز باطراوتی هتل را احاطه کرده، لابی هتل دارای سقف بسیار بلند و تزئینات زیبایی است. قیمت اتاقها و سوئیتهای این هتل حداقل 300 و حداکثر 2500 دلار است.

رووی (Ruwi) :

منطقه ای از شهر است که در آنجا می توان اجناس و خوراکی ارزان قیمت تهیه کرد. موزه ملی، مسجد سلطان قابوس و موزه نظامی در این محل قرار دارد.

القرم (Qurm) :

القرم، منطقه ثروتمند نشین است. ساحل القرم منطقه ای زیباست که دارای جاده ای ساحلی است. تعداد زیادی رستوران و کافی شاپ در این محدوده وجود دارد.

بندر الجصه (Bandar Jissah) و یتی (Yitti) :  این دو منطقه از سواحل شرقی مجاور مسقط است. ابتدا به سمت البستان حرکت می کنیم و کمی پس از ورود به جاده وادی الکبیر و کمربندی رووی جاده ای به سمت شمال وجود دارد که به سمت قنتب (Qantab) می رود. با استفاده از تابلوهای راهنما می توان به سمت بندر الجصه رفت. هتل بسیار مجللی به نام هتل الحسن (al- Husn) وجود دارد که ساحل آنجا فقط مخصوص مهمانهای هتل است. با فاصله چند کیلومتر دو ساحل دیگر هم وجود دارد. یکی از سواحل که به نظر تمیزتر می آید ورودیه 5 ریالی دارد و ساحل دیگر برای عموم آزاد است. قایقران ها به سرعت پیشنهاد های متنوعی درباره گشت دریایی به مسافران می کنند. این سواحل که در میان خلیج های سنگی قرار دارند. بسیار دیدنی هستند.

در فاصله کمی دورتر پس از عبور از میان کوههای سنگی سیاه رنگ که در بعضی از جاها رگه های بزرگی از سنگهای آهکی زرد رنگ را در خود جای داده اند به ساحل سنگی یتی می رسیم. فاصله این روستا تا مسقط 25 کیلومتر است.

ما یک و نیم روز را در مسقط و اطراف آن سپری کردیم، تقریبا بجز موزه ها که همگی در این زمان بسته بودند، تمامی مکانها و محله های مسقط را دیدیم و تصمیم گرفتیم به سمت شهر نزوا حرکت کنیم. نزوا در 174 کیلومتری مسقط قرار گرفته و دومین شهر توریستی عمان است. پس از طی 111 کیلومتر در اتوبان مسقط به نزوا ، از اتوبان خارج شده به سمت “برکه الموز” حرکت می کنیم. این روستای کوچک در دامنه کوههای جبل اخضر قرار دارد، روستای سرسبز با نخلستانها و مزارع موز است. در میان مزارع می توان نهرهای باریکی را که به نام افلاج در عمان مشهورند را مشاهده کرد. آب این نهرها توسط چاه تامین می شود و اصولا از حیواناتی مثل گاو و الاغ برای خروج دلوهای پر از آب و ریختن آنها به داخل این شبکه آبیاری که ممکن است کیلومترها طول داشته باشد استفاده می شود. این سیستم آبیاری که قدمتی طولانی دارد به عنوان میراث جهانی در سازمان یونسکو ، ثبت جهانی شده است.

 پس از برکه الموز و قبل از رسیدن به نزوا، هتل گولدن تولیپ قرار دارد. از کنار هتل جاده ای به سمت کوه کشیده شده که به ارتفاعات جبل اخضر می رسد. جبل اخضر منطقه ای کوهستانی با آب و هوای خنک و با بیش از 2000 متر ارتفاع است که مناظر بدیعی را می توان، خصوصا در طلوع و غروب آفتاب، در آنجا مشاهده کرد.

نزوا (Nizwa) : هوا تاریک شده بود که به شهر نزوا رسیدیم. ابتدا به دنبال محلی برای اقامت شبانه گشتیم. نهایتا هتل مجان(Majan) را انتخاب کردیم که هم قیمت مناسبی داشت و هم تمیز و مرتب بود. برای یک شب اقامت در این هتل 24 ریال عمانی با احتساب صبحانه پرداختیم. هر اتاق در این هتل دارای safe Box  و Air Condition  است.

