دو ماه قبل از این سفر، به همراه خانواده به برلین سفر کرده بودم. در شهر برلین تصمیم داشتم تا از موزه پرگامون که یکی از بزرگترین مجموعه های آثار باستانی منطقه بین النهرین را نگهداری میکند، بازدید کنم که متوجه شدم، موزه تا دو سال دیگر به منظور تغییرات و تعمیرات تعطیل است. اما یک بخش کوچک به نام Pergamon Museum The Panorama در نزدیکی موزه قدیمی احداث شده است و تعدادی از اشیا مربوط به منطقه باستانی پرگامون در ترکیه، به همراه یک پانوراما از این منطقه در آنجا به نمایش گذاشته شده است. موزه حاوی تعدادی مجسمه ، نقش برجسته و همچنین موزاییکهایی است که از موزه اصلی به اینجا منتقل شده اند. اما قسمت جذاب این مجموعه به پانوراما تعلق دارد.

پانوراما پرگامون  یک نمایشگاه چندرسانه‌ای و بسیار واقع‌گرایانه است که بازدیدکننده را به شهر باستانی پرگامون در دوران اوج شکوه آن می‌برد. خالق این اثر یک هنرمند آلمانی – ایرانی به نام یادگار عزیزی است که علاوه بر این اثر تعداد دیگری پانوراما مثل پانوراما دیوار برلین، پانوراما جنگلهای آمازون و… را هم در کارنامه خود دارد.

در این نمایشگاه، یک نقاشی پانورامای عظیم ۳۶۰ درجه به ارتفاع حدود ۳۰ متر و طول بیش از ۱۰۰ متر به صورت دایره‌ای نصب شده که صحنه‌های زندگی روزمره، معابد، بازارها و بناهای باشکوه شهر پرگامون در حدود سال ۱۲۹ پیش از میلاد را با جزئیات خیره‌کننده نمایش می‌دهد. همراه با این تصویر عظیم، موسیقی، نورپردازی و افکت‌های صوتی مانند صدای پرندگان، بازار، و نیایش در معابد نیز تجربه‌ای همه‌جانبه ایجاد می‌کنند، به‌گونه‌ای که بازدیدکننده احساس می‌کند واقعاً در میان مردم آن دوران ایستاده است. این پروژه با همکاری موزه پرگامون و بر پایهٔ پژوهش‌های باستان‌شناسی دقیق ساخته شده تا بازسازی‌ علمی و هنری از شکوه تمدن هلنیستی در آسیای صغیر ارائه دهد.

شگفتی من از این نمایشگاه به حدی بود که به خودم قول دادم تا در اولین فرصت از منطقه باستانی پرگامون بازدید کنم.

گزارش سفر

روز نخست 14 جمعه  شهریور 1404، پنجم سپتامبر 2025:

در نخستین ساعات بامداد از دبی به سمت استانبول پرواز کردم و حدود ساعت 8 صبح وارد فرودگاه Sabiha Gokcen شدم. می بایست حدود سه ساعت منتظر می ماندم تا دوستان من از تهران به من بپیوندند و به اتفاق با یک پرواز داخلی به شهر ازمیر پرواز کنیم. 

در مدتی که در فرودگاه بودم خودم را در یکی از کافه های فرودگاه با خوردن یک صبحانه به سمت ترکی یعنی نان و عسل و خامه سرگرم کردم.

 طبق برنامه چهار نفر از دوستان قدیمی و اهل سفر من حدود ساعت 11 صبح به من ملحق شدند. با هم به سالن پروازهای داخلی فرودگاه رفتیم و طبق برنامه در ساعت 2 بعدازظهر به سمت ازمیر پرواز کردیم و کمتر از یکساعت بعد در فرودگاه  Adnan Menderes ازمیر فرود آمدیم. در زمانی که ما وارد این فرودگاه شدیم، فرودگاه ازمیر در حال گسترش بود. ما وارد سالن دریافت بار شدیم ولی متاسفانه بار ما به همراه بار چند مسافر دیگر نیامد! وقتی پیگیر شدیم به ما گفتند که چون پرواز قبلی شما یک پرواز بین المللی بوده، لذا می بایست به سالن پروازهای بین المللی که تقریبا 10 دقیقه پیاده روی دارد، برویم و بار خود را آنجا دریافت کنیم. ما هم چنین کردیم و چمدانها را گرفتیم. دوباره می بایست به سالن پروازهای داخلی برمی گشتیم، چون غرفه شرکت Avis که ما اتومبیل را از آنها کرایه کرده بودیم در آن سالن قرار داشت. به هر حال اتومبیل را که یک تویوتا Proace بود دریافت کردیم و به سمت مرکز شهر ازمیر راندیم.

عمو حسن، یکی دیگر از دوستان ماست که پسرش(سروش) در شهر ازمیر تحصیل و کار می کند و به همین دلیل یک آپارتمان کوچک در شهر ازمیر دارد. عمو حسن که از برنامه سفر مطلع شده بود به ما پیشنهاد داد که در آپارتمان پسر او اقامت کنیم و ما هم از پیشنهاد سخاوتمندانه او استقبال کردیم. او به ما گفت که به محض ورود به ازمیر با سروش تماس بگیریم تا ترتیب اقامت ما را بدهد، چون پرواز او در نیمه شب همان روز به ازمیر می رسید و خودش در آن زمان در ازمیر نبود. ما هم بلافاصله با سروش تماس گرفتیم و با او در منطقه ای در کنار ساحل قرار گذاشتیم تا به اتفاق به سمت خانه برویم. فاصله فرودگاه تا محل قرار کمتر از 20 کیلومتر بود ولی بخاطر ترافیک عصرگاهی بیش از یک ساعت طول کشید تا به محل قرار رسیدیم. در مسیر از کنار صورتک آتاتورک که بر یک صخره بزرگ حجاری شده بود گذر کردیم و در ادامه همین بزرگراه وارد یک خیابان ساحلی شدیم که در امتداد خلیج ازمیر کشیده شده است. چندین پارک ساحلی در این منطقه قرار دارد که محیط مناسبی را برای قدم زدن و دوچرخه سواری برای شهروندان ایجاد کرده است. همچنین رستورانها و فروشگاههای زیادی در این منطقه قرار دارند.

ساعت تقریبا 19:30 بود که وسایل را در خانه گذاشتیم، کمی با گربه خانه که اسمش سورا(به معنی آسمان) بود بازی کردیم و به اتفاق برای صرف شام به یک کبابی سنتی در نزدیک خانه رفتیم و ناهار نخورده را جبران کردیم. جالب اینجا بود که در این رستوران یک تنور وجود داشت که برخی از غذاها را در آن می پختند. 

طبق برنامه عمو حسن هم در ساعات بامدادی روز بعد به ازمیر رسید و به این ترتیب تیم سفر ما کامل شد. 

روز دوم، شنبه 15 شهریور:

صبحانه مفصلی را در خانه صرف کردیم و طبق برنامه ای که از قبل داشتیم به سمت منطقه باستانی سارد یا Sardis (پایتخت تمدن لیدیه) حرکت کردیم. این منطقه باستانی در استان Manisa و نزدیک به  شهر Salihli  قرار دارد. تقریبا یک ساعت و ربع طول کشید تا به سایت اصلی رسیدیم. برای تهیه بلیط ورودی(3 یورو) با مشکل مواجه شدیم چون کارت اعتباری و همچنین دلار را قبول نمی کردند. البته این مشکل را یکی از دوستان با کمک کبابی محل که نقش صرافی را به عهده داشت حل کرد! 

قبل از اینکه درباره این سایت توضیح دهم بهتر است به اختصار کمی درباره تاریخ این منطقه بدانیم.

” لیدیه (Lydia) یکی از مهم‌ترین دولت‌شهرهای آناتولی غربی بود که تقریباً از سده هفتم تا ششم قبل از میلاد در منطقه‌ای میان دریای اژه و فلات آناتولی قرار داشت. پایتخت این پادشاهی شهر سارد بود. لیدیه به دلیل ثروت فراوان، موقعیت تجاری عالی و نقش تاثیرگذار در رشد اقتصاد جهان باستان شناخته می‌شود. شاه مشهور لیدیه، کرزوس (Croesus)، در نیمه سده ششم پیش از میلاد حکومت می‌کرد. او در منابع یونانی نماد ثروت افسانه‌ای است و گفته می‌شود نخستین کسی بود که سکه‌های استاندارد طلا و نقره را ضرب کرد. لیدیه در مسیر مهم تجاری جاده شاهی (Royal Road) قرار داشت که شوش را به سارد و سپس به دریای اژه وصل می‌کرد و یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های ارتباطی دنیای باستان بود. این پادشاهی در نهایت توسط کوروش بزرگ فتح شد و به قلمرو هخامنشیان پیوست، اما اهمیت اقتصادی و شهری آن همچنان ادامه یافت. سارد پایتخت لیدیه و از ثروتمندترین شهرهای آناتولی بود. این شهر در دامنه کوه‌های Tomolus و کنار رود معروف پاکتولوس (Pactolus) قرار داشت؛ رودی که طبق افسانه‌ها طلاهایش منبع ثروت لیدی‌ها بود. امروزه سارد یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی غرب ترکیه است و در لیست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. برای پژوهشگران، این منطقه نمونه‌ای منحصر به‌فرد از پیوند فرهنگ‌های لیدیایی، ایرانی، یونانی، رومی و بیزانسی است.”

نخستین سایتی که بازدید کردیم مجموعه حمام–ژیمنازیوم رومی و کنیسه بزرگ یهودیان بود. 

کنیسه بزرگ سارد یکی از مهم‌ترین و چشمگیرترین بناهای مذهبی یهودیان در سراسر دنیای رومی است. این ساختمان که قدمت آن به سده سوم میلادی می رسد در قلب محله شهری رومی قرار داشته و نشان می‌دهد جامعه یهودی سارد نه‌تنها بزرگ و فعال بوده، بلکه از نظر اقتصادی و اجتماعی نیز جایگاهی بسیار بالاتری از بسیاری از جوامع یهودی آن دوران داشته است. از ویژگی های معماری این بنا ستون‌های مرمرین و فضای وسیع برای گردهمایی‌های جمعی در تالار اصلی است. کف‌پوش‌های موزاییک رنگارنگ این تالار با طرح‌های هندسی و نمادین هنوز وجود دارند. در انتهای تالار نیم‌کت‌ها و محراب سنگی برای قرار دادن تورات قرار داشته است. تعدادی سنگ‌نوشته‌ و وقف‌نامه‌ به زبان یونانی و عبری که نام اهداکنندگان و بزرگان جامعه را ثبت کرده است در این تالار به چشم می خورد. گفته می شود که این بنا سندی استثنایی از آزادی مذهبی نسبی در دوره روم شرقیِ اولیه است.

با خروج از کنیسه وارد محوطه وسیع مجموعه حمام–ژیمنازیوم رومی (Roman Bath–Gymnasium Complex) می شوید. ابعاد بزرگ و تزیینات مرمرین که نسبتا سالم مانده اند به زیبایی این بنا افزوده اند. این مجموعه شامل: تالار مرکزی بزرگ (Palaestra) که محوطه‌ای وسیع برای تمرینات ورزشی، دیدارهای اجتماعی و آموزشی بوده و با ستون‌بندی مرمرین احاطه شده بود. 

بخش مهم دیگر، حمام‌های گرم، ولرم و سرد (Caldarium, Tepidarium, Frigidarium) بوده که سه فضای متوالی با سیستم پیشرفته گرمایش زیرزمینی (هیپوکاست) را شامل می شده است. چند بنا نیز به رختکن، ماساژ، نظافت و سایر فعالیت‌ها اختصاص داشته است. نکته مهم این است که این مجموعه تنها یک حمام عمومی نبود؛ بلکه مرکز اجتماعی، فرهنگی و ورزشی شهر به حساب می‌آمد. مردم سارد در اینجا ورزش می‌کردند، با دوستان دیدار و درباره تجارت گفتگو و از حمام‌های پیشرفته استفاده می‌کردند. 

وجود چنین بناهای عظیمی نشان‌دهنده سطح بالای شهرنشینی و رفاه عمومی در دوره رومی است. معماری این مجموعه با وجود گذر قرن‌ها هنوز تأثیرگذار است، ستون‌های بلند مرمرین سفید که بخشی از تالار مرکزی را احاطه می‌کرده‌اند، دیوارهای عظیم آجری با قوس‌های رومی که جایگاه قدرت و مهندسی روم را نشان می‌دهند و همچنین جزئیات تزیینی مانند نقش‌برجسته‌ها و قطعات مرمر کنده‌کاری‌شده که در محل بازسازی شده‌اند، همگی گواه بر اهمیت هنر معماری در آن دوران هستند.

یکی دیگر از سایتهای مهم این مجموعه که تقریبا یک کیلومتر از این مجموعه قرار دارد به نام معبد آرتمیس (Temple of Artemis) مشهور است که البته آن را نباید با معبد آرتمیس در نزدیک شهر باستانی افسوس اشتباه گرفت. با داشتن بلیط هر کدام از این سایتها می توان از سایت دیگر نیز بازدید کرد. 

معبد آرتمیس (الهه شکار، طبیعت و باروری) در سارد یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین معابد هلنیستی در آسیای صغیر است؛ معبدی که با شکوه ستون‌های عظیم و فضاهای باز آن، هنوز هم پس از گذشت بیش از دو هزار سال، حس عظمت دنیای باستان را به‌خوبی منتقل می‌کند. ساخت اولیه معبد احتمالاً در دوره لیدیایی (قرن ششم پیش از میلاد) آغاز شد، اما شکل نهایی آن نتیجه بازسازی‌ها و توسعه‌ گسترده در دوره‌های یونانی و رومی است.

با ورود به محوطه این معبد با تابلو راهنمایی مواجه می شوید که تصویری از شکل حقیقی معبد را به تصویر کشیده است. کل معبد بر روی سکویی بزرگ (Stylobate) قرار داشت که چند پله آن هنوز باقی مانده است. این سکو فضای مقدس معبد را از محوطه بیرونی جدا می‌کرد و هنگام نزدیک شدن، حس عظمت مذهبی بنا را تقویت می‌کرد. در مرکز معبد: تالار اصلی (Cella) با فضایی بزرگ و بسته قرار داشت که محراب و تندیس اصلی آرتمیس در آن نگهداری می‌شد. در ادامه، بخشی مشابه قدس‌الاقداس (Adyton) وجود داشت که تنها کاهنان اجازه ورود به آن را داشتند. طرح اصلی معبد از نوع دو‌ستونه بود؛ یعنی دو ردیف ستون(در مجموع بیش از ۷۰ ستون عظیم) در اطراف کل بنا قرار می‌گرفت. ستون‌ها از نوع ایونی (Ionic) و از مرغوب‌ترین سنگ مرمر منطقه ساخته می‌شدند. ارتفاع ستون‌ها حدود ۱۵ تا ۱۸ متر برآورد می‌شود، به همین دلیل حضور در میان ستون‌های امروزی نیز نشان می‌دهد معبد چه اندازه باشکوه بوده است. ورودی اصلی، یک ایوان ستون‌دار عظیم (Pronaos) داشت که اکنون نیز چند ستون از آن پابرجا هستند. این ستون‌ها با سرستون‌های ایونی و تزیینات ظریف، ورودی بسیار مجلل و باشکوهی می‌ساختند. سقف معبد مانند اغلب معابد یونانی دو شیب داشت و احتمالاً از کاشی‌های سفالی یا صفحات سنگی پوشیده شده بود. 

نقش و نگار هندسی پایه ستونها بسیار دقیق و زیبا هستند. ستون‌های معبد آرتمیس از چند قطعه سنگ عظیم تشکیل می‌شدند و هر قطعه با یک سیستم هوشمندانه‌ی اتصال روی پایه قرار می‌گرفت. در مرکز پایه یک برآمدگی سنگی وجود داشت و در زیر ستون فرورفتگی‌ای تعبیه می‌شد تا مانند یک قفل دقیق عمل کند. میان قطعات ستون نیز با بستهای فلزی و سرب تثبیت می‌شد. این روش باعث می‌شد ستون‌ها بدون هیچ ملات، تنها با وزن خود کاملاً پایدار بایستند. بازدید از این مجموعه به دو ساعت زمان نیاز دارد.

با خروج از این مجموعه به سمت شهر Salihli حرکت کردیم. منطقه ای که در آن قرار داشتیم به همراه یک بخش عظیم از شرق شهرستان صالحلی جزیی از ژئوپارک Kula–Salihli است که از نظر زمین شناسی ویژگی های منحصر به فردی دارد. این منطقه با 300 کیلومتر مربع وسعت یکی از جوان‌ترین و بهترین نمونه‌های بسترهای آتشفشانی بازالتی در آناتولی غربی است. 

ما برای صرف ناهار به شهر صالحلی رفتیم و در خیابان اصلی شهر که مملو از رستورانها و فروشگاههای کوچک و بزرگ بود غذا خوردیم.

سپس تصمیم گرفتیم تا یکی از آبگرمهای معروف این منطقه را هم امتحان کنیم. با کمی جستجو به سمت آبگرم Kursunlu Kaplicalari حرکت کردیم که تقریبا ۱۰ دقیقه با شهر فاصله داشت. اتومبیل را در پارکینگ ورودی روستا پارک کردیم و با چند دقیقه پیاده روی به مجموعه آبدرمانی رسیدیم. خانمی در پشت پیشخوان نشسته بود و دست و پا شکسته انگلیسی را صحبت می کرد. تعداد ما را پرسید، پول را گرفت و کلید چند کمد را به ما داد تا لباسهایمان را آنجا بگذاریم. این مجموعه چند واحد گرمابه خصوصی و یک استخر عمومی داشت. ما تقریبا نیم ساعت را در این محل بودیم و پس از خروج، مستقیما به یکی از کافه رستورانهای داخل روستا رفتیم و ساعتی را با نوشیدن چای به استراحت پرداختیم. 

در مسیر برگشت به سمت دریاچه Marmara حرکت کردیم. هر چند که نقشه گوگل، دریاچه بزرگی را نزدیک ما نشان می داد ولی از دریاچه خبری نبود. تا اینکه به تابلویی برخوردیم که نوشته بود: دریاچه مرمره!!! طبق نقشه ما در ساحل دریاچه بودیم ولی از آب خبری نبود! وجود چند قایق شکسته فرضیه خشک بودن دریاچه را کاملا ثابت می کرد. چند دقیقه ای را در بستر خشک دریاچه ایستادیم و سپس به سمت اتومبیل برگشتیم.

در اطراف این دریاچه مجموعه ای از تومولوس‌ها (تپه‌های خاکی تدفینی) مربوط به پادشاهی لیدیه  که قدمت آن‌ها به قرن هفتم تا ششم قبل از میلاد می‌رسد قرار دارد که این منطقه را به یکی از مهم‌ترین گورستان‌های سلطنتی آناتولی باستان تبدیل کرده است. این تپه ها که به شکل مخروطی هستند در زبان محلی به Bin Tepe (به معنای «هزار تپه») معروف هستند. این تپه‌ها از دور شبیه آتشفشان‌های کوچک یا تپه‌های طبیعی دیده می‌شوند، اما همگی مصنوعی و ساخته انسان هستند. تعداد تومولوس‌ها حدود 115 عدد برآورد شده است که در مساحتی حدود هفت کیلومتر مربع پراکنده اند. با توجه به اطلاعاتی که داشتیم، در حال حاضر فقط می توان از تپه ها بالا رفت و یا اطراف آنها قدم زد. هیچ تپه ای کاوش باستانی نشده است چون قبل از باستان شناسان، دزدان به این گورستانها دستبرد زده اند و عملا مکانی را برای کاوش علمی باقی نگذاشته اند. با تمام این اوصاف، این تپه ها نیز در لیست میراث جهانی ثبت شده اند تا شاید از تخریب بیشتر در امان بمانند. 

در مسیر برگشت به سمت ازمیر از دستفروشهای کنار جاده ای که محصولات باغهای خود را می فروختند، انجیر، انگور و هلو خریدیم. هنوز هم این میوه ها طعم متفاوتی دارند.

روز سوم، یکشنبه 16 شهریور:

طبق برنامه، قرار بود تا امروز را بیشتر در نواحی ساحلی بگذرانیم. به این منظور ابتدا به سمت شمال و شهر ساحلی Foca حرکت کردیم. بسیاری از قسمتهای مسیر از میان مناطق تپه ماهوری که عمدتا زمینهای کشاورزی بودند، می گذشت. مخصوصا مناظر کشتزارهای آفتابگردان بسیار زیبا بود که مجبور شدیم برای عکاسی کمی در کنار آنها توقف کنیم.

 تقریبا در 8 کیلومتری Foca و کمی با فاصله از جاده اصلی، توجه ما به یک بنای سنگی که به مقبره کوروش در پاسارگاد شبیه بود، جلب شد. بلافاصله از جاده اصلی خارج شدیم تا از این بنا بازدید کنیم. تابلویی که این بنا را معرفی می کرد اسم آن را Pers Mezarı Anıtı عنوان کرده بود. اطلاعات دیگری موجود نبود تا بعدا متوجه شدم که در زبان محلی به این بنا Taş Kule «برج سنگی» یا «خانه سنگی» می گویند. گفته شده که تاریخ ساخت آن به قرن ۴ پیش از میلاد یعنی دوران اوایل یا میانه سلطهٔ سلسله هخامنشی بر این مناطق برمی‌گردد، این مقبره نمونه‌ای نادر از معماری مقبره‌ای تحت نفوذ اقوام ایرانی- پارسی در غرب آناتولی است. یعنی صرفاً یک قبر محلی یا ساده نیست، بلکه بازتابی از سیاست، فرهنگ و حضور امپراتوری بزرگ هخامنشی در این نواحی است.