شهر نزوا شهر سرسبز با نخلستانهای فراوان است. اما آنچه بیش از هر چیز این شهر را جالب کرده،  وجود قلعه ای بزرگ است. از دروازه های قلعه با اتومبیل می توان وارد قلعه شد. دیوارها و دروازه ها مرمت شده اند. برج و باروی قلعه هم به نظر بسیار سالم می رسد. منظره شبانه این قلعه که نورپردازی جالبی نیز دارد بسیار زیباست. صبح روز بعد برای بازدید قلعه از یکی از دروازه های قلعه که به دروازه بازار ماهی فروشها مشهور است وارد شدیم..

همانطور که از اسمش پیداست بساط ماهی فروشها پهن بود سپس به بازار میوه و تره بار و بعد به مغازه های لباس و پوشاک و آنگاه به طلافروشی، نقره جات و اجناس عتیقه و زینتی رسیدیم. سوغاتی های خوبی می توان از این بازار تهیه کرد که البته کمی هم چاشنی چانه زنی قیمتها را کاهش می دهد.

 بازدید از قلعه بزرگ نزوا که سمبلی از قلعه های سبک عمانی است حداقل به 45 دقیقه زمان نیاز دارد و هر نفر بابت ورودیه باید نیم ریال بپردازد. این قلعه در قرن 17 میلادی در عرض 12 سال ساخته شد و یک برج 40 متری استوانه ای با قطر حدود 20 متر دارد. دور تا دور برج توپهایی کارگذاشته شده که تسلط کافی به شهر دارند. از سه ردیف پله برای رسیدن به بالای کنگره های برج استفاده شده است. از فراز برج می توان شهر سرسبز نزوا و همچنین محوطه داخلی قلعه که علاوه بر بازار، خانه های مردم نیز در آن قرار دارد، را مشاهده کرد. موزه مردم شناسی نیز در داخل قلعه به همراه سالن نمایش فیلم که فیلمی جهت معرفی نزوا و قلعه آن پخش می شود ایجاد شده است.

 رفت و آمد مردم با لباسهای محلی به داخل بازار و عبور آنها از دروازه های مختلف به طرز عجیبی یادآور داستانهای سفر سندباد است. در جای جای کشور عمان، از وادی های داخل صحرا گرفته تا قلعه های داحل شهرها و بندر مسقط با لنجهای چوبی با جاشویانشان این نظریه را در ذهن من تقویت کرده که سازندگان انیمیشن سندباد قطعا از عمان بازدیدی داشته اند.

42mihiq.jpg

از شهر نزوا به قصد بازدید از غار هوته (Hoota Cave) خارج شدیم. خوشبختانه تابلوهای راهنما کافی در این مسیر وجود دارد و قطعا کسی گم نخواهد شد این غار در کوههای جبل شمس قرار دارد و 20 دقیقه ای می توان به آن رسید. ورودیه غار بسیار شیک و مدرن ساخته شده. پس از تهیه بلیط پنج و نیم ریالی وارد سالن داخلی می شویم که به رستوران و کافی شاپ، فروشگاه سوغاتی و محل انتظار راه دارد. پس از کمی انتظار در سالن، ما را به سمت در خروجی هدایت می کنند در این محل قطار کوچکی وظیفه حمل مسافران را به عهده دارد که به گفته راهنما چند روزی است برای پاره ای از تعمیرات کار نمی کند. با توضیحات راهنما از کنار ریل خط آهن به سمت ورودیه اصلی غار حرکت می کنیم.پس از حدود 300 متر به تونل میرسیم که این تونل دست ساز هم بیش از 100 متر طول دارد. در مدخل غار دوربین های بازدید کنندگان از آنها گرفته می شود و همگی(که حدود 20 نفر هستیم) پشت سر راهنما وارد غار می شویم.

 ابتدا راهنما توضیحاتی درباره چگونگی کشف و وسعت و جنس سنگهای درون غار میدهد. او می گوید که مسیری که اکنون برای بازدید عموم گشایش شده ، حدود 450 متر است که به طور متوسط برای بازدید از آن یکساعت زمان لازم است. از طریق پله های فلزی ،بسیاری از قسمتهای زیبای غار که عمدتا استالاگمیت ها و استالاکتیت ها هستند، امکان بازدید یافته اند. در قسمتی از غار، حوضچه آب قرار دارد که به ظاهر به خارج از غار راه دارد. در این حوضچه ماهی های کوچک به اندازه 3-2 سانتی متر که اغلب شفاف و کور هستند، زندگی می کنند. به نظر من غار هوته غاری شبیه به غار کهک است ولی به خوبی برای بازدید عموم مهیا شده است. البته در این مسیر صدمات غیر قابل جبرانی هم به غار وارد شده است. از راهنما درباره این موضوع سوال کردم و او گفت که ظاهرا پیمان کار اینجا شرکتی هندی بوده است. پس از اینکه از غار خارج شدیم به سمت کوههای جبل شمس حرکت کردیم. در راهنمای سفری که تهیه کرده بودم نوشته شده بود در این مسیر می توان دره های عمیقی شبیه گراند کانیون آمریکا را مشاهده کرد و به طور خاص اسمی از منطقه ای به نام وادی غول (Wadi Ghul) برده شده است. کوهستان جبل شمس مرتفع ترین منطقه عمان است و در لابه لای دره های آن وادی های متعدی وجود دارد که مناطقی خوش آب و هوا هستند. پس از طی حدود 20 کیلومتر به روستای وادی غول رسیدیم در روبروی روستا دره های عمیقی وجود دارد که مناظر جالبی پدید آورده اند. به راه خود به سمت کوه ادامه دادیم شیب جاده به اندازه ای تند می شود که عبور اتومبیل های معمولی به سختی صورت می گیرد پس از حدود 10 کیلومتر بر فراز گردنه قرار می گیریم. دره های عمیق و همچنین هوای خنک از جذابیتهای این منطقه است.

 در مسیر بازگشت وارد شهر بهلا (Bahla) می شویم. شهرت این شهر مدیون قلعه قدیمی آن است که به ثبت یونسکو رسیده است و جزء میراث جهانی است ولی متاسفانه بازدید آن برای عموم فعلا مقدور نیست و تحت مرمت است. بهلا حدود 600 سال قبل توسط دیواری به طول 7 کیلومتر در بر گرفته شده بود. گفته می شود طراح این دیوار زنی از اهالی این شهر بوده است. بقایای این دیوار بزرگ هنوز هم وجود دارد. اکنون بهلا حدود 60 هزار نفر جمعیت دارد و شهر بزرگی به حساب می آید.

وقتی در جاده اصلی بهلا به سمت ابری (Ibri) برانید به خروجی می رسید که با تابلو (Al Ayn) مشخص شده است. به سمت العین حرکت می کنیم پس از عبور از سه راهی که مسیر مستقیم به سمت العین و مسیر غرب به سمت بات (Bat) است کوه بزرگی که خط الراس آن شانه ای شکل است در پیش روی ما قرار می گیرد. این کوه به نام Jebel Misht یا کوه شانه ای معروف است. حدود 5 کیلومتر پس از  سه راهی  به سمت العین و درست بر روی تپه ای در سمت غربی جاده اصلی، تعدادی بنای سنگی مخروطی و کله قندی شکل را می بینیم.

برای رسیدن به این سازه ها راه مشخصی وجود ندارد و بهتر است با کمی پیاده روی به آنجا رسید. حدود 25 بنای سنگی در اینجا وجود دارد  که از روی هم چیده شدن سنگهای لاشه به شکل مخروط کله قندی به ارتفاع 5/2 تا 3 متر ، ساخته شده است و به نظر می رسد که مقبره هایی باستانی باشند. در منابع معتبر نوشته شده است که کاربرد این بنا ها کاملا مشخص نیست. قدمت آنها را  4000 تا 5000 سال تخمین زده اند.