این بنا، یک سنگ طبیعی بزرگ (تُف-استون / tuff rock) است که یک حفره بزرگ در آن تراشیده شده است و دو طبقه دارد: در طبقه پایین «اتاق قبر / مقبره» قرار دارد، جایی که اجساد دفن می‌شدند. طبقه بالا احتمالاً نقش تشریفاتی داشته — شاید جایی برای آیین یادبود یا گذاشتن خاکسپاری (سارکوفاگوس / تابوت) — چرا که توصیف‌ها می‌گویند «سارکوفَگوس» (sarcophagus) در قسمت بالایی جای داشته است. ورودی این مقبره به شکل یک «درِ نمادین» (façade) ساخته شده — یعنی از بیرون نمایی ساخته‌اند تا مخاطب احساس کند که وارد یک بنا می‌شود، نه صرفاً وارد غار یا سنگ تراشیده. به دلیل گذر زمان و فرسایش، و نیز دخالت‌های انسانی، بخش‌هایی از بنا آسیب دیده است. با این حال بازسازی و مرمت آن در سال‌های ۲۰۰۰–۲۰۰۱ انجام شد تا هم از ویرانی بیشتر جلوگیری شود و هم برای بازدید عمومی آماده شود. در هنگام بازدید به راحتی می توان قسمتهای مرمت شده را تشخیص داد. بازدید از این بنا رایگان است و حداقل به نیم ساعت زمان نیاز دارد.

تقریبا ده دقیقه بعد به شهر ساحلی Foca(فوچا) رسیدیم. این شهر در یک خلیج کوچک قرار دارد. اولین چیزی که در بدو ورود نظر ما را جلب کرد، وجود دو آسیاب بادی بر فراز تپه مشرف به شهر بود. اتومبیل را در کنار تپه پارک کردیم و با چند دقیقه پیاده روی خودمان را به آسیابها رساندیم. 

در مسیر از کنار یک قبضه توپ قدیمی که به سمت خلیج نشانه رفته بود گذشتیم.

 آسیابها در حال حاضر کار نمی کنند و به نظر نمی رسد که از آنها نگهداری شود. نیم ساعت را بر بالای تپه وقت گذراندیم و از منظره زیبای خلیج و شهر لذت بدیم.

 سپس با کمی پیاده روی وارد شهر کوچک فوچا شدیم. کوچه های باریک و قدیمی با خانه های سنتی سنگی با پنجره های آبی، شما را به سمت ساحل و بندر هدایت می کند. در یکی از همین کوچه ها زنی را دیدیم که مشغول غذا دادن به گربه ها بود. به درستی نتوانستم تعداد گربه ها را بشمارم ولی قطعا از 20 عدد بیشتر بودند. 

هر چه به بندرگاه نزدیک می شویم به تعداد رستورانها و کافه هایی که میزهای پذیرایی شان را در پیاده رو گذاشته اند، افزوده می شود. تعدادی از رستورانها که خلاقیت بیشتری دارند با گل و گیاه های متنوع قسمتی از پیاده رو را مسقف کرده اند. شاید بیشترین چیزی که جلب توجه می کند، جنب و جوش توریستهای است. 

در کنار ساحل به تعداد رستورانهایی که ماهی سرو می کنند، افزوده می شود. البته که کار و کاسبی بستنی فروشها هم خوب است. خیابان باریک ساحلی بر روی اتومبیلهای عمومی بسته است و همین موضوع سبب شده تا تردد در آنها ایمن تر باشد. بالاخره یک ساحل ماسه ای پیدا کردیم و نیم ساعتی را مشغول آبتنی شدیم. 

یکی دیگر از  بناهای کنار بندرگاه، قلعه قدیمی است که در زمان حضور ما مشغول مرمت آن بودند و تنها قسمتی از آن که کنار دریا بود، قابل بازدید بود. تقریبا ساعت 2 بعدازظهر فوچا را به سمت ازمیر ترک کردیم. 

برای عبور از خلیج ازمیر از کشتی های مخصوص (Ferry) استفاده کردیم تا ترافیک خلیج را دور بزنیم. تقریبا نیم ساعت طول کشید تا از اسکله بوستانلی به اسکله Üçkuyular برسیم. سپس وارد شبه جزیره چشمه شدیم و با گذر از شهرهای قهرماندره، اورلا، اچملر و آلاچاتی به شهر چشمه رسیدیم. 

شهر چشمه در 85 کیلومتری غرب ازمیر واقع شده است، این شهر بخاطر اینکه بسیاری از افراد مشهور کشور ترکیه در آن ویلا دارند بسیار معروف است. علاوه بر آن این شهر به دلیل وزش بادهای مناسب، یکی از بهترین نقاط جهان برای ویندسرفینگ و کایت‌سرفینگ به شمار می‌رود. تعدادی از سواحل آن نیز برای شنا مناسب است. این منطقه از نظر تاریخی بخشی از ایونیا (نام قدیمی آن احتمالاً «Cyssus») و نزدیک به بندرهای مهم یونانی بود و به همین سبب همواره اهمیت خاصی داشته است. 

خیابان ساحلی که از بندرگاه می گذرد همواره شلوغ است. تعدادی از خیابانهای اطراف که به خیابان ساحلی میرسند  در حال حاضر برای عبور و مرور وسایل نقلیه بسته شده است و عابران می توانند با خیال راحت از فروشگاههای شیک و همچنین رستورانها و کافه های آن استفاده کنند.

 مهمترین بنا در شهر چشمه، قلعه چشمه است که تاریخ ساخت آن ۱۵۰۸ و به فرمان سلطان بایزید دوم ذکر شده است و امروزه به موزه باستانشناسی اختصاص دارد. ورودیه موزه ۷ یورو است و من توصیه می کنم که حتی اگر به تاریخ علاقه ای ندارید از این قلعه دیدن کنید چون از فراز آن می توانید مناظر زیبایی از دریای اژه را ببینید. 

در قسمتی از موزه تعداد زیادی سنگ قبر به نمایش گذاشته شده است که به زبان فارسی بر روی آنها علاوه بر تاریخ تولد و فوت، شعر یا متنی هم نوشته شده است که نشان از نزدیکی فرهنگی ما با این منطقه دارد. 

درجلو قلعه مجسمه ای از غازی حسن پاشا به همراه یک شیر که به نظر می آید حیوان دست آموز او بوده، قرار دارد! این مجسمه یادآور دلاوری‌های یکی از بزرگ‌ترین دریاسالاران عثمانی در نبرد دریایی چشمه در سال ۱۷۷۰ میلادی است که با شکست سنگین ناوگان عثمانی از روسیه پایان یافت. حسن پاشا، بعدها به مقام صدر اعظمی نیز رسید.

میدان اصلی شهر در کنار بندرگاه و قلعه قرار دارد. ما با جمعیت زیادی روبرو شده بودیم که مسابقه والیبال تیم ترکیه را از روی یک اسکرین بزرگ تماشا میکردند و وقتی از بازدید قلعه بازگشتیم دیدیم که در همین مکان کنسرت با خواننده مشغول اجرا بود ولی از جمعیت کاسته شده بود. البته دلیل آن را به سرعت متوجه شدیم: ” تیم والیبال بازنده شده بود!” و ظاهرا کسی دل و دماغ کنسرت را نداشت!

همینطور که در کنار بندرگاه قدم می زدیم تصمیم گرفتیم تا بستنی قیفی بخوریم. روی تابلو دکه بستنی فروشی نوشته شده بود که هر اسکوپ بستنی ۵۰ لیره است. ما شش بستنی قیفی که هر کدام شامل دو اسکوپ بستنی از طعمهای مختلف بود، خریدیم.  ولی فروشنده از ما ۷۰۰ لیره گرفت! وقتی به قیمت اعتراض کردیم گفت که شما یک اسکوپ بستنی پسته ای انتخاب کرده اید که ۵۰ لیره گرانتر است! البته ما زیر بار نرفتیم و گفتیم که می بایست پول ما را پس بدهد چون در هیچ کجای مغازه یا در منو بستنی ها چنین چیزی نوشته نشده بود. از طرف دیگر بر فرض این موضوع، هنوز ۵۰ لیره بیشتر از ما گرفته یود. خلاصه بحث بالا گرفت و افراد دیگری جمع شدند و ما هم پا را در یک کفش کردیم که باید ۱۰۰ لیره به ما پس دهید. کمی بعد صاحب اصلی سر رسید و گفت که به پلیس اطلاع می دهد و ما هم گفتیم که زودتر این کار را بکند چون کلاهبرداری کرده است. بالاخره با وساطت چند نفر ۱۰۰ لیر ما را پس داد و ما هم چون فاتحان نبرد آنجا را ترک کردیم. کمی جلوتر یک دکه بستنی فروشی دیگر دیدیم و چون کنجکاو بودیم منو آن بستنی فروشی را گرفتیم و دیدیم که در منو نوشته شده است که هر اسکوپ بستنی پسته ای ۵۰ لیره گرانتر است!!!!!!!

مقصد بعدی شهر آلاچاتی بود که تنها هشت کیلومتر با چشمه فاصله دارد. این شهر توریستی به سبب خانه‌های سنگی یونانی، آسیاب‌های بادی تاریخی ،کوچه‌های پر از گل‌های کاغذی و همچنین امکانات خاص موج سواری(بخاطر بادهای دائمی) شهرت جهانی پیدا کرده است. آلاچاتی در گذشته یک روستای یونانی‌نشین بود و تا اوایل قرن بیستم، جمعیت اصلی آن را یونانی‌ها تشکیل می‌دادند. پس از جنگ ترکیه و یونان و تبادل جمعیت در سال ۱۹۲۳ ترک‌ها جایگزین یونانی‌ها شدند، اما معماری سنگی، کلیساهای قدیمی و بافت سنتی روستا همچنان حفظ شد. در گذشته، آلاچاتی  یکی از مهمترین مراکز کشاورزی و تولید روغن زیتون و شراب‌سازی بود. 

ما اتومبیل را در یک پارکینگ عمومی پارک کردیم و پیاده عازم مرکز شهر شدیم. خیابانها و کوچه های مرکزی برای تردد اتومبیل مسدود است و این موضوع سبب شده تا دستفروشان و افرادی که روی چرخهای دستی بساط کرده اند با خیال راحت تا وسط خیابان کاسبی خود را گسترش دهند. کوچه های مرکزی معمولا سنگ فرشی و تنگ هستند و دو طرف آنها با رستوران، کافه و بار احاطه شده است. گلهای کاغذی رنگارنگ نمای تمام کوچه ها را زیباتر کرده است و هر چه به غروب نزدیکتر می شویم صدای موزیک از کافه ها بیشتر شنیده می شود. تعدادی از آنها موزیک زنده دارند و نوازندگان آنها عمدتا موزیک محلی اجرا می کنند. بسیاری از کافه ها، میزهای بیرون نشین را در جلو مغازه اشان گذاشته اند و تردد عابران را مشکل کرده اند. در جلو اکثر رستورانها افرادی، منوی رستوران را در دست گرفته اند و با صدای بلند مشتریان بیشتری را به داخل رستوران جذب کنند. بعید است که در این کوچه ها گردش کنید و به تله یکی از این رستورانها نیافتید و یا از مغازه های سوغاتی فروشی جنس هر چند کوچکی نخرید! قیمت اجناس و غذا در آلاچاتی نسبت سایر شهرهای اطراف گرانتر است ولی برای گذراندن شبی به یادماندنی بسیار گزینه مناسبی است.

تقریبا ساعت ۱۰ شب بود که بعد از یک شام سبک و استراحت مختصر به سمت ازمیر حرکت کردیم.

روز چهارم، دوشنبه 17 شهریور:

مقصد سفر امروز ما شهر برگاما است که در قدیم به آن پرگامون می گفتند. شهر برگاما حدودا در ۱۰۰ کیلومتری شمال ازمیر است. شهر برگامون، یکی از باشکوه‌ترین مراکز تمدن باستان در غرب آناتولی، نماد هم‌زیستی علم، قدرت و فرهنگ در طول هزاران سال تاریخ است. این شهر که روزگاری پایتخت پادشاهی پرگامون و یکی از مهم‌ترین مراکز علمی جهان هلنیستی بود، با داشتن کتابخانه عظیم(با بیش از ۲۰۰ هزار نسخه طومار علمی) ، آکروپولیس باشکوه، مرکز درمانی اسکلپیون و پرورش پزشک بزرگی چون جالینوس، نقش بنیادینی در تاریخ پزشکی و علم ایفا کرده است. گفته می شود در همان دوران به دلیل قطع صادرات پاپیروس از مصر، در برگامون نوعی پوست ویژه برای نوشتن اختراع شد که بعدها به نام پرگامنت (Pergament) در جهان مشهور شد. در دوره روم، برگامون به یک ابرشهر علمی و درمانی تبدیل شد. سپس در دوران بیزانس و بعد سلجوقیان و عثمانی‌ها نیز اهمیت خود را حفظ کرد.امروزه برگامون با ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو، یکی از ارزشمندترین مقاصد گردشگری فرهنگی ترکیه به شمار می‌رود.

شهر پرگامون دارای چند سایت باستانی مجزا است که کمی با همدیگر فاصله دارند. نخستین سایتی که ما بازدید کردیم به نام آکروپولیس پرگامون مشهور است. این مجموعه یکی از شگفت‌انگیزترین محوطه‌های باستانی ترکیه است که  بر روی بلندترین تپه منطقه ساخته شده است و دارای معبد آتنا، کتابخانه عظیم و  تئاتر فوق‌العاده شیب‌دار (یکی از شیب‌دارترین تئاترهای دنیای باستان) با ظرفیت حدود ۱۰ هزار نفر است.

برای بازدید از آکروپلیس دو گزینه وجود دارد. نخست اینکه به ایستگاه تله کابین پایین تپه بروید و با تله کابین(با هزینه ۵۰۰ لیر) خود را به ورودی اصلی برسانید و بلیط ۱۵ یورویی بازدید از آکروپولیس را تهیه کنید. گزینه دیگر این است که با اتومبیل شخصی به ایستگاه بالایی بروید، اتومبیل را پارک کنید و از درب اصلی وارد شوید که البته ما گزینه دوم را انتخاب کردیم. در کنار ورودی سایت چند فروشگاه سوغاتی فروشی و همچنین یک قهوه خانه کوچک قرار دارد که ما در آنجا چای نوشیدیم. یک تابلو راهنما از کل محوطه باستانی پرگامون در کنار ورودی اصلی و محل فروش بلیط نصب شده که اطلاعات جامعی درباره مسیرهای مختلف بازدید و زمان تقریبی لازم برای هر کدام را در اختیار بازدید کنندگان قرار می دهد. به غیر از موارد فوق، شما می توانید با کمک اسکن QR code موجود در کنار نقشه، به اپلیکیشن راهنما سایت دسترسی پیدا کنید. 

بازدید از این منطقه باستانی خصوصا در تابستان و اوقات گرم سال نیازمند همراه داشتن آب کافی و همچنین کلاه و عینک آفتابی است. مسیر بازدید کاملا مشخص است و در کنار هر سایت یک تابلو راهنما با اطلاعات کافی نصب شده است. همچنین از فراز تپه شما می توانید نما بسیار زیبایی از شهر برگاما، مزارع اطراف و همچنین سد و رودخانه را ببینید. در ادامه کمی درباره قسمتهای مختلف این سایت توضیح می دهم.

آکروپولیس برگامون مهم‌ترین و باشکوه‌ترین بخش شهر باستانی برگامون است که بر فراز تپه‌ای بسیار بلند و مشرف به دشت‌های اطراف ساخته شده و به‌نوعی مرکز سیاسی، مذهبی، علمی و فرهنگی این تمدن بزرگ بوده است. این مجموعه در قرن‌های سوم و دوم پیش از میلاد در دوران پادشاهی پرگامون به اوج شکوه خود رسید. 

در مرتفع ترین بخش تپه، معبد تراژان (Temple of Trajan) قرار دارد که در دوره رومیان ساخته شد که وقف امپراتور تراژان و بعدها هادریان شد. از این معبد تعدادی ستون مرمری عظیم به جا مانده است. در گوشه معبد تراژان، مجسمه‌ای دیده می‌شود که طبق توضیح تابلو راهنما، در  جای اصلی خودش قرار ندارد. این مجسمه در واقع بازسازی نمادینی از امپراتور تراژان است که برای درک بهتر فضای آیینی معبد در محل نصب شده است. مجسمه‌های اصلی این امپراتور، همانند بسیاری از آثار مهم برگامون، امروزه در موزه پرگامون برلین و موزه باستان‌شناسی استانبول نگهداری می‌شوند. این موضوع خود بازتابی از سرنوشت آثار تاریخی شرق باستان در موزه‌های اروپا است.

کتابخانه بزرگ برگامون در مجاورت معبد آتنا و در بالاترین تراس آکروپولیس قرار دارد و اگر چه از نظر ارتفاع به معبد تراژان نزدیک است، اما به‌صورت مستقیم در امتداد آن واقع نشده و در سکویی کناری جانمایی شده است. این کتابخانه پس از کتابخانه اسکندریه دومین مرکز بزرگ دانش در دنیای باستان به شمار می‌رفت. این کتابخانه با در اختیار داشتن حدود دویست هزار طومار علمی، نقش مهمی در پیشرفت پزشکی، فلسفه و علوم طبیعی داشت. همچنین در همین شهر بود که به دلیل کمبود پاپیروس، کاغذ پوستی یا پارچمنت ابداع شد؛ اختراعی که نام برگامون را برای همیشه در تاریخ علم ماندگار کرد. کتابخانه شامل تالار اصلی نگهداری طومارها، اتاق‌های مطالعه و فضای آموزشی برای شاگردان فلسفه و پزشکی بود. این بنا به صورت پلکانی و رو به دشت ساخته شده بود تا تهویه طبیعی مناسب داشته باشد و همچنین رطوبت به طومارها آسیب نزند.

محوطه بعدی به معبد آتنا تعلق داشته که یکی از مهمترین معابد در پرگامون بود و در حال حاضر جز تعدادی پایه ستون از آن چیزی باقی نمانده است. 

آمفی‌تئاتر پرگامون، با شیبی حدود ۳۵ درجه، شیب‌دارترین تئاتر سنگی شناخته‌شده در جهان باستان است که در قرن سوم پیش از میلاد و در دوران هلنیستی ساخته شد. این تئاتر با ظرفیت حدود ده هزار نفر، محل اجرای نمایش‌های یونانی، آیین‌های مذهبی و گردهمایی‌های عمومی شهر بود. طراحی هوشمندانه آن روی دامنه کوه، علاوه بر ایجاد آکوستیکی طبیعی و دیدی بی‌نقص، چشم‌اندازی تماشایی از دشت‌های اطراف برگاما را نیز در برابر دیدگان تماشاگران قرار می‌دهد و آن را به یکی از شاهکارهای بی‌بدیل معماری نمایشی جهان تبدیل کرده است. ما تصمیم گرفتیم تا خودمان آن را امتحان کنیم. عده ای از دوستان روی سکوهای فوقانی نشستند و تعدادی هم در قسمت پایینی و صحنه نمایش رفتند. مهندسی صدا بسیار جالب بود طوری که صدای افرادی که بر روی سکوی صحنه نمایش ایستاده بودند به راحتی و وضوح کامل به گوش افرادی که در بالاترین سکوهای تماشاگران آمفی تئاتر نشسته بودند، می رسید.

کمی پایین تر از آمفی تئاتر، به باقی مانده محراب زئوس می رسیم. این محراب، باشکوه‌ترین بنای مذهبی آکروپولیس پرگامون، در قرن دوم پیش از میلاد و در دوران حکومت اوئمنس دوم ساخته شد. این بنا نه یک معبد کلاسیک، بلکه سکویی عظیم برای انجام آیین‌های قربانی به افتخار زئوس بود. دیواره‌های محراب با نقش‌برجسته‌ای به طول بیش از ۱۲۰ متر تزئین شده بود که نبرد اسطوره‌ای خدایان المپ با غول‌ها را با چنان قدرت، حرکت و هیجانی به تصویر می‌کشید که آن را به اوج هنر هلنیستی بدل کرده است. امروزه بخش اعظم این اثر شگفت‌انگیز در موزه پرگامون برلین نگهداری می‌شود. گفته می شود که در اواخر قرن ۱۹ باستان‌شناسان آلمانی با اجازه دولت عثمانی قطعات عظیم محراب را به آلمان منتقل کردند و به این ترتیب یکی از مهمترین آثار باستانی را از جای اصلی خود خارج کردند. در حال حاضر در این محل فقط یک سکوی سنگی و چند درخت کهنسال دیده می شود.

معمولا بازدیدکنندگان از این قسمت به سمت در ورودی بازمی گردند و از محوطه باستانی خارج می شوند. ولی ما از یک راه ناهموار و مالرو به سمت پایین تپه حرکت کردیم. بنا های متعدد دیگری در دامنه تپه وجود دارد. ابتدا به منطقه ای رسیدیم که روزگاری بازار بوده و در مجاورت آن خانه های ساکنین قرار داشته است.

 کمی جلوتر با یک بنای مسقف روبرو شدیم. این بنا از یک مجموعه موزاییک های سنگفرشی محافظت می کند تا از گزند باد و باران در امان بماند. 

در ادامه مسیر از کنار دو بنا که به ژیمنازیوم بالایی و پایینی مشهور بود گذشتیم. چند نفر را دیدیم که در لا به لای سنگها نشسته بودند و مشغول طراحی از قسمتهای مختلف بودند. آنها گفتند که دانشجوی باستان شناسی هستند و طراحی از بناهای باستانی جزیی از درسهای آنهاست. 

بنای دیگری که در این منطقه دیدیم به خانه آتالوس مشهور است. آتالوس (Attalos / Attalus) نام چند پادشاه و شاهزاده از سلسلهٔ آتالیان است که از ۲۸۲ تا ۱۳۳ پیش از میلاد بر پادشاهی پرگامون حکومت کردند. این خاندان پرگامون را از یک شهر کوچک به یکی از پیشرفته‌ترین مراکز فرهنگی و هنری جهان هلنی تبدیل کرد. خانه مربوط به دورهٔ هلنیستی (قرن دوم پیش از میلاد) است. البته مشخص نیست دقیقاً کدام آتالوس در این خانه اقامت داشته، اما به‌نظر می‌رسد متعلق به یکی از اعضای طبقهٔ عالی‌رتبهٔ حاکم یا وابسته به خاندان سلطنتی بوده است. طبق شواهد، در دورهٔ رومی نیز بخش‌هایی از خانه مورد استفاده یا بازسازی قرار گرفته است.

با ادامه مسیر، به دیوار محافظ و برج و باروهای دور شهر رسیدیم. این دیوار در قدیم با چند دروازه مستحکم از شهر محافظت می کرد و هنوز قسمتهایی از آن وجود دارد و مقداری هم مرمت شده اند.

خوشبختانه وقتی به پای تپه رسیدیم درب خروج را پیدا کردیم و نگرانی بزرگ ما که میبایست همین مسیر را به بالای تپه صعود کنیم، برطرف شد. با اندکی پیاده روی به ایستگاه پایینی تله کابین رسیدیم و برای صرفه جویی در مخارج! یکی از دوستان را فرستادیم تا با تله کابین به ایستگاه بالایی برود و اتومبیل را بیاورد. برای بازدید از مجموعه آکروپلیس حداقل 4 ساعت اختصاص دهید.

سپس برای صرف ناهار وارد شهر شدیم و اتومبیل را در یک پارکینگ عمومی پارک کردیم. یکی از بناهای مهم این شهر باسیلیکا Red Hall نام دارد که متاسفانه به خطر انجام عملیات مرمت، بازدید از آن امکان پذیر نبود. راهنمای این مجموعه درباره آن نوشته است که: “ Red Hall در پرگامون یک مجموعه عظیم رومی از قرن دوم میلادی است که با آجرهای سرخ رنگ ساخته شده و در ابتدا به‌عنوان عبادتگاهی برای خدایان مصری مانند ایزیس و سرابیس استفاده می‌شد. این بنا شامل تالار مرکزی بسیار بزرگ، دو ساختمان جانبی و شبکه‌ای شگفت‌انگیز از راهروهای زیرزمینی آیینی است. در دوره بیزانس، قسمت مرکزی آن به کلیسا تبدیل شد و بدین‌گونه لایه‌ای مسیحی بر سازه رومی-مصری افزوده شد. Red Hall امروز یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی برگاما است که ترکیب منحصربه‌فردی از معماری رومی، هنر مصری و تاریخ مسیحیت اولیه را در خود جای داده است.” 

ناهار را در یک رستوران محلی صرف کردیم. قبل از اینکه غذا سفارش دهیم برای هر نفر یک ظرف سالاد و یک کاسه ماست آوردند. غذایی که سرو شد هم بسیار باکیفیت و خوشمزه بود و در آخر مبلغ بسیار کمی هم برای آن پرداختیم. 

مقصد بعدی در این شهر سایت باستانی بسیار معروف آسکلپیون  Asclepeion است. این محل تقریبا در 2 کیلومتری مرکز شهر قرار دارد. ورودیه آن 13 یورو است و بازدید از آن حداقل دو ساعت زمان نیاز دارد. بهتر است توضیحات بیشتری درباره این مجموعه منحصر به فرد بگویم و بعد به سراغ این سایت برویم. 

“نماد اسکلپیون (Asclepeion) در واقع همان مار پیچیده بر دور یک عصا است، نشانه‌ای که امروزه نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمادهای پزشکی و درمان در جهان شناخته می‌شود. این عصا متعلق به آسکلپیوس، خدای پزشکی در اسطوره‌شناسی یونان بود و مار، که در بسیاری از فرهنگ‌ها نماد شفا، نوزایی، خرد و بازآفرینی است، آن را همراهی می‌کرد. در باور باستانی، مار با پوست‌اندازی خود نشانه‌ای از تجدید سلامت به حساب می‌آمد و حضور آن در معابد آسکلپیوس نشانهٔ قدرت شفابخشی و دانش پزشکی بود. از همین رو، نماد عصا و مار به عنوان سمبل رسمی علم طب، درمان، بیمارستان‌ها و سازمان‌های پزشکی تا امروز باقی مانده است. اسکلپیون پرگامون یکی از مهم‌ترین مراکز درمانی دنیای باستان بود که در جنوب آکروپولیس قرار داشت و به آسکلپیوس، خدای پزشکی یونان، اختصاص داشت. این مجموعه ترکیبی از یک شفاخانه، پناهگاه مذهبی و آسایشگاه بود و بیماران پس از گذر از «جاده مقدس» وارد فضایی می‌شدند که شامل حیاط‌های ستون‌دار، حمام‌ها، کتابخانه، تئاتر درمانی و تونل ۸۰ متری منتهی به تالار اصلی بود. درمان در این مکان بر پایه آب‌درمانی، آرام‌درمانی، موسیقی‌درمانی و به‌ویژه «خواب‌درمانی» انجام می‌شد؛ جایی که بیماران شب را در فضای مقدس می‌گذراندند و کاهنان با تعبیر رویاها شیوه درمان را تعیین می‌کردند. این مرکز با فعالیت چهره‌هایی چون گالن شهرتی ویژه یافت و امروز یکی از بهترین نمونه‌های باقی‌مانده از معماری و شیوه‌های پزشکی یونانی–رومی است.”  

با ورود به این مجموعه ابتدا وارد Via Tecta یا راه مقدس می شویم که تقریبا یک کیلومتر طول داشته و در حال حاضر تنها چند صد متر از آن در داخل مجموعه است. کف جاده سنگفرش است و دو طرف آن  ستون هایی به ارتفاع تقریبی ۳ متر کار گذاشته شده است که اکنون تعداد کمی از آنها سرپا است. بیماران از شهر با پای پیاده وارد این مسیر می‌شدند. در ابتدای مسیر تابلویی با مضمون اینکه: ورود بیماران لاعلاج ممنوع بود، وجود داشته!.

راه مقدس به حیاط مرکزی یا Ceremony Area می رسد. این محوطه، حیاط مرکزی و قلب معنوی این مجموعه درمانی بود. این فضا درست پس از مسیر مقدس قرار داشته و نخستین محل تجمع بیماران به شمار می‌آمد. در این محوطه، آیین‌های نیایش، قربانی، گفت‌وگو با کاهنان و آماده‌سازی ذهنی بیماران پیش از ورود به تونل خواب درمانی انجام می‌شد. Ceremony Area در واقع پیوندگاه ایمان، روان‌درمانی و پزشکی تجربی بوده و نقشی اساسی در روند درمان بیماران ایفا می‌کرد. 

سپس بیمار، از تونل تاریک زیرزمینی عبور می‌کرد و وارد بخش خواب درمانی می‌شد. در این مرحله، بیماران در فضایی نیمه‌تاریک به خواب می‌رفتند تا به باور مردم، خدای آسکلپیوس در رؤیا روش درمان را به آنان نشان دهد. پس از بیدار شدن مرحله اصلی درمان آغاز می‌شد. بیماران خواب خود را برای کاهن-پزشکان بازگو می‌کردند و بر اساس تعبیر آن، نسخه‌ای کاملاً شخصی شامل داروهای گیاهی، آب‌درمانی، رژیم غذایی، تمرینات بدنی یا حتی موسیقی و نمایش درمانی برای آن‌ها تنظیم می‌شد. برخی بیماران تنها یک شب، و برخی دیگر چندین روز یا هفته در این مرکز اقامت می‌کردند. در صورت بهبود، بیمار با انجام آیین شکرگزاری و تقدیم نذورات، آسکلپیون را ترک می‌کرد. همانطور که گفته شد Ceremony Area ، یک حیاط چهارگوش یا مستطیل‌شکل کاملاً روباز و محصور با رواق‌های ستون‌دار ایونیک است. این حیاط  ارتباط مستقیم با معبد آسکلپیوس حمام‌ها، تونل درمان و  راه دسترسی به تئاتر دارد. ورودی تونل زیرزمینی (Transition Gate) نسبتاً کوچک و فروتنانه، بدون تزئین باشکوه و دیواره‌های سنگ‌تراشیده ساده است.

تونل زیرزمینی درمان (Dream Tunnel) حدود ۸۰-۷۰ متر طول، ۲ متر عرض و حدود ۲.۵ تا ۳ متر ارتفاع دارد و کاملاً سنگی با قوس نیم‌دایره‌ای در سقف است که نور مناسبی را فراهم می کند. به شکل استادانه ای جریان باریکی از آب وارد این تونل می شود و در گوشه ای از تونل بدون آنکه سبب خیس شدن کف تونل شود در آن جریان می یابد. بیماران در هنگام عبور از این تونل همواره زمزمه عبور آب را می شنوند که به تمدد اعصاب آنها کمک می کند. 

سپس وارد سالن خواب درمانی (Abaton یا Enkoimeterion) میشدند، این فضا مقدس‌ترین بخش کل اسکلپیون بود. این ساختمان نیمه‌بسته دارای دیوارهای ضخیم سنگی، نور بسیار کم با تهویه طبیعی محدود و بسترهای سنگی یا چوبی منظم بود.

از دیگر قسمتهای این مجموعه می توان به حمام‌ها و فضاهای آب‌درمانی اشاره کرد که دارای سقف‌های گنبدی گرمابه‌ای، حوض‌های آب گرم، آب‌راهه‌های سنگی و اتاق‌های ماساژ بودند.

تئاتر اسکلپیون، در شیب طبیعی تپه ساخته شده و بیشتر برای موسیقی‌درمانی، تئاتر درمانی و شادی‌درمانی استفاده می شد.

 در سمت راست Ceremony Area، کتابخانه این مجموعه قرار داشت که اکنون در آن محل یک درخت کهنسال با ساقه و شاخه های درهم تنیده دیده می شود.

با توجه به فرصتی که هنوز برای ما باقی مانده بود به سمت موزه باستانشناسی برگاما که در داخل شهر قرار دارد حرکت کردیم. قیمت بلیط موزه 3 یورو است. در داخل حیاط ورودی تعدادی از مجسمه هایی را که از گوشه و کنار محوطه های باستانی جمع کرده اند، قرار داده اند. این موزه از دو سالن اصلی تشکیل شده است، سالن نخست به باستانشناسی و سالن دوم به مردم شناسی اختصاص دارد. در سالن باستانشناسی، مجموعه‌ای ارزشمند از آثار دوره‌های هلنیستی، رومی، بیزانسی و عثمانی قرار داده شده است که می توان به مجسمه‌ها و یافته‌های آکروپولیس پرگامون، از جمله قطعاتی از معابد تروژان، زئوس، دیونیسوس و سایر سازه‌های مهم اشاره کرد. همچنین آثار Asclepeion  شامل وسایل پزشکی باستانی، کتیبه‌ها، مجسمه‌های مرتبط با آسکلپیوس و نمادهای درمانی است. در قسمتی نیز موزاییک‌های زیبا و کاملاً حفظ‌شده متعلق به خانه‌های اعیانی دوره رومی به نمایش گذاشته شده اند. بازدید از موزه یک ساعت زمان نیاز دارد.

در مسیر بازگشت تصمیم گرفتیم تا از شهر ساحلی آیوالیک هم بازدید کوتاهی داشته باشیم. یکساعت طول کشید تا از برگاما به آیوالیک رسیدیم و توانستیم غروب زیبا را در این شهر مشاهده کنیم. 

آیوالیک (Ayvalık) به خاطر معماری یونانی، خیابان‌های سنگ‌فرش، خانه‌های سنگی نئوکلاسیک، کوچه‌های باریک و پر از رنگ، جزایر متعدد و طبیعت آرامش‌بخشش شهرت دارد. این شهر تا اوایل قرن بیستم عمدتاً یونانی‌نشین بود و همین موضوع باعث شده که هویت معماری، فرهنگی و آشپزی آن آمیزه‌ای از یونانی و ترکی باشد. آیوالیک با وجود توریستهای زیادی که دارد، شهری زنده و پرانرژی است. کافه رستورانها معمولا تا پاسی از شب باز هستند. ما فرصت کافی داشتیم تا در کوچه های کنار اسکله قدم بزنیم و شام را هم در یکی از رستورانهای همین منطقه بخوریم. 

 روز پنجم، سه شنبه 18 شهریور:

ساعت از 10 گذشته بود که به سمت منطقه باستانی افسوس در جنوب استان ازمیر حرکت کردیم و تقریبا یکساعت بعد به شهر سلجوک رسیدیم و مستقیم به سمت معبد آرتمیس رفتیم. این معبد یکی از مشهورترین بناهای جهان باستان است؛ زیرا در فهرست عجایب هفتگانه دنیای قدیم قرار دارد. این معبد عظیم، که بیشتر زندگی‌اش را در دوره کلاسیک یونان و سپس دوره رومی سپری کرده، یکی از مهم‌ترین مراکز مذهبی، فرهنگی و حتی اقتصادی آناتولی بوده است. آغاز ساخت نخستین معبد به حدود قرن ۷ پیش از میلاد بازمی‌گردد ولی نسخه بزرگ و معروف معبد (که جزو عجایب هفت‌گانه بود) در قرن ۶ پیش از میلاد توسط کرِسیفرون و پسرش متاژنِس ساخته شد. در سال ۳۵۶ پ.م هِروسترآتوس معبد را آتش زد تا نامش جاودانه شود. اسکندر مقدونی هزینه بازسازی را پیشنهاد داد، اما افسوسی‌ها آن را نپذیرفتند و خودشان معبد را دوباره ساختند. در نهایت در قرن ۳ یا ۴ میلادی با گسترش مسیحیت و حملات مکرر، معبد رو به افول رفت و متروکه شد.

ورود به این محوطه باستانی رایگان است و تنها چیزی که از این معبد به جا مانده بخشی از یک ستون مونتاژ شده( از قطعات جداگانه) ، تعدادی از قطعات ستونهای فرو افتاده و همچنین تعدادی از پایه های سنگی و چاله های ستون ها است با اینکه آثار کمی برجای مانده، اما چشم‌انداز تپه آیسالوک، قلعه سلجوک و کلیسای سنت جان در پس‌زمینه، حس تاریخی خاصی به این فضا می‌دهد. در زمانی که ما آنجا بودیم، گروهی از باستان شناس ها مشغول کار در این سایت بودند. 

تنها چند کیلومتر جلوتر به سایت باستانی افسوس می رسیم. چند پارکینگ بزرگ برای توقف اتومبیلها و اتوبوسها در نظر گرفته شده است. برای تهیه بلیط ابتدا می بایست از یک بازارچه کوچک که عمدتا به فروشگاههای سوغاتی فروشی تعلق دارند گذر کرد. قیمت بلیط بازدید از سایت افسوس به همراه بلیط بازدید از تراس، 52 یورو است. 

ما تقریبا ساعت 12:30 وارد محوطه باستانی شدیم. این سایت یکی از مهمترین سایتهای میراث جهانی در کشور ترکیه است و در سال 2015 ثبت جهانی شده است.

قبل از اینکه تجربه خودمان را درباره بازدید از این سایت بگویم، بهتر است کمی بیشتر درباره این سایت باستانی بدانیم.

“افسوس یکی از کهن‌ترین و مهم‌ترین شهرهای مدیترانه با بیش از سه هزار سال قدمت بود. موقعیت آن در دهانهٔ رود «کایستور» و نزدیکی به دریا، افسوس را به بندری ایده‌آل و مرکز تجارت شرق و غرب تبدیل کرده بود. شهر در طول تاریخ بارها جابه‌جا، بازسازی و دوباره شکوفا شد و در دوره‌های مختلف یونانی، هلنیستی، رومی و بیزانسی، نقش مهمی در فرهنگ و اقتصاد منطقه ایفا کرد. بنا بر روایات یونانی، افسوس را آندروکلس، پسر کادموس، در حدود ۱۰۰۰ پ.م تأسیس کرد. اما شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که منطقه خیلی پیش از یونانی‌ها محل زندگی اقوام آناتولی (احتمالاً لیدی‌ها و کاریان) بود. در قرن ۷ پ.م معبد بزرگ آرتمیس در افسوس ساخته شد که به‌تدریج به یکی از مشهورترین مراکز مذهبی جهان باستان تبدیل شد. در سده ۶ پ.م، افسوس تحت سلطهٔ لیدی‌ها قرار گرفت و بخشی از پادشاهی ثروتمند آن‌ها شد. در سال ۵۴۶ پ.م کوروش هخامنشی لیدی‌ها را شکست داد و افسوس نیز مانند دیگر ساتراپی‌های آسیای صغیر به امپراتوری ایرانِ هخامنشی پیوست. در این دوره، شهر رونق داشت اما استقلال سیاسی محدود شد. آتش‌سوزی عمدی معبد آرتمیس در سال ۳۵۶ پ.م نیز در همین بازه زمانی رخ داد. با ورود اسکندر مقدونی در ۳۳۴ پ.م، افسوس از سلطه هخامنشیان آزاد شد. پس از مرگ اسکندر، افسوس بین پادشاهان هلنیستی دست‌به‌دست شد اما دوران حکومت آتالیدها (پادشاهی پرگامون) برای شهر عصر شکوفایی بود. در همین دوره، شهر دوباره بازسازی شد و خیابان‌ها، بناها و سیستم شهری آن توسعه پیدا کرد. از این زمان افسوس تبدیل به یکی از درخشان‌ترین شهرهای یونانی–هلنیستی شد. با وصیت آخرین پادشاه پرگامون، در ۱۳۳ پ.م قلمرو او از جمله افسوس به روم واگذار شد. این آغاز دوران طلایی افسوس بود. در این دوره جمعیت این شهر به 250 تا 300 هزار نفر رسید. ساخت بناهای باشکوه مانند کتابخانه سلسوس، تئاتر بزرگ، خیابان Curetes، حمام‌ها و خانه‌های تراسی در همین زمان انجام شد. در همین دوران است که چهرهٔ باشکوه افسوس شکل گرفت. با تأثیر مسیحیت، افسوس به مرکز مسیحی مهمی تبدیل شد. کلیسای مریم مقدس محل برگزاری اولین شورای مهم مسیحیت بود. کلیسای بزرگ سنت جان نیز بر تپه آیسالوک ساخته شد.
اما طبیعت روی خوش به این شهر نشان نداد. بستر رودخانه کایستور از رسوب های آبرفتی انباشته شد و کم کم  بندر را پر کرد و به این ترتیب فاصله دریا تا شهر بیشتر شد. از طرف دیگر زلزله‌ها و حملات بیگانگان (اعراب، گوت‌ها و بعدها ترک‌ها) شهر را ویران‌تر کرد و مردم مجبور شدند تا به‌تدریج به نواحی مرتفع‌تر (سلجوک کنونی) نقل مکان کنند و این روند ادامه پیدا کرد تا اینکه در قرن ۱۵ میلادی، افسوس کاملاً خالی از سکنه شد.”

پس از ورود به محوطه باستانی، به خیابانی پهن و سنگ‌فرش‌شده رسیدیم که دو طرف آن در گذشته ستون‌ها و مغازه‌ها قرار داشتند. این خیابان از یک سو به بندرگاه قدیم و از سوی دیگر به آمفی تئاتر بزرگ می رسد.

 این آمفی تئاتر یکی از عظیم‌ترین تئاترهای رومی جهان با ظرفیت حدود ۲۵ هزار نفر است که در حال حاضر به علت مرمت، نمی توان وارد آن شد ولی به یاد می آورم که 10 سال قبل که نخستین بار از این سایت بازدید کردم از پله های آن بالا رفتم. از ردیفهای فوقانی چشم انداز فوق العاده ای به خیابان بندر وجود دارد.

کمی جلوتر به ساختمان موزه- نمایشگاه رسیدیم که در سال 2023 تاسیس شده است. ایده ساخت این نمایشگاه این بوده تا بازدیدکننده را به قلب تاریخ ببرد و شهر را در سه دوره مهم — پیدایش اولیه، دوران شکوفایی رومی، و دوره مسیحیت/عصر سقوط — بازسازی کند. ترکیب تصاویر متحرک، صداهای محیطی، افکت‌های سه‌بعدی، نورپردازی و جلوه‌های صوتی ۳۶۰ درجه این امکان را می‌دهد که بازدیدکننده زندگی در افسوس باستان را تقریباً لمس کند. بازدید معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد و راهنما و صوت راهنما (audio guide) در چند زبان و از جمله فارسی در اختیار بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد.

سپس در ادامه مسیر به سمت کتابخانه سلسوس، وارد مسیری به نام Marble Way می شویم که در آن بقایایی از ستونها و گاهی مجسمه هایی وجود دارد و در انتهای این مسیر به کتابخانه سلسوس (Library of Celsus) که یکی از مشهورترین بناهای باستانی دنیا است می رسیم. نمای دوطبقهٔ باشکوه آن از این زاویه بسیار دیدنی است.

جلوی کتابخانه معمولاً برای عکاسی بسیار شلوغ‌تر است، پس بهتر است زمان بیشتری را به تماشای این کتابخانه بسیار زیبا اختصاص دهید و در زمان مناسب عکس یادگاری خود را بگیرید. سلسوس با ظرفیت نگهداری حدود ۱۲٬۰۰۰ طومار بعد از کتابخانه‌های Library of Alexandria و Library of Pergamon بزرگترین کتابخانه باستان بود. ین بنا نه فقط وقف دانش بود، بلکه یک مقبرهٔ تشریفاتی هم بود، جسد Tiberius Julius Celsus Polemaeanus، سناتور و فرماندار رومی ـ آسیای صغیر، زیر کف کتابخانه به خاک سپرده شده است. ساخت این کتابخانه حدود سال‌های ۱۱۰ میلادی توسط پسر سلسوس، Gaius Julius Aquila آغاز شد و تا حدود ۱۳۵ میلادی ادامه یافت. نمای بیرونی آن دو طبقه دارد، ستون‌های طبقهٔ پایین از سبک کورنتی و طبقهٔ بالا ایونی هستند، این ترکیب معماری رومی-یونانی جلوه‌ای باشکوه به بنا می‌دهد. طراحی این بنا طوری است که با ترفندی بصری (optical illusion) نمای بیرونی بزرگ‌تر از واقعیت دیده شود یعنی ستون‌های میانی بلندتر از ستون‌های کناری به نظر می رسند.داخل کتابخانه دیوارها طوری ساخته شده بودند که قفسه‌ها در niches (جایگاه‌های تو رفته) تعبیه شوند، و بین دیوار بیرونی و دیوار داخلی جدایی وجود داشت تا از تغییرات دما و رطوبت در امان بمانند.