پس از بازدید به سمت سه راهی بازگشته و  این بار مسیر بات را انتخاب می کنیم. پس از رسیدن به شهر بات از اهالی سراغ منطقه باستانی و میراث جهانی را می گیریم. این پرسش بسیار غریب به نظر می رسد. کسی درباره این یادگار جهانی چیزی نمی داند تا بالاخره فردی پیدا می شود و آدرس جایی را در شمال غربی و خارج شهر می دهد. از تابلو راهنما خبری نیست. در جاده خاکی که به آنجا راهنمایی شده ایم چندین کیلومتری می رانیم ولی هنوز تابلو و علامتی وجود ندارد. مسیر را باز می گردیم که ناگاه منطقه ای که با فنس جدا شده است در سمت شمالی جاده به چشم می خورد. کمی که دقت می کنیم چند مقبره مشابه مقبره های العین مشاهده می کنیم. از قسمتی که به نظر می رسد می توان به داخل راه یافت وارد می شویم. چند تکه کاغذ که بر اثر تابش آفتاب،  رنگ و لعابشان پریده شده بر تکه ای مقوا به فنس متصل است. راهنمای عجیبی است ولی اطلاعات مفیدی درباره این میراث جهانی بر روی آن آورده شده است. تعداد این مقبره ها در این منطقه حدود 1500 عدد برآورد شده که بسیاری از آنها تخریب یا از بین رفته است. تعدادی هم کاملا سالم به نظر می رسند. به طور کلی دو نوع مقبره وجود دارد که شکل خارجی هر دو شبیه یکدیگر است و بنایی مخروطی شکل با سوراخ کوچکی جهت ورود به داخل آن است. وقتی که از در ورودی بنا که اکثرا ارتفاع آنها بیش از یک متر نیست وارد می شویم، در بیشتر آنها به فضایی ساده و بسیار کوچک می رسیم که هیچگونه تزئیناتی هم داخل آن وجود ندارد. اما در تعدادی دیگر که شمارشان اندک است فضای داخلی با دیوار سنگی که تا سقف ادامه یافته است به دو قسمت تقسیم شده که دلیل و تفاوت این دو هنوز مشخص نشده است. در کاوشهای به عمل آمده در این منطقه مقداری سفال نیز کشف شده است. مقبره ها اکثرا به شکل اولیه خود حفظ شده اند و تعدادی نیز کاملا مرمت شده اند.

ابری (Ibri) آخرین شهر بزرگی است که بر سر راه ما قرار گرفته است و چون سایر شهرهای عمان دارای قلعه است. ما توقفی در شهر نداشتیم و مستقیما از طریق اتوبان به سمت مرز العین( 140 کیلومتر) حرکت کردیم. برای ورود به کشور امارات از طریق مرز العین باید ابتدا به Buraimi رفت تا مهر خروج زده شود پس از طی حدود 40 کیلومتر به مرز ورودی امارات می رسیم که ابتدا مهر دخول زده می شود و کاغذ کوچکی که مشخصات اتومبیل روی آن آورده شده است به راننده داده می شود. کمی جلوتر پس از چک کردن کارت ماشین، گواهی نامه و پاسپورت، کاغذی صادر می شود که اجازه نامه ورود اتومبیل است. در ایستگاه آخر کاغذ ورودیه و تکه کاغذ کوچک اخذ شده و وارد امارات می شویم. چند کیلومتر جلوتر شهر بزرگ العین قرار دارد که شهری سرسبز با نخلستانهای بسیار بزرگ است.  العین از طریق اتوبان با دوبی حدود 140 کیلومتر فاصله دارد.

دکتر افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

iranpour@kanoonirangardan.ir

نوشته به یاد سندباد : “گزارش سفر به عمان” اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

طبق معلومات عمومی که داشتم، همیشه تصور می کردم که شبه جزیره عربستان منطقه ای بیابانی، شن زار و در برخی مناطق با کوهستانهای خشک و بی آب و علف است.

چند هفته قبل از اینکه تصمیم به سفر بگیریم، مستندی درباره منطقه ظفار که در جنوب عمان و شمال کشور یمن قرار دارد از تلویزیون پخش شد و این برنامه بهانه ای بود برای این سفر.

بهتر است قبل از شروع گزارش سفر کمی با منطقه ظفار بیشتر آشنا شوید. مطلب زیر عینا از ویکی پدیا فارسی کپی شده و حاوی اطلاعات مفیدی است:

“استان ظُفار ،یکی از استان‌های با اهمیت کشور پادشاهی عُمّان است.

امروزه استان ظفار یکی از زیباترین استان‌های سلطنت عمان است، و در حوزه بازاریابی و گردشگری و معرفی خود به عنوان مهم‌ترین جاذبه گردشگری کشورهای شبه جزیره عربستان موفق بوده‌است.

سالیانه جشنواره ظفار و صلاله که به جشنواره پائیزی صلاله (مهرجان خریف صلاله) معروف است، در این شهر ساحلی برگزار می‌شود، شهر صلاله پایتخت استان ظفار مرکز فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری عمان به شمار می‌آید.

ظفار در دوران گذشته خود حکومت جداگانه‌ای داشته‌است، ولی تحت سیطره امراء یمن بوده‌اند.

در سال ۱۸۲۹ میلادی سلطان سعید، سلطان مسقط و عمان کوشش کرد که ظفار را در تحت نفوذ خود قرار دهد، ولی موفق نشد. و لیکن درسال ۱۸۷۹ میلادی ظفار به مسقط ملحق شد.