 در سمت چپ مسیر سنگفرشی روبروی کتابخانه، بقایایی از خانه های قدیمی، حمام و توالت عمومی وجود دارد. طراحی توالت از سه ردیف سنگی مرمرین با سوراخ‌هایی برای نشستن(مجموعاً حدود ۴۸ نشیمن در کناره‌ها) تشکیل شده است. در کف توالت یک کانال آب دائمی وجود داشته که به‌طور پیوسته در آن آب جاری بوده، تا فضولات را بشوید و از شهر بیرون ببرد. کسانی که از توالت استفاده می‌کردند پس از اتمام کار با اسفنجی که به ته یک چوب متصل بود، خود را تمیز می‌کردند. سپس اسفنج را در آب تازه یا سرکه برای ضدعفونی قرار می دادند. برخلاف فرهنگ کنونی ما دربارهٔ حریم خصوصی، در آن زمان نشستن کنار هم، مکالمه، مبادله اخبار و حتی بحث‌های سیاسی در توالت عمومی امری عادی بود و می توان اینطور تصور کرد که این فضا تا حدی نقش یک کلوپ مردمی یا گردهمایی اجتماعی را داشت.

خیابان کورِتِس Curetes Street یکی از زیباترین بخش‌های افسوس و نقطهٔ اصلی برای عکس‌برداری است. این خیابان سربالایی است و از میان ستون‌های بازسازی‌شده، فواره‌ها و مغازه‌های رومی عبور می‌کند. 

در سمت چپ همین خیابان معبد هادریان (Temple of Hadrian) و در سمت راست خانه‌های تراسی (Terrace Houses) قرار دارد. در این خانه ها که به اشراف تعلق داشته و به خوبی مرمت شده اند موزاییک‌ها و نقاشی‌های دیواری با ارزش در معرض نمایش گذاشته شده اند. 

 در امتداد خیابان کورتس چندین بنای دیگر، از جمله یک آمفی تئاتر کوچک و بنای اودیون (Odeon) و پرایتانیوم قرار دارد.

 درب خروجی افسوس در انتهای همین خیابان است و معمولا تورها، مسافران خود را از این محل سوار می کنند تا نیاز نباشد همین مسیر را برگردند. البته ما از این مسیر برگشتیم چون اتومبیل در پارکینگ درب ورودی بود. بازدید از مجموعه افسوس حداقل به 4 ساعت زمان نیاز دارد.

مقصد بعدی ما روستای شیرینجه بود که در 8 کیلومتری شهر سلجوک قرار دارد. این روستا به‌خاطر خانه‌های سنگی سنتی، کوچه‌های سنگفرش، معماری بومی و بیشتر از هر چیزی برای شراب میوه‌ای‌اش معروف است مثل شراب انار، سیب، هلو، گیلاس و البته انگور.  در این روستا خانه‌های سنتی بسیاری بازسازی شده‌اند و به هتل‌های بوتیک و مهمان‌پذیر تبدیل شده‌اند. این موضوع سبب شده که اقامت شبانه در روستا برای گردشگران ممکن شود. 

 پس ورود به روستا و قدم زدن در کوچه های سنگی، باریک و پر شیب آن احساس بسیار خوبی را تجربه کردیم. بسیاری از کوچه ها مملو هستند از فروشگاههای سوغاتی فروشی، کافه، رستوران و همچنین مغازه هایی که شراب محلی را عرضه می کنند و بسیاری از بازدید کنندگان را برای مزه کردن شراب ها به داخل مغازه خود دعوت می کنند و اکثرا هم با دست پر مغازه را ترک می کنند!

ما ناهار دیر هنگام خودمان را در رستوران یکی از این بوتیک هتلها صرف کردیم. این رستوران منظره جالبی از روستای شیرینجه را در پیش روی ما قرار داد. روستای شیرینجه از روستاهای طبقاتی به حساب می آید و به همین دلیل منظره روستا که با باغ های میوه و درختان زیتون احاطه شده است به خودی خود بسیار زیباست.

 در انتهای روستا یک کلیسا با ستونهای چوبی بسیار قدیمی وجود دارد. البته حال و هوای داخل کلیسا بیشتر به مسجد می ماند. ما تقریبا دو ساعت را داخل روستا گذراندیم و بعد به سمت ازمیر به راه افتادیم.

حدود ساعت 7:30 بود که به منطقه آلسانجاک برای خرید و گردش رفتیم. در کوچه ها و خیابانهای این منطقه جنب و جوش فراوانی به چشم می خورد. تعدادی از دوستان از چند فروشگاه بزرگ مقداری لباس خریدند و سپس به اتفاق به پارک ساحلی کنار اسکله آلسانجاک رفتیم و کمی در این محل قدم زدیم. 

روز ششم، چهارشنبه 19 شهریور، 10 سپتامبر 2025:

امروز را به گشت در شهر ازمیر اختصاص دادیم. ابتدا به محله قدیمی کوناک Konak رفتیم. 

منطقه Konak قلب تاریخی، فرهنگی و اداری شهر ازمیر است و مهم‌ترین مرکز شهری این استان به‌حساب می‌آید. این منطقه در ساحل خلیج ازمیر قرار دارد و بسیاری از بناهای نمادین شهر در همین محدوده واقع شده‌اند. مسجد کوناک یا Yalı Camii یکی از کوچک‌ترین اما زیباترین بناهای تاریخی ازمیر است که در قلب میدان کوناک و کنار برج ساعت قرار دارد. این مسجد در قرن 18 میلادی ساخته شده و با کاشی‌های آبی‌ رنگ عثمانی، گنبد کوچک و مناره باریک خود جلوه‌ای چشمگیر دارد. معماری ظریف آن نمونه‌ای از سبک عثمانی متأخر است و امروز نیز به‌عنوان مسجدی فعال مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 در سوی دیگر این میدان، برج ساعت کوناک خودنمایی می کند که نماد مشهور شهر ازمیر است و در سال 1901 به مناسبت بیست‌وپنجمین سال سلطنت عبدالحمید دوم ساخته شد. این برج زیبا با ارتفاع 25 متر در مرکز میدان کوناک قرار دارد و توسط معمار فرانسوی «ریمون شارل پِر» طراحی شده است. تزئینات سنگی ظریف، چهار ساعت هدیه امپراتور آلمان ویلهلم دوم و فواره‌های کوچک اطراف آن، فضای برج را بسیار دیدنی کرده است.

کمی جلوتر به بازار قدیمی شهر ازمیر به نام بازار کِمِرآلتی (Kemeraltı Bazaar) می رسیم که بازاری بزرگ، سنتی و بسیار قدیمی است و از قرن 17 فعالیت دارد. اینجا مجموعه‌ای از دکان‌ها، کارگاه‌ها، رستوران‌های محلی، مساجد تاریخی (مثل مسجد حصار)، کاروانسراها و فضاهای فرهنگی را در خود جای داده است.

کوچه های باریک این بازار با شور و حال بسیار شما را به ازمیر قدیم می برد. در این بازار تقریبا همه چیز می توان پیدا کرد، از مواد غذایی گرفته تا طلافروشی و بازار لباس و پارچه. 

در انتهای بازار به منطقه باستانی شهر ازمیر که امروز با نام آگورای ازمیر (Izmir Agora / Smyrna Agora) شناخته می‌شود، رسیدیم که مهم‌ترین یادگار دوره یونانی–رومی در قلب شهر مدرن ازمیر است.

برای ورود به این منطقه باستانی می بایست بلیط 8 یوروی آن را تهیه کرد. در بدو ورود با تابلو راهنمایی مواجه می شویم که نام قدیم این منطقه را اسمرنا (Smyrna) آورده است و توضیح داده که اسمرنا ابتدا یک شهر باستانی یونانی بود که بعدها با تبدیل شدن به یکی از شهرهای مهم امپراتوری روم اهمیت بیشتری پیدا کرد. این شهر پس از زلزله بزرگ سال 178 میلادی با حمایت امپراتور مارکوس اورلیوس دوباره بازسازی شد. آنچه امروز در محل آگورا دیده می‌شود شامل ده‌ها طاق سنگی به شکل تونل،آبراهه‌ها، ناودان‌های سنگی و سیستم پیچیده انتقال آب و زیرزمین‌های بازار رومی هستند که هنوز سالم مانده و بسیار دیدنی‌اند. همچنین ستون‌ها، محوطه بازار، حیاط اصلی و بقایای ساختمانی که ساختار یک آگورای رومی را به‌خوبی نشان می‌دهند و علاوه بر اینها کتیبه‌ها، سنگ‌نوشته‌ها و مجسمه‌های کوچک که نشان‌دهنده عبادتگاه‌ها و بناهای اداری قدیمی‌اند. در زمانی که ما از این محل دیدن کردیم کارشناسان مشغول مرمت و کاوش در قسمتهای مختلف بودند. 

تقریبا ساعت 2 بعدازظهر بود که برای صرف ناهار به یکی از فروشگاههای بزرگ شهر رفتیم و بعد از سفارش یک اسکندرکباب خوب و کمی استراحت به سمت فرودگاه حرکت کردیم.

 اتومبیل را تحویل دادیم و به سمت فرودگاه سابیها استانبول پرواز کردیم و از آنجا راهی تهران شدیم.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

www.kanoonirangardan.ir

af6872@gmail.com

نوشته  سفر به استان ازمیر ترکیه- از پرگامون تا سارد اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

سفر به دانمارک در ادامه سفر ما به نروژ و سوئد بود. من این سفر را در سه بخش مختلف تهیه کرده ام که دو قسمت قبلی به ترتیب گزارش سفر به نروژ و گزارش سفر به سوئد بودند. 

قبل از اینکه به گزارش سفر به دانمارک برسیم، بهتر است کمی با جغرافیا و تاریخ کشور دانمارک آشنا شویم:

جغرافیای دانمارک

دانمارک در شمال قاره اروپا واقع شده و جنوبی‌ترین کشور اسکاندیناوی به شمار می‌رود. این کشور از جنوب با آلمان دارای مرز زمینی است و از سوی دیگر توسط دریای شمال و دریای بالتیک احاطه شده‌ است. دانمارک از طریق پل اورسوند به کشور سوئد متصل می‌شود.

سرزمین اصلی دانمارک شامل شبه‌جزیره “یولند” (Jutland) در غرب و بیش از ۴۰۰ جزیره دیگر است که معروف‌ترین آن‌ها “زلاند” (Zealand)، “فین” (Funen) و “بورنهلم” (Bornholm) هستند. پایتخت کشور، شهر کپنهاگ، در جزیره زلاند قرار دارد. جزایر دانمارک توسط پل‌ها و تونل‌های دریایی به یکدیگر متصل شده‌اند، که نمونه معروف آن پل بزرگ “Storebælt” است.

دانمارک دارای آب‌وهوای معتدل دریایی با تابستان‌های خنک و زمستان‌های ملایم است. میانگین دما در ژانویه حدود صفر درجه سانتی‌گراد و در جولای حدود ۱۷ درجه است. به دلیل نزدیکی به دریا، رطوبت بالا و وزش بادهای شدید در این کشور رایج است.

دانمارک از نظر منابع طبیعی کشور غنی‌ای نیست، اما دارای زمین‌های حاصلخیز برای کشاورزی، منابع بادی گسترده و دسترسی به دریاست که آن را به یکی از کشورهای پیشرو در صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل کرده است. این کشور یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان توربین‌های بادی در جهان است.

تاریخ دانمارک

تاریخ دانمارک به دوران پیش از میلاد بازمی‌گردد، اما در قرن‌های ۸ تا ۱۱ میلادی با ظهور وایکینگ‌ها به اوج خود رسید. وایکینگ‌های دانمارکی دریانوردانی ماهر بودند که به تجارت، غارت و استعمار در مناطق مختلف اروپا، از انگلستان گرفته تا فرانسه و حتی روسیه و آسیای صغیر می‌پرداختند.

در این دوران، دانمارک قدرتی دریایی و نظامی محسوب می‌شد و پادشاهانی همچون “هارالد بلوتوث” (Harald Bluetooth) که مسیحیت را در دانمارک گسترش داد، از شخصیت‌های برجسته تاریخ آن هستند.

در قرون وسطی، دانمارک تحت سلطه پادشاهان مختلفی قرار گرفت و اغلب با کشورهای همسایه مانند نروژ، سوئد و آلمان درگیر جنگ بود. در قرن چهاردهم، اتحادیه کالمار (Kalmar Union) میان دانمارک، سوئد و نروژ شکل گرفت که باعث شد این سه کشور برای مدتی تحت سلطه یک پادشاه مشترک اداره شوند. دانمارک در آن زمان قدرتمندترین عضو این اتحاد بود.

در قرن شانزدهم، دانمارک به مذهب پروتستان لوتری روی آورد و نظام کلیسای کاتولیک کنار گذاشته شد. این تغییر یکی از نقاط عطف تاریخ کشور بود. در قرن هفدهم، دانمارک وارد جنگ‌های زیادی با سوئد شد و بخش‌هایی از سرزمین خود را از دست داد.

در قرن نوزدهم، دانمارک پس از شکست در جنگ با پروس، نواحی شلسویگ و هولشتاین را از دست داد. با این حال، این دوران نیز با آغاز اصلاحات قانونی و ساختار مشروطه همراه بود.

در جنگ جهانی اول، دانمارک بی‌طرف باقی ماند، اما در جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۰ توسط آلمان نازی اشغال شد. برخلاف بسیاری از کشورهای دیگر، دانمارک بدون درگیری نظامی به اشغال درآمد و دولت آن تا مدتی به‌طور نیمه‌مستقل باقی ماند.

پس از جنگ جهانی دوم، دانمارک به سرعت مسیر بازسازی را طی کرد و به یکی از اعضای مؤثر جامعه بین‌المللی تبدیل شد. این کشور در سال ۱۹۴۹ به ناتو پیوست و در سال ۱۹۷۳ عضو اتحادیه اروپا شد، گرچه واحد پول خود (کرون) را حفظ کرد و به یورو نپیوست. در حال حاضر برابری کرون دانمارک با دلار آمریکا معادل: 1USD=6.72 DKK است.

اکنون دانمارک یک پادشاهی مشروطه با سیستم دموکراسی پارلمانی است. پادشاه یا ملکه، نقش نمادین دارد و اداره امور کشور در دست نخست‌وزیر و پارلمان (Folketing) است. قانون اساسی دانمارک در سال ۱۸۴۹ تصویب شد و اصول آزادی، عدالت و رفاه اجتماعی را تضمین می‌کند.

دانمارک از نظر شاخص‌های رضایت عمومی، آزادی بیان، برابری جنسیتی، آموزش و بهداشت در سطحی بسیار بالا قرار دارد. آموزش رایگان، بیمه درمانی عمومی و حمایت‌های اجتماعی گسترده از ویژگی‌های بارز سیستم دانمارکی است.

گزارش سفر:

سه شنبه ۲۷ آگوست ۲۰۲۴، ششم شهریور ۱۴۰۳:

ما در هتل Cabinn Metro که کمی در حاشیه شهر قرار داشت اقامت کردیم و بابت ۴ شب ۷۳۴۴ کرون دانمارک پرداخت کردیم. البته بابت ۲۴ ساعت استفاده از پارکینگ ۱۵۰ کرون جداگانه پرداخت می شد. 

با توجه به اینکه شب قبل خیلی دیر وارد کپنهاگ شده بودیم، صبح دیرتر بیدار شدیم و حدود ساعت ۱۰ صبح هتل را به سمت مرکز شهر ترک کردیم. 

پیشینه کپنهاگ به قرن دهم میلادی بازمی‌گردد، زمانی که به‌عنوان یک روستای ماهیگیری کوچک توسط وایکینگ‌ها پایه‌گذاری شد. نام آن در زبان دانمارکی قدیم “Køpmannæhafn” به‌معنای “بندر بازرگانان” بود که بعدها به “København” تبدیل شد.

در قرن دوازدهم، اسقف “آبسالون” از شهر روستاگونه بندری، قلعه‌ای ساخت و به‌تدریج آن را گسترش داد. این اقدام آغاز توسعه واقعی کپنهاگ به‌عنوان یک شهر مهم در دانمارک بود. در قرن پانزدهم، کپنهاگ به پایتخت رسمی پادشاهی دانمارک تبدیل شد.

طی قرون وسطی و دوران رنسانس، کپنهاگ چندین بار درگیر جنگ‌ها و اشغال‌های خارجی شد، از جمله حملات سوئدی‌ها و آلمانی‌ها. در قرن نوزدهم، شهر با رشد صنعتی مواجه شد و چهره‌ای مدرن‌تر به خود گرفت. در طول جنگ جهانی دوم، کپنهاگ همانند کل کشور دانمارک تحت اشغال نازی‌ها قرار گرفت، اما پس از جنگ، روند بازسازی و توسعه آن با سرعت زیادی پیش رفت.

ما اتومبیل را در یک پارکینگ طبقاتی در منطقه Fredrikstad پارک کردیم. قیمت پارکینگ در کپنهاگ بسیار گران است. این پارکینگ برای هر ساعت ۶۰ کرون و برای ۲۴ ساعت ۵۰۰ کرون هر اتومبیل را شارژ می کند. محل پارکینگ تا کلیسا فردریک(Mormorkirken) تنها چند دقیقه است. کلیسای فردریک در منطقه‌ی تاریخی Frederiksstaden در قلب کپنهاگ واقع شده و این ناحیه، با طراحی منظم قرن هجدهمی، در نزدیکی کاخ سلطنتی آمالین‌بورگ قرار دارد و به‌عنوان مرکز نمادین سلطنتی دانمارک  شناخته می‌شود. شروع ساخت این کلیسا در سال ۱۷۴۹ به دستور پادشاه فردریک پنجم بود که به دلیل هزینه بسیار بالای آن ساخت آن مدتها متوقف شد و بالاخره در سال ۱۸۹۴ تکمیل و افتتاح شد. بازدید از این بنا باشکوه رایگان است. شاید چشمگیرترین قسمت این بنا، گنبد بسیار بزرگ آن باشد که بر پایه ای گرد قرار دارد و شباهت بسیاری به کلیسا سنت پیتر در واتیکان دارد. قطر گنبد ۳۱ متر است و  طراحی آن با ستون‌های گرانیتی و سنگ مرمر سبز نروژی جلوه‌ای سلطنتی به کلیسا داده است. فضای داخلی کلیسا دایره‌ای شکل است و نور طبیعی از گنبد بزرگ به داخل می‌تابد. در اطراف فضای اصلی، ۱۲ طاق وجود دارد که هر یک با نقاشی‌ها و نوشته‌هایی از کتاب مقدس تزئین شده‌اند. مجسمه‌هایی از پیامبران، حواریون و چهره‌های مهم مسیحیت در گوشه و کنار کلیسا دیده می‌شود. ارگ بزرگ، محراب مرمری و تزئینات طلایی، شکوهی خاص به فضای داخلی داده‌اند. به دلیل سنگ مرمر فراوان استفاده‌شده در ساخت کلیسا، آن را به نام “کلیسای مرمرین” می‌شناسند. 

مجسمه‌های محوطه خارجی کلیسای فردریک یا کلیسای مرمرین (Marmorkirken) در کپنهاگ، مربوط به شخصیت‌های برجسته مذهبی، پادشاهان و چهره‌های تاریخی دانمارک هستند. این مجسمه‌ها اغلب روی پایه‌های سنگی اطراف ساختمان یا در نزدیکی ورودی کلیسا قرار دارند و بخشی از طراحی معماری نمادین کلیسا محسوب می‌شوند.

برای بازدید از این کلیسا نیم ساعت را اختصاص دهید.

مجموعه کاخهای Amalienborg در ۲۰۰ متری این کلیسا قرار دارند. طراحی میدان و زاویه‌ی ساختمان‌ها به گونه‌ای است که نمای کلیسا، مجسمه پادشاه و دریا در یک راستا قرار می‌گیرند. Amalienborg Slot (کاخ آمالینبورگ) شامل چهار کاخ مجزا است که به شکل مربع هشت‌ضلعی دور یک میدان مرکزی با مجسمه سوار بر اسب پادشاه فردریک پنجم ساخته شده‌اند. این کاخها در قرن ۱۸ ساخته شدند. پس از آتش‌سوزی کاخ Christiansborg در سال ۱۷۹۴، خانواده سلطنتی به آمالینبورگ نقل مکان کردند و از آن زمان تا امروز در آن سکونت دارند. گفته می شود هرگاه پرچمی بر فراز هر کاخ افراشته باشد به این معنی است که یکی از اشخاص خانواده سلطنتی در آن کاخ است.

همانطور که گفته شد این مجموعه شامل چهار کاخ مجزا به اسامی زیر است:

1. کاخ کریستین نهم (Christian IX’s Palace)، محل سکونت فعلی ملکۀ مارگریت دوم تا سال ۲۰۲۴ و در حال حاضر برای اقامت ولیعهد فردریک دهم در نظر گرفته شده است.
2. کاخ کریستین هفتم (Christian VII’s Palace)، برای اهداف تشریفاتی و بازدید رسمی مهمانان سلطنتی است.
3. کاخ کریستین هشتم (Christian VIII’s Palace)، شامل موزه سلطنتی Amalienborg با نمایش تاریخ خاندان سلطنتی، وسایل شخصی، لباس‌ها و عکس‌های خانوادگی می باشد.
4. کاخ فردریک هشتم (Frederik VIII’s Palace)، اقامتگاه قبلی ولیعهد فردریک و خانواده‌اش

هر روز ساعت ۱۲ ظهر مراسم تعویض گارد سلطنتی در میدان مرکزی برگزار می‌شود، نگهبانان یونیفرم سنتی سیاه‌رنگ و کلاه پوست خرس دارند و با مراسم خاصی پست خود را تحویل گروه بعدی می دهند. برای من جالب بود که تعدادی از این نگهبانان زن بودند. این مراسم از دیدنی‌ترین جاذبه‌های توریستی کپنهاگ است و توریستها از ساعت ۱۱ در میدان تجمع می کنند تا از این مراسم سنتی بازدید کنند. این مراسم در ساعت ۱۲:۳۰ به پایان می رسد.  

ما در ادامه مسیر به سمت پارک Langelinieparken حرکت کردیم. پارک لانگِلینیه (Langelinieparken) یکی از محبوب‌ترین فضاهای سبز و گردشگاهی شهر کپنهاگ است که در امتداد ساحل شرقی این شهر و کنار بندرگاه قرار دارد.  

یکی از مجسمه های معروف این پارک که توسط Anders Bundgaard در سال ۱۹۰۸ ساخته شد، فواره گفیون (Gefion Fountain) است که یکی از زیباترین و اسطوره‌ای‌ترین جاذبه‌های کپنهاگ است. این فواره بر اساس یک افسانه اسکاندیناوی (نورس) ساخته شده است. گفیون (Gefion) یکی از الهه‌های اساطیری نورس و از خانواده الهه‌های حاصلخیزی است. بر اساس افسانه پادشاه سوئد که گیلفی نام داشت به گفیون وعده داد که هر زمینی را که بتواند در یک شب با گاوآهن شخم بزند، به او می بخشد.  گفیون چهار پسر خود را که غول بودند، به گاو تبدیل کرد و زمین بزرگی را شخم زد. سپس آن زمین را از جا کند و به دریا کشاند و آن را در مکان فعلی دانمارک قرار داد. باور بر این است که این زمین همان جزیره زلاند (Zealand) است؛ جایی که امروزه شهر کپنهاگ بر آن واقع شده است. در جای باقی‌مانده از زمین شخم‌زده‌شده، دریاچه‌ای به نام وانرن (Vänern) در سوئد پدید آمد، که واقعاً شکل آن بسیار شبیه جزیره زلاند است! مجسمه اصلی که از برنز ساخته شده و پایه های آن از جنس گرانیت است، الهه گفیون را نشان می‌دهد که در حال راندن چهار گاو نر عظیم‌الجثه است که در واقع همان پسران او هستند. آب فواره به‌گونه‌ای طراحی شده که انرژی و حرکت گاوها را تقویت کرده و حس پویایی افسانه را القا می‌کند.

کلیسای سنت آلبان (St. Alban’s Church) کلیسا بسیار زیبایی در نزدیک همین آب نما است. این کلیسا در سال ۱۸۸۵  برای جامعه انگلیسی‌زبان ساکن کپنهاگ ساخته شد و به همین دلیل به آن لقب “کلیسای انگلیسی کپنهاگ” نیز داده‌اند. سنت آلبان، نخستین شهید مسیحی بریتانیا، نام خود را به این کلیسا داده است. این کلیسا با سنگ آهک از منطقه Bath در انگلستان، گرانیت دانمارکی و سنگ آهک سوئدی ساخته شده است. پنجره‌های شیشه‌ای رنگی زیبا، طاق‌های نوک‌تیز و ستون‌های تزئینی از ویژگی‌های بارز آن است. برج ناقوس بلند و باریک کلیسا یکی از عناصر شاخص آن است که در چشم‌انداز منطقه بسیار دیده می‌شود. نمای کلیسا کنار درختان و برکه‌ای کوچک، نمایی شاعرانه و آرام‌بخش دارد. 

همینطور که از کنار مسیر ساحلی پارک به سمت شمال حرکت می کنیم، جمعیت نسبتا قابل ملاحظه ای را در کنار ساحل می بینیم که در کنار مجسمه “پری دریایی کوچک (The Little Mermaid)” مشغول عکاسی هستند.  

این مجسمه از داستان معروف «پری دریایی کوچک» الهام گرفته است، که توسط هانس کریستین اندرسن در سال ۱۸۳۷ نوشته شد. در این داستان: پری دریایی‌ای عاشق یک شاهزاده انسان می‌شود و حاضر است صدای خود را قربانی کند تا بجای آن صاحب یک جفت پا بشود و به دنیای انسان‌ها بیاید. اما عشق او به وصال نمی‌رسد و در نهایت، او با قلبی شکسته در دریا محو می‌شود.

این مجسمه به سفارش کارل یاکوبسن، پسر بنیان‌گذار کارخانه آبجو Carlsberg، ساخته شد. کارل که پس از اجرای یک باله در نمایشی برگرفته از داستان پری دریایی تحت تاثیر قرار گرفته بود این مجسمه را سفارش داد. صورت مجسمه از روی الن پرایس (Ellen Price)، بالرین دانمارکی که نقش پری دریایی را بازی می‌کرد، طراحی شد. اما چون الن حاضر نشد برهنه مدل‌سازی شود، بدن مجسمه از روی همسر مجسمه‌ساز، اینلین اریکسن (Eline Eriksen)، ساخته شد. این مجسمه بارها تخریب، رنگ‌پاشی، و حتی قطع شدن سر قرار گرفته اما همواره مرمت شده و بازگشته است. با وجود اندازه کوچک و ساده بودن طراحی، این مجسمه به یکی از محبوب‌ترین جاذبه‌های توریستی دانمارک تبدیل شده است.

در نزدیکی این مجسمه، به ستون برنزی بلند که بر پایه ای از سنگ گرانیت قرار گرفته، می رسیم که بر روی آن مجسمه ای از الهه پیروزی (Nike) قرار گرفته که شاخه زیتون در دست دارد. این ستون یادبود به افتخار ایوار هویتفلد (1665–1710)، افسر نیروی دریایی سلطنتی دانمارک ساخته شده است که در نبرد خلیج کوگه (Battle of Køge Bay) در جریان جنگ بزرگ شمالی، کشته شد. در آن نبرد، کشتی تحت فرمان او، به نام Dannebroge، دچار آتش‌سوزی و انفجار شد و تقریباً تمام خدمه‌اش نیز جان باختند.

 در نزدیک همین ستون همین مجسمه را بر سکوی گرانیتی می توانیم ببینیم که صحنه هایی از داستان همین جنگ را بر روی صفحه‌هایی برنزی حک کرده اند.

ارگ قدیمی شهر در این محل قرار دارد. ما با گذر از یک پل چوبی که روی خندق دور ارگ ساخته شده وارد محوطه شدیم. این ارگ به شکل یک ستاره پنج پر ساخته شده است. در حال حاضر این منطقه در اختیار ارتش دانمارک است در جنگ جهانی دوم مقر نیروهای آلمانی بود و گاهی از آن به عنوان زندان استفاده می کردند. بنای اولیه ارگ در سال ۱۶۲۶ بود که در سال ۱۶۵۹ در حمله سوئدی ها تخریب شد. قلعه داخل ارگ که به Kastellet معروف است به دستور فردریک سوم  در سال ۱۶۶۴ بازسازی شد.  در محوطه داخلی این ارگ یک آسیاب بادی هم ساخته شده است. ورود به داخل این مجموعه رایگان است.

ما بعد از خارج شدن از داخل پارک، برای صرف ناهار  به رستوران restaurant Palaegade رفتیم. این رستوران در سال ۲۰۲۴ موفق به دریافت ستاره میشلن شد.

ستاره میشلن (Michelin Star) یکی از معتبرترین و معروف‌ترین نشان‌های افتخار در دنیای رستوران‌داری و آشپزی جهان است. این ستاره‌ها توسط راهنمای میشلن (Michelin Guide) اعطا می‌شوند و کیفیت استثنایی غذا، خدمات، و تجربه کلی غذاخوری را نشان می‌دهند.

برای صرف غذا در این رستوران ها معمولا می بایست از قبل یک میز را رزرو کرد که ما چنین کاری نکرده بودیم. با این وجود وقتی وارد رستوران شدیم ما را پذیرفتند. فضای داخلی رستوران بسیار معمولی بود. وقتی ما از منو رستوران سه وعده غذا برای چهار نفر سفارش دادیم به ما گفتند که حداقل بایست یک وعده غذای دیگر سفارش دهید که به نظر من بسیار عجیب بود. غذا هم چنگی به دل نمی زد هم مقدار آن بسیار کم بود و هم مزه خیلی خاصی نداشت. البته تزیینات غذا بسیار خوب بود. در پایان هم یک دسر بسیار معمولی خوردیم و بیش از سه برابر رستورانهای دیگر صورت حساب رستوران را پرداخت کردیم. البته برای یک بار تجربه در یک رستوران میشلن، ارزشش را داشت.

ما با گذر از کنار ساختمانهای موزه SMK که موزه هنرهای معاصر در کپنهاگ است و همچنین موزه تاریخ طبیعی و باغ گیاهشناسی کپنهاگ به پارک Kongens رسیدیم.

پارک Kongens Have (به معنای «باغ پادشاه») که به نام باغ قلعه روزنبورگ نیز شناخته می‌شود، قدیمی‌ترین و پرطرفدارترین پارک عمومی در مرکز شهر کپنهاگ است. این باغ در سال ۱۶۰۶ به دستور شاه کریستیان چهارم به‌عنوان باغ خصوصی قلعه روزنبورگ ساخته شد و امروزه به یکی از محبوب‌ترین مکان‌های تفریحی برای ساکنان و گردشگران تبدیل شده است.  این باغ در ابتدا به‌عنوان باغی به سبک رنسانس طراحی شد و در طول قرن‌ها تغییراتی به خود دیده است. در قرن نوزدهم، بخش‌هایی از باغ به سبک باغ‌های انگلیسی بازطراحی شدند. باغ دارای مسیرهای پیاده‌روی زیبا، باغ رز معطر، مجسمه‌های تاریخی از جمله تندیس هانس کریستین اندرسن و ملکه کارولین آمالیه، و پاویون هرکول به سبک نئوکلاسیک است. ما درست چند دقیقه بعد از اینکه بازدید از قلعه روزنبورگ به اتمام رسیده بود به آن مکان رسیدیم. 

قلعه روزنبورگ که سبک معماری آن  رنسانس هلندی با برج‌های آجری، سقف‌های نوک‌تیز و تزئینات زیبا است در سال ۱۶۰۶ به دستور کریستیان چهارم ساخته شد و از آن وپس محل اقامت تابستانی پادشاهان مختلف بود تا اینکه در اوایل قرن ۱۹، فردریک چهارم اقامتگاه را به فردریکسبرگ منتقل کرد. 

قدم زنان وارد خیابانها و کوچه های منطقه Latin Quarter شدیم. یکی از بناهای جالب این منطقه برج گرد یا Round Tower نام دارد. این برج به شکل یک استوانه ۳۵ متری است و یکی از جاذبه‌های منحصر‌به‌فرد و تاریخی شهر کپنهاگ است که با ساختار خاص مارپیچی و چشم‌انداز زیبای شهر در نزدیک خیابان Strøget قرار دارد. این برج در سال ۱۶۳۷ به دستور کریستیان چهارم ساخته شد و هدف اولیه از ساخت آن  ترکیبی از رصدخانه نجومی، کلیسا و کتابخانه دانشگاه بود. ساختمان اولیه این برج در آتش سوزی سال ۱۷۲۸ صدمه فراوان دید ولی مجددا در اواخر قرن ۱۸ بازسازی شد.

یکی از جالب‌ترین بخش‌های برج مسیر مارپیچی شیب‌داری است که به‌جای پله‌ها ساخته شده است. این رمپ به قدری پهن است که اسب و کالسکه در گذشته می‌توانستند از آن بالا بروند.

در بالای برج، سکویی باز با نمایی ۳۶۰ درجه از مرکز کپنهاگ وجود دارد که یکی از بهترین مکان‌ها برای دیدن شهر از ارتفاع است. طبقه بالا محل کتابخانه سابق دانشگاه بوده که اکنون برای نمایشگاه‌های هنری و فرهنگی استفاده می‌شود و در حال حاضر نمایشگاهی از معرفی مشاهیر دانمارک به همراه توضیحی درباره اختراعات، ابداعات و نوآوری آنها ارائه می نماید. 

رصدخانه این مجموعه، قدیمی‌ترین رصدخانه فعال در اروپا است که همچنان برای مشاهده ستارگان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای بازدید از این مجموعه حداقل یک ساعت زمان نیاز است. 

منطقه Strøget یکی از مناطق اصلی خرید و تفریح در شهر کپنهاگ است که ساعتها می توان در آن قدم زد. رستورانها، فروشگاههای سوغاتی فروشی و برندهای مختلف، همچنین رستورانها و کافی شاپها می توانند اوقات شما را پر کنند.
در ادامه مسیر به قلب کپنهاگ که میدان Amagertorv است، رسیدیم که با ساختمانهای قدیمی و همچنین فواره های آن معروف است . یکی ار این فواره ها، فواره لک لک (Stork Fountain)  است.

این فواره به مناسبت یازدهمین سالگرد ازدواج ولیعهد فردریک و پرنسس لوئیز در سال ۱۸۹۴ ساخته شد. فواره شامل سه لک‌لک برنزی است که در حال پرواز هستند و از دهان آن‌ها آب به داخل حوضی سنگی می‌ریزد. لک‌لک در دانمارک نماد زندگی و تولد است و به همین دلیل این فواره محبوبیت فرهنگی دارد.

در مسیر برگشت ابتدا از کنار کاخ Christiansborg عبور کردیم. 

بنای اولیه این کاخ در قرن ۱۲ میلادی به‌عنوان قلعه اسقف‌ها ساخته شد و در قرون بعدی بارها بازسازی یا تخریب شد (دو بار در آتش‌سوزی‌های بزرگ ۱۷۹۴ و ۱۸۸۴). نسخه فعلی در اوایل قرن بیستم ساخته شده و بخشی از بقایای قدیمی نیز حفظ شده‌اند.
در حال حاضر این بنا محل پارلمان دانمارک (Folketinget)، دفتر نخست‌وزیر، دیوان عالی کشور و همچنین شامل بخش‌هایی است که  در اختیار خانواده سلطنتی برای مراسم رسمی قرار دارد. برج این کاخ با ارتفاع ۱۰۰ متر، بلندترین سازه در کپنهاگ است.

ما مسیر خود را از کنار کانال ادامه دادیم تا بالاخره به منطقه‌ی Nyhavn (نیهاون) رسیدیم. نیهاون یکی از مشهورترین، زیباترین و نمادین‌ترین نقاط شهر کپنهاگ است که در کارت‌پستال‌ها و تصاویر گردشگری دانمارک به‌وفور دیده می‌شود. این محله‌ی رنگارنگ با کانالی آرام و قایق‌های قدیمی، ترکیبی است از تاریخ، فرهنگ دریانوردی، و زندگی مدرن دانمارکی.

ساخت این بندر در سال ۱۶۷۳ به دستور پادشاه Christian V آغاز شد. از ویژگی های برجسته این منطقه، خانه‌های رنگارنگ چوبی و آجری که امروزه به کافه‌ها، رستوران‌ها، گالری‌ها و هتل‌ها تبدیل شده‌اند، می باشد. خانه شماره ۲۰ محل زندگی و نگارش داستان‌های معروف هانس کریستین اندرسن (نویسنده‌ی دانمارکی افسانه‌هایی مانند پری دریایی کوچولو و جوجه اردک زشت). قایق‌های چوبی تاریخی که در کانال پهلو گرفته‌اند، یادگار دوران شکوه نیهاون در قرن‌های گذشته هستند. نیمکت‌های چوبی، موسیقی زنده، و فضای زنده و دوستانه که Nyhavn را به محل محبوبی برای پیاده‌روی، نوشیدنی و عکس‌برداری تبدیل کرده‌اند. ما تقریبا دو ساعت را در این منطقه بسیار زیبا که مملو از توریست بود، گذراندیم.

در انتهای بندرگاه یک لنگر کشتی برای یادبود بیش از ۱۷۰۰ ملوان دانمارکی که در طول جنگ جهانی دوم، به‌ویژه در نیروی دریایی تجاری، کشته شدند، قرار داره شده است. 

کمی جلوتر میدان زیبای Kongens Nytorv (به معنای «میدان جدید پادشاه») قرار دارد که یکی از مهم‌ترین، بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین میدان‌های شهر کپنهاگ است. این میدان در قلب تاریخی شهر قرار دارد و از قرن ۱۷ تاکنون نقش مهمی در زندگی اجتماعی، فرهنگی و شهری پایتخت دانمارک ایفا کرده است.

در مرکز میدان، مجسمه سواره‌نظام شاه کریستیان پنجم قرار دارد که یکی از قدیمی‌ترین مجسمه‌های شهری در کپنهاگ است (نصب‌شده در سال ۱۶۸۸).

 این میدان توسط بناهای تاریخی و فرهنگی مهمی احاطه شده است، از جمله: تئاتر سلطنتی دانمارک (Royal Danish Theatre)، هتل تاریخی D’Angleterre، موزه طراحی دانمارک (Design Museum)، میدان ورودی به خیابان خرید Strøget و ایستگاه متروی Kongens Nytorv یکی از شلوغ‌ترین ایستگاه‌های مترو در شهر است و دسترسی آسان به دیگر نقاط کپنهاگ فراهم می‌کند.

ساعت حدود ۹ شب بود که اتومبیل را برداشتیم و بعد از یک روز طولانی به هتل رفتیم. 

چهارشنبه ۲۸ آگوست:

طبق برنامه ریزی انجام شده، امروز را به بازدید از چند شهر و سایت گردشگری در اطراف کپنهاگ اختصاص دادیم.

در فاصله ۱۶ کیلومتری شمال شهر کپنهاگ به دیدن یکی از شکارگاههای سلطنتی دانمارک به نام Hermitage Hunting Lodge که یک کاخ کوچک( Ermitageslottet یا «کاخ شکار ) نیز در آن قرار دارد، رفتیم. این شکارگاه نخستین بار در سال ۱۶۷۰ توسط پادشاه کریستیان پنجم به عنوان شکارگاه سلطنتی معرفی شد. در حال حاضر این محل به پارک Jægersborg Dyrehave (یا به اختصار: Dyrehaven) معروف است و یکی از زیباترین و منحصربه‌فردترین پارک‌های طبیعی در نزدیکی کپنهاگ است. این پارک ۱۱۰۰ هکتاری به همراه چند شکارگاه دیگر، در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، ترکیبی از طبیعت بکر، گوزن‌های آزاد، تاریخ سلطنتی، و مسیرهای آرام برای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و اسب‌سواری را در خود جای داده است. برآورد شده که بیش از ۲،۰۰۰ رأس گوزن آزاد (شامل قرمز، خالدار و شاخ‌کلفت) در پارک زندگی می‌کنند. پارک دارای جنگل‌های کهن، مراتع باز، و درختان بلوط صدساله است که فضای رویایی ایجاد می‌کنند. امکان بازدید از کاخ در برخی از روزهای هفته امکان پذیر است.

با توجه به تعداد زیاد گوزنها، معمولا به راحتی می توان آنها را در حال استراحت در زیر درختان یا وسط چمنزار رویت کرد. برای بازدید از این پارک حداقل یکساعت و نیم زمان نیاز دارید.

شهر هلسینگور در ۳۵ کیلومتری این پارک و در کنار تنگه  Øresund و روبروی شهر هلسینگبوری (Helsingborg) در سوئد واقع شده است. این شهر، یکی از شهرهای بندری مهم دانمارک، به‌ویژه در قرون وسطی و دوران رنسانس بود، حاکمان این شهر از کشتی‌های عبوری از تنگه Øresund مالیات می‌گرفتند.

مهمترین بنای تاریخی این شهر که در کنار بندرگاه قرار دارد قلعه Kronborg است. این قلعه به دلیل زیبایی معماری، اهمیت تاریخی، و نقش برجسته‌اش در نمایشنامه هملت ویلیام شکسپیر، شهرت جهانی یافته است.  شروع ساخت در سال ۱۵۷۴ به فرمان شاه فردریک دوم بود. این قلعه در سال ۲۰۰۰ در لیست میراث جهانی به ثبت رسید. قلعه Kronborg در ادبیات به‌عنوان Elsinore، محل وقوع داستان هملت شناخته می‌شود. شکسپیر هرگز از قلعه بازدید نکرد، اما از طریق داستان‌های رایج زمان خود آن را در اثرش آورد. امروزه، اجرای زنده‌ی نمایش هملت در فضای قلعه، یکی از جاذبه‌های فرهنگی شهر است.
از بخشهای دیدنی قلعه می توان به تالار بزرگ (The Great Hall) که اکنون محل نمایش تعدادی تابلو نقاشی بسیار نفیس و همچنین برخی آثار تاریخی است نام برد. در این تالار یک ماکت به سبک اتاق پادشاهان داستان هملت قرار داده شده و فردی که تاج و لباس پادشاهی دارد بر روی صندلی نشسته و با بازدید کنندگان عکس می گیرد. 

برای رسیدن به پشت‌بام قلعه Kronborg، بازدیدکنندگان باید از تعداد زیادی پله‌‌ی سنگی و مارپیچ عبور کنند، به‌ویژه اگر بخواهند از برج‌های اصلی یا مسیرهای دیدبانی بالا بروند. به طور معمول، برای رسیدن به برج اصلی (Watch Tower) باید حدود 145 تا 150 پله را طی کنید. این مسیر شامل پله‌های مارپیچ باریک و تاریخی است که ممکن است برای افرادی با مشکلات حرکتی یا ترس از فضاهای بسته کمی چالش‌برانگیز باشد. با این حال، دید پانوراما از تنگه Øresund و چشم‌انداز شهر Helsingør و کشور سوئد از آن بالا کاملاً ارزشش را دارد.