شورش ظُفار یا انقلاب ظفار به نبرد چپ‌گرایان عمانی با حکومت سلطنتی این کشور در استان ظفار در شرق این کشور گفته می‌شود. این نبرد با تأسیس جبهه آزادی‌بخش ظفار در ۱۹۶۲ میلادی آغاز شد و با شکست کامل مخالفان در سال ۱۹۷۵ البته با کمک ارتش ایران، پایان یافت. هدف اصلی شورشیان سرنگونی سلطان عمان (سلطان قابوس) بود. آنان به این هدف نرسیدند، اما حکومت عمان را وادار به انجام اصلاحات گسترده‌ای کردند.

جغرافیا

ظفار در جنوب عمان واقع شده و یکی از ورودی‌های اصلی مسقط است.

مساحت استان ظُفار ۹۹٬۳۰۰ کیلومتر مربع(استان یزد) و جمعیت آن بنا بر سرشماری سال ۲۰۰۳ برابر با ۲۱۵٬۹۶۰ نفر است.پایتخت ظفار شهر صلاله است که در کنار دریا واقع شده‌است.جزیره حلانیات (جزیره کوریا موریا) در نزدیکی ساحل صَلاله و در جنوب شرقی صلاله واقع شده‌است. ظُفار از سوی شرق با صحرای «جده حراسیس» عمان هم‌مرز است.

ظفار در تاریخ منبع اصلی و صادرکننده بزرگ کُندُر به جهان بود ولی امروزه کشور سومالی این نقش را به عهده گرفته.

ظفار در ۱۱۰۰ کیلومتری جنوب غربی پایتخت عمان مسقط واقع شده‌است . و از طرف شمال به عربستان سعودی، از طرف جنوب به دریای عرب و اقیانوس هند، واز طرف غرب به کشور یمن و از سمت شرق به صحرای «جدهالحراسیس» عمان محدود می‌گردد.

آب و هوا

در فصل پائیز باران موسمی می‌بارد و درجه گرما در این وقت از سال کمتر از ۱۵ درجه سانتیگراد است، در حالیکه در این زمان تمام مناطق شبه جزیره عربستان و کشورهای حوزه خلیج فارس درجه گرما ۴۰ تا ۴۵ درجه سانتیگراد را تجربه می کنند.

شهر صلاله مرکز استان ظفار، شهری است بندری که از دو منطقه خشک کوهستانی در شمال، و جنگلی و ساحلی در جنوب تشکیل گردیده‌است . صحرای پهناور «جدهالحراسیس»، ظفار را از لحاظ جغرافیائی از دیگر نقاط کشور جدا ساخته‌است.

جاذبه‌های طبیعی متعددی در ظفار وجود دارد مانند : کوه‌های سرسبز، غارها، و چشمه‌های شیرین و دره‌های پردرخت و جنگلهای انبوه و درختان تنومند و صحراها و تلماسه شنی تا حدود ربع الخالی، و نوار ساحلی و درختان بلند نارگیل و موز.“

گزارش سفر:

روزنخست، 25 فوریه:

این سفر خانوادگی در تاریخ 25 فوریه 2016 از فرودگاه شارجه و با پرواز مستقیم از شارجه به صلاله با خطوط هوایی ایرعربیا انجام شد. طول مدت پرواز کمی کمتر از یکساعت و چهل و پنج دقیقه است (در این زمان قیمت بلیط رفت و برگشت حدود 850 هزار تومان بود).

بیشتر مسافران پرواز را کارگرانی تشکیل می دهند که از کشورهای بنگلادش، هند و پاکستان به قصد کار وارد صلاله می شوند. فرودگاه بین المللی صلاله بسیار تمیز است و به نظر هم تازه ساز می آید (افتتاح در نوامبر 2015). ابتدا برای دریافت ویزا به کانتر مخصوص ویزا رفتیم. قیمت ویزا توریستی برای 10 روز اقامت پنج ریال عمانی یا 20 دلار آمریکا است. افرادی که با ویزای کار وارد صلاله شده اند باید برای انجام مراحل اداری به قسمت خاصی مراجعه کنند که این موضوع سبب می شود که عملا در صف کنترل پاسپورت وقتی را تلف نکنید. برخورد پلیس و ماموران کنترل بسیار دوستانه و محترمانه است.