دیوارهای دفاعی و محوطه بیرونی قلعه Kronborg، که در کنار ساحل شهر Helsingør قرار گرفته‌اند، نمونه‌ای عالی از معماری نظامی رنسانس و استحکامات قرون وسطایی هستند. خندق‌های عمیق و کانال‌های آب در اطراف قلعه ایجاد شده‌اند که همچنان پرآب هستند و مانعی طبیعی برای دشمن محسوب می‌شدند. دیوارهای ضخیم سنگی با ساختاری لایه‌ای، برای مقاومت در برابر حملات توپخانه طراحی شده‌اند. دژها (Bastions) در چهار گوشه قلعه، با برجک‌هایی برای دیدبانی و مجهز به توپ‌خانه بودند. دروازه اصلی قلعه با پل متحرک یکی از مهمترین سازوکارهای دفاعی قلعه بود.

از مکانهای جالب قلعه زندان‌های زیرزمینی آن با ساختاری تو در تو و بسیار وسیع است که زمانی محل نگهداری زندانیان نظامی بود. در زیر زمین مجسمه نشسته Holger Dansk در حالی که خواب است  قرار داده شده است. طبق افسانه های دانمارکی  Holger Dansk وقتی دانمارک تهدید شود، بیدار خواهد شد و از کشور در مقابل مهاجمین دفاع خواهد کرد.

برای بازدید از این قلعه حداقل ۲ ساعت زمان نیاز است و قیمت بلیط آن ۱۴۵ کرون می باشد. برای اطلاعات بیشتر می توانید به وب سایت https://en.kronborg.dk مراجعه کنید.

حدود ساعت ۲ بعدازظهر بود که به سمت شهر Roskilde حرکت کردیم. خیلی دوست داشتم تا از قلعه Frederiksborg در شهر Hillerod دیدن کنیم که با توجه به کمبود زمان، بازدید از آن را به زمان دیگری موکول کردیم.

اولین جایی که در شهر روسکیلده (Roskilde) بازدید کردیم، موزه کشتی های وایکینگ بود. این موزه یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی و باستان‌شناسی دریایی در دانمارک است که به تاریخ دریانوردی و کشتی‌سازی وایکینگ‌ها اختصاص دارد. طبق تاریخچه این موزه، در سال ۱۹۶۲، بقایای پنج کشتی وایکینگ در نزدیکی روستای اسکولدلو در فیورد روسکیلده کشف شد. این کشتی‌ها در حدود سال ۱۰۷۰ میلادی عمداً در آب غرق شده بودند تا مسیر دریایی را مسدود کرده و از شهر در برابر حملات دریایی محافظت کنند. این کشتی‌ها شامل انواع مختلفی از جمله کشتی‌های جنگی، تجاری و ماهیگیری بودند و اکنون بقایای آنها در سالن اصلی موزه به نمایش گذاشته شده‌اند. برای بازدید از این موزه تقریبا ۴۵ دقیقه زمان نیاز است. 

محوطه موزه بسیار جالب و دارای سرگرمی های متنوع خصوصا برای کودکان بود و به بچه ها مشغول بازی بودند. من و همسرم تصمیم گرفتیم در زمان کوتاهی که در اختیار داشتیم از کلیسا جامع روسکیله بازدید کنیم. کلیسا در مرکز شهر قرار دارد و با ۱۰ دقیقه پیاده روی و گذر از یک پارک زیبا از موزه قابل دسترس است.  . شهر Roskilde (روسکیلده) یکی از تاریخی‌ترین و فرهنگی‌ترین شهرهای دانمارک است که تا قرن ۱۵ پایتخت دانمارک بود. این کلیسا در لیست میراث جهانی ثبت شده است. قدمت آن به قرن ۱۲ برمی گردد  و اولین کلیسای گوتیک آجری در اروپای شمالی است. بیشترین شهرت آن بخاطر این است که محل دفن بیش از ۳۸ پادشاه و ملکه دانمارک از جمله مارگرت اول، کریستین چهارم و فردریک نهم(پدر ملکه کنونی) است. هر مقبره و تابوت طراحی، تزیینات و سبک خودش را دارد. معمولا قبر پادشاه و ملکه در کنار هم قرار دارند. شاید این نخستین کلیسا بود که از دیدن تابوتها و مقبره های داخل آن لذت بردم. این کلیسا از قرون وسطی به‌عنوان مقبره سلطنتی رسمی دانمارک استفاده شده است. نمای خارجی کلیسا با دو برج بلند با آجرهای اخرایی آن را از کلیساهای دیگر متمایز می کند. در داخل کلیسا علاوه بر نمازخانه‌های سلطنتی با طراحی‌ها و تابوت‌های هنری، ارگ بزرگ و تاریخی کلیسا قرار دارد. شیشه‌های رنگی قرون وسطایی و نقاشی‌های دیواری مذهبی این کلیسا از مشخصه های برجسته آن می باشد. ما تقریبا یک ساعت در داخل کلیسا بودیم. 

از آنجا که پسر بزرگ من (که در این زمان تازه وارد ۱۴ سالگی شده است)، به بناهای تاریخی علاقه مند است، تصمیم گرفتیم که به سرعت برگردیم و تا زمان بازدید از کلیسا به اتمام نرسیده او را همراه خود بیاوریم تا شانس دیدن این بنای زیبا با تاریخ کهن را از دست ندهد. خوشبختانه تلاش ما ثمربخش بود و او هم توانست تا زمان تعطیل شدن کلیسا، از بیشتر قسمت ها بازدید کند. به نظر من با توجه به میزان علاقه بازدیدکنندگان می توان از نیم تا سه ساعت زمان را در این کلیسا گذراند. قیمت بلیط ورودی آن ۷۰ کرون است و برای افراد زیر ۱۷ سال رایگان است. 

اگر علاقه مند هستید درباره این کلیسا بیشتر بدانید، توصیه می کنم فایل راهنمای کلیسا را از لینک زیر دانلود کنید. https://roskildedomkirke.dk/fileadmin/user_upload/filarkiv/Guideboeger/Roskilde-Guide_5marts2024_ENGELSK-TH-web.pdf

با کمی پیاده روی می توان تا میدان مرکزی شهر که دور تا دور آن را ساختمانهای قدیمی و زیبا فرا گرفته اند ، قدم زد. با توجه به اینکه شهر روسکیلده تا مدتهای طولانی پایتخت کشور دانمارک بوده، لذا گشت و گذار در بافت قدیمی این شهر خالی از لطف نیست.

ما بعد از ترک شهر روسکیلده، تقریبا ۳۰ کیلومتر به سمت جنوب راندیم و پس ار شهر  کُوگه (Køge)  به بقایای باستانی  vikingeborgen Borging در بورگرینگ در نزدیکی روستای لِلینگِه (Lellinge) رسیدیم. متاسفانه موزه و محل اطلاع رسانی این سایت در حال مرمت بود و ما از جاده پشتی و از بین حصار دور سایت، وارد این سایت باستانی که در لیست میراث جهانی قرار دارد، شدیم.

بورگرینگ دارای ساختاری کاملاً دایره‌ای با قطر داخلی حدود ۱۲۲ متر است و دیوارهای آن عرضی بین ۱۰ تا ۱۱ متر داشته اند. این دژ از نوع “تِرِلبورگ” است که به دوره پادشاهی هارالد بلوتوث در اواخر قرن دهم نسبت داده می‌شود. واژه Trelleborg به معنی «قلعه حلقه‌ای» است. دژهایی که در این سبک ساخته شده‌اند، دایره‌ای کامل هستند و از بالا شبیه به چرخ یا صلیب دیده می‌شوند. به همین دلیل به آن‌ها ring fortresses یا Viking ring castles هم گفته می‌شود.

ما به سرعت به سمت جنوب شرقی  و شهر Højerup حرکت کردیم تا قبل از غروب آفتاب موفق شویم تا صخره های Stevns Klint را از نزدیک ببینیم.  

این صخره ها یکی از مهم‌ترین سایت‌های زمین‌شناسی جهان هستند که به‌دلیل شواهد منحصر به‌فرد از رویداد انقراض دایناسورها در پایان دوره کرتاسه، در سال ۲۰۱۴ به فهرست میراث جهانی یونسکو افزوده شدند. ساختار این صخره ها که تقریبا ۱۵ کیلومتر طول دارند از لایه‌های گچ سفید دوره کرتاسه و لایه‌های تیره‌تر از دوره پالئوژن (ترشیاری) ساخته شده اند. لایه‌ی “فیش‌کلر” (Fiskeler)، لایه‌ای نازک و تیره‌رنگ با ضخامت ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر است که حاوی میزان بالایی از عنصر ایریدیوم می باشد، این لایه به‌عنوان شواهدی از برخورد شهاب‌سنگ Chicxulub در حدود ۶۶ میلیون سال پیش شناخته می‌شود، که به انقراض گسترده‌ای از جمله دایناسورها منجر شد. این صخره ها دارای رکورد فسیلی بسیار غنی است که شامل بیش از ۸۳۰ گونه ماکروفسیل و صدها گونه میکروفسیل می‌شود. این فسیل‌ها شامل براکیوپودها، بریوزوآ ها، آمونیت‌ها، مرجان‌ها، سخت‌پوستان و بقایای ماهی‌ها و کوسه‌ها هستند.

وقتی ما به این محل رسیدیم به آرامی شاهد بارش باران بودیم. جز ما کسی در این محل حضور نداشت. اتومبیل را در پارکینگ که به ظاهر رایگان بود ولی بعدا متوجه شدم که به صورت اتوماتیک ما را شارژ کرده است، پارک کردیم. کلیسای قدیمی Højerup یک کلیسای قرون وسطایی است که در سال ۱۹۲۸ بخشی از آن به‌دلیل فرسایش ساحلی به دریا سقوط کرد. این کلیسا اکنون به‌عنوان نقطه‌ای دیدنی در بالای صخره‌ها قرار دارد و از فراز آن می توان منظره زیبایی از ساحل و صخره های سفید رنگ را مشاهده کرد.

از طریق پله های فلزی که برای دسترسی به ساحل کار گذاشته شده اند به کنار ساحل رسیدم و در امتداد ساحل کمی پیاده روی کردم. دقایقی را به بررسی سنگها و همچنین صخره های سفید رنگ گذراندم. ناگهان متوجه شدم که آب به سرعت دارد بالا می آید، لذا به سرعت مسیری که رفته بودم را برگشتم. سرعت مد باورنکردنی بود. قسمتی از مسیری که کمتر از یک ربع قبل طی کرده بودم حالا کاملا زیر آب بود. نهایتا با کفشهای خیس به پارکینگ برگشتم. 

در مسیر بازگشت به سمت هتل، به داخل شهر Køge رفتیم. در خیابانهای سنگفرشی آن گردش کردیم، سعی کردیم تا رستورانی برای شام پیدا کنیم که موفق نشدیم و به همان مک دونالد بین راه اکتفا کردیم تا به هتل رسیدیم. 

 پنجشنبه ۲۹ آگوست:

امروز را هم به گردش در شهر زیبای کپنهاگ اختصاص دادیم. ابتدا به منطقه Christianshavn رفتیم. اتومبیل را در کنار کانال پارک کردیم و قدم زنان به منطقه Christiania رسیدیم.

منطقهٔ کریستیانیا (Christiania) در شهر کپنهاگ، یک جامعهٔ خودگردان و منحصر به‌فرد است که در سال ۱۹۷۱ توسط گروهی از هنرمندان، فعالان و افرادی با سبک زندگی هیپی تأسیس شد و به‌عنوان یک “شهر آزاد” با قوانین و ساختار اجتماعی خاص خود شناخته می‌شود. کریستیانیا به‌صورت خودگردان اداره می‌شود و ساکنان آن تصمیمات را از طریق اجماع جمعی اتخاذ می‌کنند. این منطقه پر از خانه‌های رنگارنگ، نقاشی‌های دیواری و هنر خیابانی است که بازتاب‌دهندهٔ روحیهٔ خلاقانه و آزاد ساکنان آن است.

در سال‌های اخیر، به‌دلیل افزایش خشونت و درگیری‌های مرتبط با مواد مخدر، ساکنان تصمیم گرفتند تا با همکاری دولت، فروشگاه‌های مواد مخدر را تعطیل کرده و خیابان “Pusher Street” را بازسازی کنند تا به وضعیت اولیهٔ صلح‌آمیز منطقه بازگردند. در حال حاضر تعدادی از خانه هایی که قبلا محل کسب و کار قَوّادها بود به مراکز هنری و همچنین فروشگاه تبدیل شده است. از نکات برجسته این محل می توان به گرافیتی های بسیار زیبای آن اشاره کرد. 

کلیسای Vor Frelsers Kirke (کلیسای نجات‌دهنده ما) یکی از نمادهای شناخته‌شده کپنهاگ است که در محله کریستیان‌شاون قرار دارد. این کلیسا به‌ویژه به خاطر برج مارپیچ خارق‌العاده‌اش شناخته می‌شود که می‌توان از پله‌های بیرونی آن بالا رفت و منظره‌ای ۳۶۰ درجه از شهر را تماشا کرد. برج کلیسا ۹۰ متر ارتفاع دارد و شامل حدود ۴۰۰ پله است که ۱۵۰ پله آخر آن در قسمت مارپیچ بیرونی قرار دارد. متاسفانه ما فرصت نکردیم تا از این برج بالا برویم.

یکی دیگر از جاذبه های این محل، پل عابر پیاده Cirkelbroen یا «پل دایره‌ای» است که توسط هنرمند مشهور دانمارکی-ایسلندی، اولافور الیاسون طراحی شده است. این پل از چند سکوی دایره‌ای تشکیل شده که با تیرهای بلند شبیه به دکل کشتی‌ها تزئین شده‌اند و اشاره‌ای به تاریخ دریانوردی دانمارک دارد.

در کنار کانال اصلی شهر در این موقع از سال که هوا آفتابی و کمی گرم بود، می توان افرادی را مشاهده کرد که آفتاب گرفته اند و حتی مشغول آبتنی هستند.

بعد از ظهر به منطقهٔ København K یا منطقهٔ مرکزی تاریخی شهر رفتیم. علاوه بر خیابانها و کوچه های زیبا که مملو از فروشگاههای سوغاتی فروشی و رستوران و کافه هستند، تعدادی بنای مهم هم در این محل قرار دارند. 

ساختمان Rådhus یا شهرداری کپنهاگ با آجرهای قرمز رنگ، یکی از بناهای مهم و باشکوه این شهر است که در میدان Rådhuspladsen قرار دارد. این ساختمان در سال 1905 با معماری مارتین نیزوپ دانمارکی تکمیل شد و سبک معماری آن ترکیبی از رنسانس ایتالیایی و ملی‌گرایی دانمارکی است. برج آن با ارتفاع 105 متر، یکی از بلندترین سازه‌های تاریخی شهر است. 

درون ساختمان، ساعت معروف Jens Olsen’s World Clock قرار دارد.  این ساعت یک شاهکار مکانیکی بی‌نظیر است که در سال 1955 رونمایی شد. این ساعت نه‌تنها زمان محلی را نشان می‌دهد، بلکه دارای مکانیزم‌هایی پیچیده برای نمایش زمان در مناطق مختلف جهان، تقویم، و حتی حرکات نجومی است. کل سیستم دارای 15,000 قطعه است و ساخت آن بیش از 27 سال به طول انجامید این مکان علاوه بر نقش اداری، میزبان مراسم رسمی، ازدواج‌های مدنی و بازدیدهای عمومی است. وقتی در این ساختمان قدم می زدم چندین عروس و داماد را دیدم که با گروه فیلمبرداری به این ساختمان آمده بودند.

در میدان Rådhuspladsen، چندین مجسمه‌ و بنای یادبود وجود دارد که به چهره‌های مهم دانمارکی اختصاص یافته‌اند. مشهورترین آن‌ها شامل مجسمه هانس کریستین آندرسن، نویسنده معروف افسانه‌ها، که به‌سمت باغ تیوولی نگاه می‌کند. 

در این میدان همچنین مجسمهٔ مشهور دو شیپورنواز، که به نام Lurblæserne یا «نوازندگان لور» شناخته می‌شود، بر روی یک ستون ۲۰ متری قرار دارد. این مجسمه به مناسبت صدمین سالگرد تولد J.C. Jacobsen، بنیان‌گذار کارخانهٔ آبجوسازی کارلسبرگ، به شهر کپنهاگ اهدا شد. لور (Lur)، ساز بادی باستانی اسکاندیناویایی از دوران عصر برنز است که به‌طور معمول به‌صورت جفتی نواخته می‌شده. نمونه‌های اصلی این ساز در موزهٔ ملی دانمارک نگهداری می‌شوند. طراحی این مجسمه از ستون‌های سنت مارک و سنت توماس در میدان سنت مارکو ونیز الهام گرفته شده است. بر اساس یک افسانه محلی گفته می‌شود که این نوازندگان لور زمانی که یک دوشیزه از کنارشان عبور کند، شیپور می‌زنند.

فواره اژدها (Dragespringvandet) از سال ۱۹۰۴ در گوشهٔ شمال شرقی میدان قرار دارد.  فواره شامل یک اژدها و گاو در حال نبرد است، که به گفته برخی، نمادی از کشمکش میان نیروهای طبیعت یا مبارزه خیر و شر است.

در آنسوی میدان باغ و شهربازی Tivoli قرار دارد. Tivoli Gardens (باغ تیوولی) یکی از مشهورترین و قدیمی‌ترین شهربازی‌ها و پارک‌های تفریحی جهان است که در قلب کپنهاگ، درست روبه‌روی ساختمان شهرداری (Rådhus) واقع شده است. این پارک در سال 1843 افتتاح شد و از آن زمان تا امروز، میلیون‌ها بازدیدکننده را از سراسر دنیا به خود جذب کرده است.در این محل قرار دارد.

ورودیه این پارک برای بزرگسالان ۱۸۰ کرون است. اگر تصمیم دارید تا از بازی های داخل پارک استفاده کنید آنگاه می بایست ۳۴۹ کرون بپردازید. با اینکه این پارک از لحاظ وسعت خیلی وسیع نیست ولی بسیار جذاب است. همه جا مملو از گل و گیاهان بسیار زیباست. علاوه بر بازی هایی از قبیل Rutschebanen که یکی از قدیمی‌ترین ترن‌های هوایی چوبی جهان (از سال 1914) است، در بسیاری از روزها کنسرتهای موسیقی برگزار می شود. در زمان حضور ما، یک کنسرت موسیقی پاپ با خوانندگان مشهور دانمارکی برگزار شد. برای من جالب بود که جمعیت کثیری از افراد مسن در این پارک و مخصوصا کنسرت حضور داشتند. یکی از خوانندگان کنسرت که زنی جوان بود در هنگام اجرای کنسرت از روی سن به میان جمعیت آمد و در کنار یک مرد و زن میانسال برنامه اش را اجرا کرد. بعدا متوجه شدیم که آن زوج میانسال، والدینش بودند. 

ما تا ساعت ۱۰ شب که پارک تعطیل شد در آنجا بودیم و پس از آن به هتل برگشتیم.

جمعه ۳۰ آگوست:

صبح به فرودگاه کپنهاگ که تا هتل ما کمتر از ۱۵ دقیقه فاصله داشت رفتیم و با خطوط هوایی ترکیش ابتدا به استانبول و سپس به دبی رسیدیم.

کمی بعد از اینکه هواپیما از باند فرودگاه کپنهاگ برخاست منظره زیبایی از پل اورسوند که شهر کپنهاگ را به شهر مالمو در سوئد متصل کرده است را دیدیم. این پل از مالمو تا جزیره Peberholm‌ است و ادامه آن از به صورت تونل در زیر خلیج اورسوند است.

  
افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

www.kanoonirangardan.ir

af6872@gmail.com

نوشته سفر به اسکاندیناوی- قسمت سوم، دانمارک سرزمین وایکینگ ها اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

این گزارش سفر، ادامه سفری است که ما از نروژ شروع کردیم و تا دانمارک ادامه دادیم. پس از خروج از نروژ و ورود به خاک سوئد مستقیما به سمت منطقه Tanumحرکت کردیم. 

قبل از اینکه به ادامه گزارش بپردازیم، طبق روال گذشته کمی درباره جغرافیا و تاریخ کشور سوئد مطالعه می کنیم تا بتوانیم از این سفر بهتر لذت ببریم.

جغرافیای سوئد

سوئد یکی از کشورهای شمال اروپا و بزرگ‌ترین کشور منطقه اسکاندیناوی است. این کشور از غرب با نروژ، از شرق با خلیج بوتنی و دریای بالتیک، و از جنوب غربی با دانمارک (از طریق پل اورسوند) هم‌مرز است. مساحت سوئد حدود ۴۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع است و جمعیت آن بیش از ۱۰ میلیون نفر است.

سوئد کشوری کشیده با طبیعتی متنوع است؛ شمال آن سردسیر و کوهستانی با جنگل‌های انبوه و پوشش برفی در بیشتر سال، در حالی که جنوب آن دارای زمین‌های هموار، دریاچه‌ها و آب‌وهوای معتدل‌تر است. بیش از نیمی از کشور را جنگل‌ها پوشانده و هزاران دریاچه کوچک و بزرگ در آن وجود دارد، از جمله دریاچه ونرن و وترن که جزو بزرگ‌ترین دریاچه‌های اروپا هستند.

سوئد دارای سواحل طولانی در شرق و غرب، و آب‌وهوای آن بین قاره‌ای و دریایی متغیر است. شهرهای اصلی آن شامل استکهلم (پایتخت)، گوتنبرگ و مالمو هستند. جغرافیای متنوع سوئد، بستر مناسبی برای کشاورزی، صنعت چوب، گردشگری و انرژی‌های تجدیدپذیر فراهم کرده است.

خلاصه‌ای از تاریخ سوئد

سوئد، کشوری در شمال اروپا، تاریخی طولانی و پرفراز و نشیب دارد که از دوران پیشاتاریخ تا به امروز، مراحل متعددی از توسعه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را پشت سر گذاشته است. اولین شواهد سکونت انسانی در سرزمین سوئد به حدود ۱۲ هزار سال پیش بازمی‌گردد، پس از پایان آخرین عصر یخبندان. در دوره نوسنگی، مردمان این سرزمین به کشاورزی روی آوردند و تمدن‌های اولیه شکل گرفتند.