بعد از چند دقیقه چمدانها را می گیریم و به سمت کانتر دریافت اتومبیلهای اجاره ای در طبقه همکف یعنی در قسمت پروازهای ورودی می رویم. متاسفانه کانتر شرکتی را که اتومبیل را از آن اجاره کرده ایم را پیدا نمی کنیم. از یکی کانترها درباره محل آن شرکت می پرسیم که با ناباوری شخصی را که روی یکی از صندلیهای روبرو نشسته است را به ما نشان می دهد و آن مرد که لباس سنتی عمانی به تن دارد با متوجه شدن سوال ما به سمت ما می آید و با نشان دادن فرم رزرواسیون اتومبیل، ما را به سمت پارکینگ هدایت می کند و اتومبیل را در پارکینگ، تحویل ما می دهد. در این سفر اجاره یک اتومبیل هندا اکورد برای سه روز حدود 130 دلار بود.

در این زمان برابری ریال عمانی با دلار آمریکا معادل 2.6 دلار است. البته موقع تبدیل دلار به ریال معمولا مقداری هم شما را شارژ می کنند.

فرودگاه در پنج کیلومتری شهر قرار دارد و برای رسیدن به مرکز شهر مشکل خاصی وجود ندارد. با کمک GPS موبایل، به راحتی هتل را پیدا کردیم. هتل محل اقامت ما Beach Resort Salalah نام داشت و همانطور که از نامش پیداست در کنار ساحل واقع شده است. پارکینگ اختصاصی ندارد ولی برای پارک ماشین با توجه به فضای کافی مشکلی وجود ندارد. بابت سه شب اقامت 90 ریال پرداختیم. اتاق رو به دریا در طبقه چهارم هتل تازه ساز با صبحانه و منظره بسیار زیبا از اقیانوس با درختان نارگیل و موز. http://beachresortsalalah.com/

هوا تاریک شده بود که هتل را به مقصد مرکز شهر ترک کردیم. شهر صلاله شهری ساحلی است که طول آن در امتداد دریا قرار دارد و عرض شهر برخلاف طول آن کم است. چندین بلوار زیبا به ترافیک شهر کمک بسیاری کرده است. گلکاری و فضای سبز به زیباسازی شهر کمک کرده است. در جای جای شهر پروژه های عمرانی در حال اجرا است و قطعا به پیشرفت شهر در آینده کمک خواهد کرد. برای شام رستورانی ایرانی به نام صدف را پیدا کردیم که البته غذاهای سنتی و همچنین ایرانی را سرو می کند. یک پرس چلوکباب سلطانی 5 ریال قیمت دارد.

روز دوم، 26 فوریه:

صبح به سمت ساحل مغسیل که در 50 کیلومتری غرب صلاله قرار دارد حرکت کردیم. این فاصله را 45 دقیقه ای می توان طی کرد. این منطقه یکی از بهترین ساحلهای این ناحیه را دارد هرچند که شنا به طور کلی در این سواحل ایمن نیست. قسمت صخره ای این ساحل هم که در مجاورت غار مرنیف واقع شده است علاوه بر منظره زیبا دارای ویژگی منحصر به فردی است. در میان صخره های مشرف به دریا چند سوراخ وجود دارد که هر از چند گاه از میان آنها آب به هوا فوران می کند. به نظر می آید این سوراخها بیشتر شبیه به سیفونهایی می مانند که آب دریا به تدریج آنها را پر می کند و سپس به فشار موج آخر و گیر افتادن هوا در میان سیفون، آب به هوا پرتاب می شود. میزان فوران آب و همچنین فاصله میان دو فوران آب بسیار به جزر و مد دریا و همچنین به تلاطم آب بستگی دارد. در این فصل و زمان سفر ما، به فاصله حدود 10 دقیقه ای آبفشانها فعال می شدند و آب را گاهی تا 15 متر به هوا پرتاب می کردند. خوشبختانه راه دسترسی به ساحل و همچنین بر روی صخره ها به خوبی ایمن شده است. در فصل خریف یا همان فصل بارندگی، این محل از مکانهای بسیار توریستی و شلوغ صلاله است.

در سمت مخالف دریا نیز خور مغسیل و چندین آبگیر قرار دارند که پرندگان متنوعی را در آنجا می توان دید. همچنین گله های بزرگی از شتر نیز در حوالی این خور و همچنین هرجا که آب و سبزی باشد در حال چرا هستند.