در دوره وایکینگ‌ها (حدود قرون ۸ تا ۱۱ میلادی)، سوئد به همراه نروژ و دانمارک بخشی از فرهنگ اسکاندیناوی بود. وایکینگ‌های سوئدی عمدتاً به سمت شرق (روسیه، دریای سیاه و حتی آسیا) سفر می‌کردند و بازرگانی و جنگ‌افروزی می‌کردند. این دوران نقش مهمی در گسترش نفوذ سوئد و برقراری ارتباط با سایر تمدن‌ها داشت.

در قرن دوازدهم، سوئد به تدریج مسیحی شد و حکومت‌های پادشاهی قدرتمندتری شکل گرفتند. در قرن چهاردهم، اتحادی به نام کالمار بین سوئد، نروژ و دانمارک به رهبری دانمارک شکل گرفت، اما با تنش‌های سیاسی و جنگ‌های داخلی همراه بود. در سال ۱۵۲۳، گوستاو واسا با اعلام استقلال سوئد، به پادشاهی رسید و یکی از بنیان‌گذاران سوئد مدرن شد. او با اصلاحات گسترده‌ای در زمینه دین (پروتستانی کردن کشور)، اقتصاد و حکومت، پایه‌های سلطنت مطلقه را بنیان نهاد.

در قرون ۱۷ و ۱۸، سوئد به یک قدرت نظامی بزرگ در اروپا تبدیل شد و درگیر جنگ‌های متعدد شد، از جمله جنگ‌های با لهستان، روسیه و دانمارک. در دوران پادشاه کارل دوازدهم (اوایل قرن ۱۸)، سوئد به اوج قدرت نظامی خود رسید، اما با شکست در جنگ بزرگ شمالی (۱۸۲۱-۱۷۰۰)، بخش زیادی از قلمروهای خود را از دست داد و نفوذش کاهش یافت.

در قرن نوزدهم، سوئد وارد دوره‌ای از اصلاحات سیاسی و اقتصادی شد. در سال ۱۸۰۹ فنلاند را به روسیه واگذار کرد و در عوض با نروژ متحد شد (اتحادی که تا ۱۹۰۵ ادامه داشت). در نیمه دوم قرن، با توسعه صنعت و افزایش تحرک اجتماعی، پایه‌های دموکراسی در سوئد تقویت شد. در اوایل قرن بیستم، کشور به سمت نظام پارلمانی حرکت کرد و با گسترش جنبش‌های کارگری، پایه‌های دولت رفاه مدرن گذاشته شد.

سوئد در هر دو جنگ جهانی بی‌طرف باقی ماند، اما نقش فعالی در کمک‌های بشردوستانه، پناه دادن به آوارگان و میانجی‌گری ایفا کرد. پس از جنگ جهانی دوم، با سیاست‌های رفاهی گسترده، آموزش همگانی، بهداشت عمومی و نظام اقتصادی ترکیبی، سوئد به یکی از پیشرفته‌ترین کشورهای جهان تبدیل شد.

در دهه‌های پایانی قرن بیستم و آغاز قرن ۲۱، سوئد همچنان به عنوان کشوری صلح‌طلب، دموکراتیک و نوآور شناخته می‌شود. این کشور عضو اتحادیه اروپاست (از ۱۹۹۵) اما واحد پول خود، کرون، را حفظ کرده است. در زمانی که من این گزارش را می نویسم هر دلار آمریکا معادل با ۹.۶۶ کرون است. امروزه سوئد در زمینه‌های حقوق بشر، فناوری، محیط زیست و برابری اجتماعی پیشگام است.

گزارش سفر:

شنبه ۲۳ آگوست ۲۰۲۴، دوم شهریور ۱۴۰۳:

حدود ظهر از مرز نروژ وارد کشور سوئد شدیم. البته در حال حاضر مرز فیزیکی خاصی بین دو کشور وجود ندارد و تنها وجود چند تابلو و همچنین یک پست مرزی قدیمی که در گوشه بزرگراه قرار دارد و درب آن بسته است موید ورود به کشور سوئد است. 

هوا کمی ابری-بارانی بود که پس از یکساعت و حدود ۶۰ کیلومتر خودمان را به محوطه باستانی Tanum رساندیم. این سایت دارای چندین محوطه باستانی است که در  این منطقه پراکنده است. یک موزه و مرکز اطلاع رسانی هم در این محل احداث شده است که حاوی اطلاعات بسیار خوبی است. این سایت در سال ۱۹۹۴ در لیست میراث جهانی ثبت شد.  زیرا نمونه‌ای منحصربه‌فرد از هنر صخره‌ای اروپایی است که به‌خوبی حفظ شده و روایت‌گر تاریخ باستانی شمال اروپا است.

سایت باستانی تانوم ، مجموعه‌ای گسترده از نقوش صخره‌ای (Petroglyphs) مربوط به عصر برنز (حدود ۱۷۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد) را در خود جای داده است. این نقوش، که بر روی سنگ‌های صاف حک شده‌اند، تصاویری از زندگی روزمره‌ی انسان‌های آن زمان، از جمله شکار، کشتی‌رانی، نبرد، مراسم مذهبی و اشکال نمادین انسانی و حیوانی را نشان می‌دهند. در این منطقه بیش از ۱۵۰۰ قطعه‌ی سنگ‌نگاره‌ای شناسایی شده که برخی از آن‌ها دارای رنگ قرمز هستند تا وضوح بیشتری داشته باشند. این تصاویر نشان‌دهنده‌ی فرهنگ و باورهای مردم اسکاندیناوی در عصر برنز هستند و اطلاعات مهمی درباره‌ی زندگی اجتماعی، ساختار قدرت، و نقش مذهب در آن دوران به ما می‌دهند.

برای بازدید از آن حداقل نیاز به دو ساعت زمان است. 

هوا کاملا بارانی بارانی بود که به سمت شهر Kangalv حرکت کردیم. این شهر کوچک بخاطر قلعه Bohus معروف است. متاسفانه زمانی به این قلعه رسیدیم که تعطیل شده بود و امکان بازدید از محوطه خارجی آن ممکن بود. با توجه به شرایط جوی، کمی در اطراف آن گردش کردم. 

این قلعه روی صخره‌ای مشرف به رودخانه‌ی Göta älv ساخته شده و موقعیت استراتژیک مهمی در طول تاریخ اسکاندیناوی داشته است. ساخت قلعه به سال ۱۳۰۸ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که توسط پادشاه هاکون پنجم نروژ برای دفاع از مرزهای جنوبی نروژ در برابر سوئد تاسیس شد. طی قرون وسطی، قلعه بارها درگیر جنگ‌ها و محاصره‌ها بود و علی‌رغم دست‌کم ۱۴ بار حمله‌ی بزرگ، هرگز تسخیر نشد. معماری قلعه شامل برج‌های مراقبت، دیوارهای ضخیم سنگی، و بخش‌هایی برای نگهبانی و ذخیره‌سازی مهمات است. در زمان اوج خود، قلعه نه تنها یک دژ نظامی، بلکه محلی برای اقامت فرماندهان، شاهزادگان و مقامات بلندپایه نیز بوده است.

مقصد بعدی ما شهر Alingsas بود. طبق برنامه ریزی سفر، قرار بود سه شب را در منزل پسرخاله ام که در این شهر زندگی می کند، اقامت کنیم. با کمک نقشه گوگل نزدیکترین راه به Alingsas را انتخاب کردیم. این جاده که از میان جنگل ها، مزارع و روستاهای کوچک کشیده شده بود مناظر بسیار زیبایی را در پیش روی ما قرار داد. تقریبا در میان راه بودیم که ناگهان با صحنه غیر منتظره ای مواجه شدیم. جاده با سقوط یک درخت کاملا مسدود شده بود و همه اتومبیلها مجبور می شدند تا دور بزنند. تصمیم داشتیم تا ما هم دور بزنیم که دیدیم یک وانت از شانه خاکی جاده که حالا کاملا گلی بود به سرعت عبور کرد و به آن سوی جاده که مسدود بود رفت. ابتدا فکر کردم که احتمالا از اعضای تیم امدادی است که برای گشودن جاده آمده است ولی دیدم که مسیر را ادامه داد و رفت. خستگی راه، بی حوصلگی و درد حاصل از شکستگی انگشت من که چند ساعت قبل در اثر افتادن رخ داده بود و همچنین اتکا به اتومبیل FWD که داشتیم، سبب شد تا من هم مسیر وانت را انتخاب کنم. هر چند که اتومبیل کمی لیز خورد ولی توانستم آن را کنترل کنم و از کنار جاده به مسیر اصلی بازگردم.

هوا کم کم رو به تاریکی بود که به مقصد رسیدیم. شهر Alingsas، شهر کوچک و آرامی در کنار یک دریاچه است. با توجه به فاصله ۵۰ کیلومتری تا شهر گوتنبرگ، بسیاری از ساکنین آن در گوتنبرگ کار می کنند، از جمله پسرخاله من. او هر روز با قطار یا اتومبیل شخصی به سرکار می رود و از زندگی در این شهر بسیار رضایت دارد و تصمیم گرفته در اولین فرصت یک خانه در این شهر بخرد. 

این شهر یک walking street دارد که رستورانها و مراکز خرید در آن قرار دارند. ما شام را مهمان خانواده پسرخاله در یک رستوران بودیم که صاحبان آن ایرانی بودند. استیک های این رستوران که روی قطعات سنگی بسیار داغ سرو می شود، معروف است. مشتری گوشت مورد نظر خود را اعم از گوشت گاو، گوسفند و حتی آهو، سفارش می دهد و این گوشت روی یک قطعه سنگ صاف که در یک اجاق مخصوص تا ۵۰۰ درجه سانتی گراد داغ شده است، پخته می شود. 

صاحب رستوران به رسم مهمان نوازی صندلی خود را در کنار ما گذاشت و با ما مشغول صحبت شد. بیشتر مشتری هایی که وارد رستوران می شدند، احوالپرسی بسیار گرمی با او می کردند. بعدا متوجه شدم که با توجه به کوچک بودن شهر، بیشتر مشتریان او افراد خاصی هستند که مرتبا به رستوران او که در حقیقت کافه- بار- رستوران است، رفت و آمد می کنند و همدیگر را می شناسند. در مدت زمانی که با هم صحبت می کردیم متوجه شدم که یکی از کارکنان رستوران به او چیزی گفت و او هم به سراغ یکی از مشتریها که در میز دیگری مشغول نوشیدن آبجو بود، رفت. به او  چیزی گفت و مجددا به پیش ما بازگشت. از او درباره این موضوع سوال کردم و او هم گفت که این فرد اولین بار است که به رستوران او می آید و ظاهرا چند لیوان آبجو نوشیده است و درخواست لیوان بعدی را کرده که کارمند رستوران متوجه شده است که کم کم دارد از حالت عادی خارج می شود و از دادن نوشیدنی بیشتر امتناع کرده است که با اعتراض مشتری مواجه شده است. او هم به سراغ مشتری رفته و به او یادآوری کرده تا نوشیدنی خود را تمام کند و بلافاصله رستوران را ترک کند، در غیر اینصورت با پلیس تماس خواهد گرفت. برای من بسیار جالب بود که صاحب رستوران این اختیار را دارد تا از فروش بیشتر نوشیدنی الکلی به فردی که ممکن است از کنترل خارج شود، امتناع کند و قانون هم پشتیبان او خواهد بود. 

یکشنبه ۲۴ آگوست:

امروز را به گشت و گذار و بازدید از لیزبری (Liseberg) که بزرگ‌ترین و محبوب‌ترین شهربازی در اسکاندیناوی در قلب شهر گوتنبرگ است گذراندیم. این پارک تفریحی در سال ۱۹۲۳ به مناسبت نمایشگاه بین‌المللی گوتنبرگ افتتاح شد و از آن زمان به یکی از جاذبه‌های اصلی شهر تبدیل شده است.

هر ساله بیش از سه میلیون بازدیدکننده از لیزبری دیدن می‌کنند، که آن را به یکی از پرمخاطب‌ترین پارک‌های تفریحی شمال اروپا تبدیل کرده است. لیزبری دارای ترکیبی از وسایل هیجان‌انگیز مانند ترن هوایی‌های معروف، از جمله Balder (ترن چوبی) و Helix (یکی از طولانی‌ترین و سریع‌ترین ترن‌های مارپیچ در اروپا) است. امکاناتی مانند بازی‌های خانوادگی، بخش‌های کودکانه، رستوران‌ها، نمایش‌های زنده، کنسرت‌ها، و بازارهای فصلی (مانند بازار کریسمس) این مکان را برای همه سنین جذاب کرده است.

برای ورود به این شهربازی باید ورودی پرداخت کنید که این مبلغ سوا از مبلغی است که بابت استفاده از بازی ها پرداخت می شود. اگر تمایل دارید که از بازی ها استفاده کنید می بایست مبلغ بیشتری را پرداخت کنید و در طول مدتی که در این شهربازی هستید می توانید به دفعات از بازی های مختلف استفاده کنید. تنها شرط استفاده از این بازیها داشتن قد و یا سن مناسب برای انجام آن بازی است. 

کافه-رستورانها و همچنین فروشگاههای متعدد داخل این مجموعه معمولا فرصت کافی را در اختیار بازدید کنندگان قرار می دهند تا بتوانند استراحت کافی در زمان حضور در این مجموعه داشته باشند. 

موضوعی که در هنگام گردش در این پارک کنجکاوی من را تحریک کرده بود، بسته های بزرگی از شکلاتها در دست برخی از بازدیدکنندگان بود. البته به سرعت دریافتم که این بسته ها، جوایزی است که پس از برنده شدن در برخی از بازیها دریافت می شود. خوشبختانه ما هم توانستیم یکی از این بسته ها را برنده شویم و بیشتر ار اینکه از برنده شدن خوشحال شویم، از داشتن یک بسته شکلات بزرگ شاد شدیم.

 ما شام را در رستوران ایرانی به نام رستوران شیراز در گوتنبرگ صرف کردیم.

دوشنبه ۲۵ آگوست: 

امروز را به گردش در شهر گوتنبرگ و با گویش سوئدی، یوتبری اختصاص داده ایم .

 اما کمی درباره گوتنبرگ:

گوتنبرگ دومین شهر بزرگ سوئد است که در سواحل غربی کشور، در دهانه‌ی رودخانه‌ی Göta älv و کنار دریای کاته‌گات (Kattegat) واقع شده است. موقعیت جغرافیایی خاص این شهر باعث شده تا گوتنبرگ به یکی از مهم‌ترین بنادر دریایی اسکاندیناوی تبدیل شود.

این شهر در سال ۱۶۲۱ میلادی به دستور پادشاه گوستاو دوم آدولف تاسیس شد. هدف از تاسیس آن ایجاد شهری بندری با دسترسی مستقیم به دریای شمال بود که بتواند از نظر اقتصادی و دفاعی جایگزینی برای شهرهای جنوبی‌تر باشد. در آغاز، مهندسان هلندی نقش مهمی در طراحی گوتنبرگ داشتند، به همین دلیل سبک معماری اولیه شهر، به شهرهای هلندی شباهت داشت.

گوتنبرگ به‌تدریج به یک مرکز تجاری، صنعتی و دانشگاهی مهم تبدیل شد. در قرن نوزدهم، با توسعه‌ی صنایع کشتی‌سازی، ماهیگیری، و بعدها خودروسازی (با شرکت‌هایی مانند ولوو)، این شهر رشد چشمگیری پیدا کرد.

از نظر جغرافیایی، گوتنبرگ دارای آب‌وهوایی معتدل اقیانوسی است با زمستان‌های ملایم و تابستان‌های خنک. جزایر اطراف، تپه‌های سبز و پارک‌های متعدد، طبیعتی زیبا و منحصربه‌فرد به این شهر بخشیده‌اند.

امروزه گوتنبرگ شهری مدرن، دانش‌بنیان و فرهنگی است که میزبان جشنواره‌ها، موزه‌ها، و دانشگاه‌های برجسته‌ای مانند دانشگاه گوتنبرگ و دانشگاه فناوری چالمرز است.

از Alingsas تا گوتنبرگ تقریبا ۵۰ کیلومتر فاصله است. ما اتومبیل را در پارکینگ یک مال بزرگ که در مرکز شهر قرار دارد پارک کردیم و از کنار یکی از کانالهای آبی که به بندرگاه منتهی می شود قدم زنان با گذر از کنار موزه شهر گوتنبرگ، میدان گوستاو آدولف، کلیسا انجیلی و ساختمان دادگستری به بندرگاه رسیدیم. 

محله Haga از مناطق قدیمی شهر گوتنبرگ است که اکنون جزو مکانهای دیدنی شهر است. بافت قدیمی و همچنین رستورانها و فروشگاههای سوغاتی فروشی سبب شده تا بیشتر بازدیدکنندگان از شهر گوتنبرگ حتما به این محله سر بزنند. 

ما در مسیر برگشت به سمت پارکینگ از کنار کلیسا Haga و پارک Kungsparken عبور کردیم.  

ترامواهای آبی رنگ گوتنبرگ، یکی از نمادهای شاخص این شهر هستند.

سه شنبه ۲۶ آگوست:

طبق برنامه ریزی انجام شده می بایست مسیر ۳۶۰ کیلومتری بین Alingsas و کپنهاگ را در یک روز طی کنیم و در این مسیر چند سایت را هم بازدید کنیم. 

اولین محلی که از آن بازدید کردیم یک قلعه- قصر قدیمی به نام Tjolöholmsبود که ۹۰ کیلومتر از آلینگساس فاصله دارد. 

قلعه تیولهولم (Tjolöholms Slott) یکی از زیباترین و منحصربه‌فردترین قلعه‌های سوئد است که در استان هالاند، در نزدیکی شهر کونگسباکا و در ساحل دریای کاته‌گات واقع شده است. این قلعه بر روی یک شبه‌جزیره در فیورد کونگسباکا قرار دارد و چشم‌اندازهای بی‌نظیری از دریا و طبیعت اطراف ارائه می‌دهد.​

املاک تیولهولم برای اولین بار در سال ۱۲۳۱ در اسناد پادشاه دانمارکی، والدمار دوم، ذکر شده است. در سال ۱۸۹۲، این ملک توسط جیمز فردریک دیکسون و همسرش بلانش دیکسون خریداری شد. آن‌ها تصمیم گرفتند قلعه‌ای جدید به سبک تودور انگلیسی بسازند و در سال ۱۸۹۷ مسابقه‌ای برای طراحی آن برگزار کردند. طرح “هاب‌گابلین” با وجود کسب مقام دوم، انتخاب شد و ساخت قلعه از سال ۱۸۹۸ آغاز گردید. متأسفانه، جیمز فردریک دیکسون در همان سال به دلیل عفونت خونی درگذشت، اما بلانش دیکسون با پشتکار ساخت قلعه را ادامه داد و در سال ۱۹۰۴ به پایان رساند .​

قلعه تیولهولم ترکیبی از سبک نئو-تودور انگلیسی و جنبش “آرتز اند کرافتس” است. این قلعه با استفاده از مصالح طبیعی و صنایع‌دستی باکیفیت ساخته شده و دارای امکانات مدرنی مانند برق، گرمایش مرکزی، فرش‌های دیواری و دوش‌های با جریان چرخشی آب است . بسیاری از مبلمان و تزئینات داخلی از فروشگاه لیبرتی در لندن سفارش داده شده‌اند، که تأثیر طراحانی مانند ویلیام موریس را نشان می‌دهد .​

باغ‌های اطراف قلعه نیز توسط والمان طراحی شده‌اند و ترکیبی از طراحی رسمی و طبیعت وحشی هستند. باغ نزدیک قلعه منظم و ساختارمند است، در حالی که با فاصله گرفتن از قلعه، باغ به تدریج با چشم‌انداز طبیعی ترکیب می‌شود، به‌طوری‌که قلعه به نظر می‌رسد از دل طبیعت بیرون آمده است .​

برای بازدید از این قصر-قلعه حداقل ۲ ساعت زمان نیاز است.

در ادامه مسیر بعد از ۲۳ کیلومتر به آسیاب بادی Sunvara Kvarn رسیدیم. آسیاب بادی Sunvära Kvarn یکی از جاذبه‌های تاریخی و دیدنی در منطقه واروباکا (Varobacka) در شهرستان واربرگ، استان هالاند در جنوب غربی سوئد است. این آسیاب در سال ۱۸۶۶ توسط دو کشاورز محلی ساخته شد و در سال ۱۸۹۹ با استفاده از سنگ‌های آسیاب قدیمی، آسیاب جدیدی با ساختاری بزرگ‌تر احداث گردید. این آسیاب تا دهه ۱۹۴۰ به‌عنوان آسیاب گمرکی (customs mill) مورد استفاده تجاری قرار می‌گرفت، تا زمانی که آسیاب‌های صنعتی بزرگ‌تر جایگزین آن شدند. آسیاب Sunvära Kvarn از نوع “آسیاب کلاهی” یا “Dutchman” است که در قرن ۱۹ به منطقه هالاند معرفی شد. این نوع آسیاب دارای چهار طبقه و یک تراس سنگی به ارتفاع ۲.۵ متر در اطراف آن است. ویژگی منحصر به‌فرد این آسیاب امکان چرخاندن کلاهک آن برای تنظیم جهت پره‌ها با باد است. ​ تقریبا ۱۵ دقیقه برای بازدید از این آسیاب بادی زمان نیاز است، هرچند که بیشتر از این زمان را من به کندن بلوبری و تمشک اختصاص دادم.

مقصد بعدی ایستگاه رادیویی Grimeton بود که در ۲۰ کیلومتری جنوب آسیاب بادی قرار دارد. این ایستگاه رادیویی که در لیست میراث جهانی ثبت شده است بین سالهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۴ ساخته شد. ایستگاه رادیویی گریمتون (Grimeton Radio Station) در نزدیکی شهر واربرگ در استان هالاند، جنوب غربی سوئد واقع شده و یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی در زمینه ارتباطات بی‌سیم اولیه است. ​

برای ورود به ساختمان این ایستگاه شما باید به صورت آنلاین بلیط را بخرید و کد ارسالی را برای ورود به داخل ساختمان وارد کنید تا در باز شود.