بعد از ظهر برای بازدید از موزه Frankincense و همچنین سایت باستانی Al-Baleed رفتیم. این دو در داخل شهر صلاله و کنار دریا قرار دارند. این سایت در لیست میراث جهانی قرار دارد و قدمت آن به 2000 سال قبل از میلاد برمی گردد. علاوه بر خرابه های باستانی که اکنون در دست کاوشهای باستانشناسی است، این سایت منظره بسیار زیبایی از درختان موز، نارگیل، پاپایا و همچنین مزرعه ای که گونه های مختلفی از درختان کندر(Frankicense) در کنار خور Al Baleed را شامل می شود. موزه این سایت نیز علاوه بر معرفی این منطقه باستانی حاوی اطلاعاتی از نحوه زندگی تجار و دریانوردان عمانی در مسیر تجارت کندر می باشد. برای بازدید از این سایت حدود 2 ساعت زمان نیاز است و ورودیه هر اتومبیل نیز 2 ریال است. https://www.youtube.com/watch?v=pbKInBr_M6I

روز سوم، 27 فوریه:

صبح هتل را به مقصد مکانهای دیدنی شرق صلاله ترک کردیم.  شاید یکی از مهمترین مناطق باستانی کشور عمان و شبه جزیره عربستان در 40 کیلومتری شرق صلاله قرار دارد. منطقه باستانی Samahram و خور Rouri با قدمت 2000 سال یکی از مهمترین بنادر دنیا در روزگار خود بوده است. بقایای این شهر که در بالای تپه ای مشرف به این خور قرار دارد، اکنون در دست کاوشگران میراث فرهنگی قرار دارد. این منطقه نیز در لیست میراث جهانی است. موزه کوچکی هم در گوشه ای از این مجموعه ساخته شده که برخی اشیاء یافت شده در این منطقه در آن نگه داری می شوند و همچنین حاوی اطلاعات جالبی درباره تاریخ عمان نیز می باشد. ورودیه هر اتومبیل به این مجموعه 2 ریال است و برای بازدید از منطقه باستانی و خور نیاز به یک ساعت و نیم زمان دارید. حتما توجه شما را به پرندگان متنوعی که در این خور زندگی می کنند، جلب می کنم. https://www.youtube.com/watch?v=TUOfd3gDXuo

مقصد بعدی شهر Mirbat است که با  40 کیلومتر رانندگی از کنار جاده ای ساحلی به آن می رسیم. ساحلی زیبا دارد و قلعه ای رو به دریا. مقبره بن علی نیز با ظاهری سفید رنگ در قبرستان عمومی که در خارج شهر است، قرار دارد. توصیه می شود در صورتی که زمان کافی در اختیار ندارید از دیدن این منطقه صرف نظر کنید.

مقصد بعد روستای Tawiattir است. مجددا باید از Mirbat به سمت صلاله حرکت کرد و پس از 11 کیلومتر وارد جاده سمت راست یعنی به سمت کوه شد. این جاده کوهستانی ادامه می یابد تا بعد از 15 کیلومتر به روستا Tawiattir می رسد. این مسیر کوهستانی و جنگلی است که در فصل بارندگی(خریف) بسیار سرسبز است. در 1500 متری شمال شرقی روستا دره ای عمیق که بیشتر شبیه سوراخ بزرگی است قرار دارد که دیدن آن خالی از لطف نیست. سنگ های این منطقه بسیار عجیب و غریب هستند. در هر ابعادی که باشند علی رغم سختی سنگها، سوراخهایی به شکل دایزه یا استوانه ای در آنها وجود دارد که حتما به دلیل جنس سنگها و بارندگی بیشتر در منطقه است.

درختان کندر را به صورت پراکنده در این منطقه می توان یافت. اهالی محلی اکثرا با اتومبیلهای شاسی بلند و با سرعت در این جاده ها می رانند. هر چند که کیفیت جاده ها خوب است ولی به علت کوهستانی بودن، بالقوه خطرناک هستند. با ادامه جاده پس از 7 کیلومتر به محل دکل مخابراتی می رسیم که منظره فوق العاده ای از فراز صخره ها به اقیانوس و همچنین جاده کنار دریا تتا محدوده شهر Mirbat دارد.

همین مسیر را تا Tawiattir برگشتیم. سپس مسیر وادی دربات (Wadi Darbat) را ادامه دادیم که پس از 15 کیلومتر به دوراهی دربات می رسیم و جاده دربات را در پیش می گیریم. این مسیر کوهستانی به طرز باورنکردنی جنگلی است و در فصل مناسب کاملا جنگل انبوهی دارد. به کنار رودخانه میرسیم که آب در آن جاری است ولی نه زیاد و بیشتر شبیه برکه بسیار طویلی است ،حدودا به طول دو کیلومتر تا انتهای جاده که البته در میان کوه ادامه دارد. از رد آب در کنار برکه می توان اینطور استنباط کرد که در فصل بارندگی ارتفاع آب حدود یک تا یک ونیم متر اضافه می شود سپس این برکه به آبشار بلند(150 متر) و عریضی ختم می شود که با توجه به حجم آب خروجی بسیار زیبا خواهد بود. نهایتا آب این آبشار به خور Rouri می ریزد. در طول برکه مناطق خاصی برای گردشگران در نظر گرفته شده که می توانند بنشینند یا غذا درست کنند که البته در این فصل زیاد شلوغ نیست. تعداد زیادی شتر نیز در حواشی برکه ها مشغول چرا و خوش گذرانی هستند. پرنده های متنوعی هم در این منطقه وجود دارد.برکه پر است از ماهی و همچنین برخی جانوران آبزی دیگر از قبیل فورباغه. در انتهای جاده پارکینگ و سوپرمارکت کوچکی وجود دارد. البته توالت عمومی تمیزی را هم در اینجا می توانید پیدا کنید. نشستن در زیر درختان و کنار برکه زیبا زمان مناسبی را برای خوردن نهار و یا استراحت کوتاهی فراهم می کند.

عصر به سمت صلاله به راه افتادیم و در میان راه گردشی هم در شهر طاقه کردیم. این شهر علاوه بر قلعه، ساحل زیبایی دارد که به خور طاقه ختم می شود.

در کنار جاده ساحلی صلاله فروشندگان نارگیل و موز و همچنین پاپایا بساط کرده اند و با قیمت نازلی می توانید از این میوه های تازه استفاده کنید. همچنین تعدادی مغازه فروش حلوا عمانی وجود دارد که مشابه آن را در ایران به مسقطی می شناسیم و شاید بهترین سوغاتی این منطقه باشد.

روز چهارم، بیست و هشتم فوریه:

پس از تسویه حساب با هتل، نصمیم گرفتیم تا به بازار قدیمی صلاله سری بزنیم ولی علی رغم جستجو نتوانستیم محل خاصی که صنایع دستی و محلی را می فروشد پیدا کنیم. سپس به سمت شمال صلاله حرکت کردیم و جاده  ثمریت را در پیش گرفتیم. ثمریت بخاطر پایگاه هوایی آمریکایی معروف است. ظاهرا در این مسیر منطقه حفاظت شده برای درختان کندر وجود دارد ولی متاسفانه ما نتوانستیم آن را بیابیم و نهایتا از جاده “قیرون حیرتی” به سمت مقبره ایوب نبی حرکت کردیم. این مقبره که منتسب به ایوب پیامبر می باشد در منطقه کوهستانی و مشرف به شهر صلاله قرار دارد و تا صلاله 30 کیلومتر فاصله دارد. سنگ قبر به طول حدود 3 متر می باشد. در جلو درب مقبره محلی وجود دارد که گفته می شود رد پا حضرت ایوب است. برای بازدبد از این مقبره 30 دقیقه زمان لازم است.

پس از نهار به سمت فرودگاه به راه افتادیم و پس از تحویل دادن اتومبیل وارد فرودگاه شدیم. صف طویل تحویل بار گویای این بود که تعداد زیادی مسافر در پرواز ما وجود دارد. با کمی دقت متوجه شدیم که اکثر مسافران کارگرانی هستند که قصد ترک عمان و بازگشت به کشورشان را دارند. اکثرا به طرز جالبی بارها را بقچه پیچ کرده بودند و قریب به اتفاق چمدان نداشتند. خوشبختانه ماموران انتظامی فرودگاه با دیدن بچه های کوچکمان، ما را به کانتر بیزینس کلاس هدایت کردند و مراسم تحویل بار و چک کردن را انجام دادیم. قسمت پروازهای خروجی نیز بسیار شیک و تمیز است. Free Shop آن نیز هرچند بزرگ نیست ولی برای خرید سوغاتی های جامانده مناسب است.

نهایتا سفر به صلاله بسیار جذاب و کاملا متفاوت است و شواهد نیز بیانگر این موضوع است که بازدید از صلاله در فصل موسمی یعنی از خردادماه تا مهرماه خالی از لطف نیست.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

iranpour@kanoonirangardan.ir

اسفند 1394

نوشته گزارش سفر به: جنگلهای شبه جزیره عربستان- ظفار اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.