قلب این ایستگاه، فرستنده‌ای الکترومکانیکی به نام الکساندرسون است که توسط مهندس سوئدی-آمریکایی ارنست الکساندرسون طراحی شده است. این فرستنده با تولید جریان متناوب با فرکانس بالا، امکان ارسال سیگنال‌های رادیویی در باند VLF (فرکانس بسیار پایین) را فراهم می‌کرد.

 آنتن این ایستگاه شامل شش دکل فولادی به ارتفاع ۱۲۷ متر است که توسط سیم‌های مسی به طول ۲.۲ کیلومتر به یکدیگر متصل شده‌اند. این ساختار عظیم برای ارسال سیگنال‌های رادیویی به فواصل دور، به‌ویژه به ایالات متحده، طراحی شده بود. ​ در دوران جنگ جهانی دوم، این ایستگاه به‌عنوان تنها راه ارتباطی سوئد با جهان خارج عمل می‌کرد، زیرا کابل‌های زیردریایی به‌سرعت توسط کشورهای درگیر جنگ قطع شده بودند. امروزه، ایستگاه گریمتون به‌عنوان یک موزه زنده عمل می‌کند. فرستنده الکساندرسون هنوز در شرایط عملیاتی است و هر سال در “روز الکساندرسون” (نزدیک‌ترین یکشنبه به ۲ ژوئیه)، برای ارسال پیام‌های آزمایشی در کد مورس فعال می‌شود. این پیام‌ها در سراسر اروپا قابل دریافت هستند.

برای بازدید از آن حدود یک ساعت زمان نیاز است. 

شهر Helsingborg یکی از شهرهای منظم و بسیار تمیز در سوئد است که قدمت آن به قرن ۱۰ میلادی می‌رسد و به خاطر موقعیت راهبردی‌اش در کنترل تنگه‌ی اورسوند، در طول تاریخ محل نزاع‌های زیادی بین سوئد و دانمارک بوده است. تا سال ۱۶۵۸ بخشی از خاک دانمارک بود و بعد از قرارداد “Roskildefreden” به سوئد واگذار شد. هلسینگبوری در ساحل شرقی تنگه‌ی اورسوند (Öresund) قرار دارد و فقط حدود ۴ کیلومتر با شهر هلسینگر (Helsingør) در دانمارک فاصله دارد و توسط کشتی‌های مسافربری به آن وصل می‌شود.
تقریبا یکساعت و نیم طول کشید تا به این شهر رسیدیم. اتومبیل را در یک پارکینگ طبقاتی در مرکز شهر پارک کردیم  و در کوچه و پس کوچه های شهر که خیابان‌های سنگفرش شده، کافه‌های دلنشین، فروشگاه‌های مدرن و ساختمان‌های تاریخی است، قدم زدیم. 

شاید معروفترین بنای این شهر برج قرون وسطایی Karnan  است که از بالای آن منظره فوق العاده ای از شهر و دریا دیده می شود. 

آبنمای Terrasstrapporna بنای منحصر به فردی است که در مرکز شهر هلسینگبوری، در مجاورت میدان Stortorget و در نزدیکی برج تاریخی Kärnan قرار دارد. این مجموعه که به‌طور رسمی “تراس شاه اسکار دوم” (Konung Oscar II:s Terrasstrappor) نام دارد، بین سال‌های ۱۸۹۹ تا ۱۹۰۳ ساخته شد و طراحی آن توسط معمار گوستاف آمین انجام شده است. Terrasstrapporna به‌عنوان یک پل ارتباطی معماری بین میدان مرکزی شهر (Stortorget) و پارک Slottshagen که در ارتفاع ۴۰ متری قرار دارد، عمل می‌کند.​ در قسمت میانی این پلکان، یک آبنمای تزئینی زیبا قرار دارد که شامل سه قوس طاق‌دار است. در هر قوس، یک آبشار مصنوعی کوچک جریان دارد که جلوه‌ای آرامش‌بخش و هنری به فضا می‌بخشد. این آبنما در دیوار پشتی تراس پایینی تعبیه شده و با سنگ‌های گرانیتی و آجرهای قرمز هلسینگبوری تزئین شده است.​

در کنار اسکله‌ی شهر هلسینگبوری، مجسمه‌ای برجسته و تاریخی به نام “الهه‌ی دریانوردان” (Sjöfartsgudinnan) قرار دارد که یکی از نمادهای شاخص این شهر از سال ۱۹۲۳محسوب می‌شود. این مجسمه ۵ متری بر روی یک ستون ۱۴ متری قرار دارد. این مجسمه، زنی بالدار را نشان می‌دهد که در هر دست خود یک کشتی کوچک نگه داشته است. کارل میلس که سازنده این مجسمه است، ابتدا قصد داشت یک کشتی بادبانی را در بالای ستون قرار دهد، اما در نهایت تصمیم گرفت این الهه‌ی بالدار را جایگزین کند. این تغییر مورد استقبال اهداکننده و مسئولان شهر قرار گرفت. از زمان نصب، این مجسمه به نمادی برای خوش‌آمدگویی به کشتی‌ها و مسافران ورودی به بندر هلسینگبوری تبدیل شده است.​

در پیاده‌روی ساحلی Kajpromenaden در نزدیک مجسمه الهه دریانوردان، ستون استوانه‌ای مدرنی به نام «ستون موج» (Wave Pillar) قرار دارد که یکی از آثار هنری برجسته‌ی این شهر محسوب می‌شود.​ این ستون در سال ۲۰۲۲ به ارتفاع ۸ متر و از جنس فولاد ضدزنگ صیقلی با سطحی موج‌دار​ ساخته شد. سطح موج‌دار این ستون نمایانگر نموداری از تغییرات حرکت امواج در سرعت‌های باد بین ۲ تا ۱۰ متر بر ثانیه است، از نسیم ملایم تا باد شدید. این طراحی الهام‌گرفته از هنر دریایی قرن نوزدهم است، اما با رویکردی مدرن که تاثیرات تغییرات اقلیمی و نیروهای طبیعی را به تصویر می‌کشد.​ پایه‌ی گرانیتی ستون یادآور ستون‌های پیروزی کلاسیک مانند ستون تراژان در رم است. در عین حال، سطح موج‌دار آن به جای روایت‌های نظامی، به تعامل بین دریا، باد و تغییرات اقلیمی اشاره دارد.​ 

در انتهای پایین استورتورگت، ساختمان قرمزرنگ تالار شهر (Helsingborgs rådhus) مربوط به سال 1870 قرار دارد و یکی از چشم نوازترین نقاط دیدنی شهر است. این ساختمان دارای یک برج به ارتفاع 65 متر و شیشه های رنگی است که رویدادهای تاریخ شهر را به تصویر می کشد. در جلوی تالار شهر، سنگ‌های یادبود نروژی و دانمارکی وجود دارد که یادبود کمک‌های سوئد در زمان اشغال این کشورها توسط آلمان‌ها در طول جنگ جهانی دوم است، و در مقابل مجسمه معروف ژنرال سوئدی کنت مگنوس استنبوک قرار دارد. 

مجسمه‌ای که در پایین میدان استورتورگت (Stortorget) قرار دارد و در آن سر بریده‌ای در کنار پای مجسمه دیده می‌شود، مجسمه‌ی داوود (David) است.​ این مجسمه که در سال ۱۹۲۲ توسط ایوار یونسون (Ivar Johnsson) ساخته شد، داوود را پس از پیروزی بر جالوت به تصویر می‌کشد؛ جایی که سر بریده‌ی جالوت در کنار پای او قرار دارد. این اثر هنری در سال ۱۹۲۳ به شهر هلسینگبوری اهدا شد. ما تقریبا ۲ ساعت را در این شهر گذراندیم.    

شهر Landskrona‌ در ۲۶ کیلومتری هلسینگبوری قرار دارد. این شهر کوچک دارای یک ارگ قدیمی متعلق به قرن ۱۶ است که به Citadellet معروف است. این ارگ در کنار دریا و در مجاور یک پارک زیبا قرار دارد. قلعه دارای ساختاری مربعی با ابعاد حدود ۹۰×۹۰ متر است که در هر گوشهٔ آن یک برج گرد قرار دارد.​ قلعه توسط خندق‌های متعددی احاطه شده است؛ خندق داخلی عرضی حدود ۷۰ متر دارد و خندق‌های بیرونی نیز بین ۴۰ تا ۷۰ متر عرض دارند. برای بازدید از ساختمان این قلعه یکساعت زمان نیاز دارید. 

کلیسای سوفیا آلبرتینا (Sofia Albertina Church)،  کلیسایی با دو برج است که در قرن ۱۸ ساخته شده و از نظر معماری و تاریخی حائز اهمیت است.​

هوا کم کم رو به تاریکی بود که به سمت شهر مالمو به راه افتادیم و کمتر از ۴۵ دقیقه بعد در مرکز شهر مالمو و میدان Stortorget بودیم. این میدان در قرن ۱۶ میلادی به‌عنوان مرکز تجاری و اجتماعی مالمو ساخته شد. طراحی اولیه‌ی آن به سبک رنسانس بود و با گذشت زمان تغییرات مختلفی در معماری آن ایجاد شد. یکی از ویژگی‌های جالب این میدان این است که در کنار آثار معماری قدیمی، ساختمان‌های مدرن نیز در اطراف آن قرار دارند. یکی از ساختمان‌های مهم اطراف میدان، شهرداری مالمو است که خود یک بنای تاریخی با معماری زیبا و برجسته به‌شمار می‌آید. در اطراف این میدان، مجسمه‌هایی از شخصیت‌های تاریخی و فرهنگی مالمو قرار دارند که نمادی از تاریخ و فرهنگ این شهر هستند.

ما به سمت میدان Lilla Torg حرکت کردیم و شام را در یک رستوران ایتالیایی صرف کردیم. میدان Lilla Torg در قرن ۱۶ میلادی به‌عنوان یک مرکز تجاری در مالمو ساخته شد. این میدان به‌دلیل طراحی خاص و جذابش که شامل خانه‌های قدیمی با نمای چوبی و قرمز است، یکی از بهترین نمونه‌های معماری رنسانس در مالمو محسوب می‌شود.

با توجه به تاریک شدن هوا، فرصت نکردیم تا از قلعه مالمو دیدن کنیم. 

شهر مالمو با پل بسیار طویل و معروف Öresund که یکی از شاهکارهای مهندسی و معماری است، دو کشور سوئد و دانمارک را به هم متصل می‌کند. این پل که به‌طور خاص برای عبور از تنگه‌ی Öresund ساخته شده، مالمو در سوئد و کپنهاگ در دانمارک را به یکدیگر وصل می‌کند و به‌عنوان یکی از نمادهای مهم جغرافیایی و مهندسی در شمال اروپا شناخته می‌شود. پل Öresund به‌طور کلی حدود ۸ کیلومتر طول دارد. این پل ترکیبی از یک پل معلق و یک تونل زیرآب است. از این رو، قسمتی از آن از روی سطح آب عبور می‌کند و قسمتی دیگر در زیر آب قرار دارد.

ما حدود ساعت ۱۱ نیمه شب به هتل Cabin Metro در شهر کپنهاگ رسیدیم و چهار شب را در آن هتل اقامت کردیم. در ادامه گزارش سفر به کشور دانمارک خواهد آمد.  

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

نوشته سفر به اسکاندیناوی- قسمت دوم، سوئد اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

سفر ما به کشور نروژ، قسمتی از سفری بود که در مرداد ۱۴۰۳ به منطقه اسکاندیناوی داشتیم. در اینجا قسمت سفر به نروژ را می آورم و سفر به سایر کشورهای این منطقه را در گزارشهای جداگانه خواهم نوشت.

ابتدا بهتر است کمی درباره کشور نروژ بیشتر بدانیم. اطلاعاتی که در ادامه خواهد آمد، عمدتا از ویکیپدیا برداشت شده است.

کمی درباره جغرافیا و تاریخ نروژ:

نروژ ۳۸۵۲۰۷ کیلومتر مربع (تقریبا معادل مجموع وسعت استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان) وسعت دارد و جمعیت آن ۵ میلیون و ۱۳۰ هزار نفر است. مرز مشترک آن با فنلاند ۷۲۹ کیلومتر، با سوئد ۱٬۶۱۹ کیلومتر و با روسیه ۱۹۶ کیلومتر است. پایتخت نروژ، شهر اسلو با ۷۹۲ هزار نفر جمعیت می‌باشد. از مهم‌ترین شهرهای نروژ می‌توان به برگن ۲۷۲ هزار نفر و استاوانگر ۱۱۱ هزار نفر اشاره کرد. تقریباً ۷۰ ٪ خاک نروژ به دلیل سرمای شدید و همجواری با قطب شمال غیرقابل سکونت می‌باشد.

نروژ در سواحل خود بریدگی‌های کوچک و بزرگ زیادی دارد که متعلق به دوران یخبندان است. مشخصه خط ساحلی نروژ وجود آبدره‌ها (فیوردها fjords) و یک رشته خلیجک‌های طولانی، عمیق و باریک است که از جریان یخچال‌ها شکل یافته است.

این کشور دارای تاریخ غنی و پیچیده‌ای است که به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. نخستین ساکنان نروژ شکارچیان و جمع‌آوران بودند که پس از پایان عصر یخبندان در این منطقه مستقر شدند. دوران وایکینگ‌ها (حدود سال‌های 800 تا 1050 میلادی) یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ نروژ است. وایکینگ‌ها به دلیل ماجراجویی‌ها، تجارت و تهاجم‌های خود به مناطق مختلف اروپا شناخته می‌شوند.

در قرون وسطی، نروژ به عنوان یک پادشاهی مستقل با تحولات داخلی و جنگ‌های خارجی مواجه بود. در سال 1397، نروژ به اتحادیه کالمار پیوست و تحت سلطه دانمارک و سوئد قرار گرفت. این اتحاد تا سال 1814 ادامه داشت. پس از آن، نروژ با سوئد وارد اتحادیه‌ای شد که تا سال 1905 ادامه یافت.

در سال 1905، نروژ استقلال کامل خود را از سوئد به دست آورد و به یک پادشاهی مشروطه تبدیل شد. نروژ در طول جنگ جهانی دوم توسط آلمان نازی اشغال شد، اما پس از پایان جنگ به سرعت بازسازی شد و به یکی از کشورهای پیشرفته و دموکراتیک جهان تبدیل شد. امروزه، نروژ به خاطر نظام رفاه اجتماعی قوی، استاندارد بالای زندگی و منابع طبیعی فراوان، به ویژه نفت و گاز، شناخته می‌شود.

کرون نروژ که در زبان نروژی krone نامیده می شود واحد رسمی پول کشور نروژ است. کد اختصاری کرون نروژ NOK می باشد. هر کرون برابر 100 اوره (به زبان نروژی øre) است که سکه‌های 50 اوره در این کشور متداول است و همچنین سکه های 1، 5، 10 و 20 کرونی نیز ضرب می‌شود. اسکناس‌های کرون نروژ نیز به ترتیب 50، 100، 200، 500، و 1000 هستند. هر کرون نروژ معادل ۰٫۱۱۳ دلار آمریکاست و هر دلار آمریکا معادل ۸٫۸۲ کرون نروژ است. 

گزارش سفر:

روز نخست:

سفر ما در ۱۵ آگوست ۲۰۲۴ از دبی آغاز شد و طبق برنامه قرار بود تا با پرواز خطوط هوایی ترکیش ابتدا به استانبول سفر کنیم و بعد از یک توقف نسبتا طولانی ۵ ساعته به سمت اسلو ادامه مسیر دهیم. ساعت پرواز از دبی به استانبول ساعت ۲ صبح بود ولی تقریبا دو ساعت قبل از پرواز ایمیلی دریافت کردم که ساعت پرواز را ۲:۴۵ اعلام کرد. این موضوع سبب شد تا با خیال راحت در لانژ فرودگاه استراحت کنیم. حدود ساعت ۱:۵۰ دقیقه به سمت گیت خروجی حرکت کردیم. کمتر از ۱۰۰ متر مانده به گیت خروجی تلفن من زنگ خورد و از آن سوی خط صدای نگران و کمی عصبی شخصی به گوش رسید که از من پرسید که چرا به گیت خروجی مراجعه نمی کنم. من هم به او گفتم که طبق ایمیل شرکت هواپیمایی هنوز ۴۵ دقیقه تا پرواز باقی مانده ولی او گفت که همه مسافران سوار شده اند و پرواز منتظر ما است. چند دقیقه بعد ما وارد هواپیما شدیم. درهای هواپیما بسته شد و در ساعت ۲:۱۵ دقیقه هواپیما به سمت استانبول پرواز کرد و تقریبا ۵ ساعت بعد رسیدیم. ما بعد از یک توقف نسبتا طولانی ۵ ساعته به سمت اسلو حرکت کردیم و بعد از ۴ ساعت و حدود ساعت ۱۳:۳۰ وارد فرودگاه ادوارد مونچ اسلو شدیم. فرودگاه اسلو، جمع و جور و نه چندان بزرگ به نظر می رسید. 

بعد از اینکه چمدانها را برداشتیم به سمت دفتر اجاره اتومبیل حرکت کردیم. خوشبختانه همه چیز آماده بود و به سرعت اتومبیل ما تحویل داده شد. شاید خوش شانس بودیم که اتومبیل ما بسیار نو بود و فقط ۳۲۰۰ کیلومتر کار کرده بود. شماره پلاک اتومبیل مربوط به دانمارک بود و قطعا توسط مشتری دیگری که برنامه او برعکس برنامه ما بوده به اسلو آمده است. وسایل ما به راحتی در صندوق نیسان X trail جا شد و بدون فوت وقت به سمت اولین مقصد خود حرکت کردیم. فرودگاه اسلو در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی اسلو قرار دارد. ما به کمک نقشه گوگل به سمت کلیسا Heddal در نزدیک شهر Notodden حرکت کردیم. گوگل ما را از وسط شهر اسلو به سمت مقصد حرکت داد و چندین جا ما را در ترافیک گرفتار کرد. در مسیر عبور از شهر اسلو متوجه شدم که این شهر بسیار مرتب و قانونمند است. بسیاری از افراد برای تردد از دوچرخه استفاده می کردند و مسیرهای دوچرخه سواری و پیاده روی در همه طول مسیر وجود داشت. فضای سبز بیشتر از حد انتظار در شهر وجود داشت و افراد بسیاری را دیدم که در کنار جاده ساحلی مشغول دویدن و ورزش بودند. 

ساعت ۶ بعدازظهر به کلیسا چوبی Heddal رسیدیم. از محوطه خارجی کلیسا که در یک قبرستان قرار دارد بازدید کردیم ولی درب کلیسا بسته بود. این کلیسا که معروف ترین کلیسا چوبی در کشور نروژ است در سال ۱۲۵۰ ساخته شده و مانند سایر کلیساهای مشابه آن در ساختش از آهن استفاده نشده است. هوای بارانی سبب شد تا نتوانیم مدت زیادی را در خارج از اتومبیل به سر ببریم و به بازدید سریع از قبرستان و پارک اطراف آن با چند مجسمه فلزی بسنده کردیم. 

طبق برنامه ریزی انجام شده می بایست شب را در یک هتل کوهستانی در نزدیکی شهر ریوکان Rjukan سپری کنیم. مسیر بسیار پرپیچ و خم بود و کمی طول کشید تا هتل را پیدا کردیم. این هتل( Gausta View Lodge) در کنار یک پیست اسکی ساخته شده است و به نظر می آید که در زمان بازگشایی پیست، محل بسیار مناسبی برای اقامت باشد. 

درست در روبروی هتل کوه Gaustatoppen قرار دارد. در بالای این کوه یک آنتن مخابراتی بسیار بلند نصب شده است و گفته می شود که متعلق به ناتو است. صعود به قله این کوه یکی از فعالیت هایی است که در فصول گرم سال انجام می شود. طبق نوشته های موجود، در صورت مساعد بودن هوا، بدون چشم مسلح می توان یک ششم از خاک نروژ را از آنجا دید.

تصمیم گرفتیم برای صرف شام به رستوران هتل Gaustablikk Fjellresort برویم که حدود ۱۰ دقیقه با هتل ما فاصله داشت و در کنار یک پیست اسکی بسیار بزرگ ساخته شده است. داخل هتل بسیار مجلل بود و دو رستوران مجزا داشت. مشخص بود که مشتریان این رستوران افرادی متمول بودند. 

در یکی از سالنهای لابی هتل چند پوستر از فیلم  The Heroes of Telemark با بازی کرک داگلاس و ریچارد هریس  به دیوار زده شده بود که بلافاصله من را به داستان آنها متصل کرد.

در این هتل با بازی جالبی مواجه شدم که تاکنون از آن اطلاعی نداشتم. این بازی شوفلبورد (Shuffleboard) نام دارد و یکی از بازی‌های قدیمی و سرگرم‌کننده است که روی یک میز چوبی باریک و بلند (معمولاً بین 3 تا 5 متر) انجام می‌شود. سطح میز معمولاً صاف و صیقلی است و با پودر مخصوص پوشانده می‌شود تا دیسک‌ها راحت‌تر سر بخورند. هر بازیکن مجموعه‌ای از دیسک‌های کوچک یا وزنه‌های فلزی به رنگ‌های متفاوت دارد. هدف این است که دیسک‌ها با دقت به سمت مناطق امتیازدهی مشخص در انتهای میز هدایت شوند. این مناطق معمولاً به بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که هر کدام امتیاز متفاوتی دارند (مانند 1، 2، 3 و گاهی 4). اگر دیسک از لبه میز بیفتد یا به دیسک‌های دیگر برخورد کند و خارج شود، امتیاز نخواهد گرفت. دیسک‌هایی که در محدوده امتیازدهی باقی بمانند، به امتیاز بازیکن اضافه می‌شوند. دیسک‌هایی که از لبه میز بیرون بروند یا به درستی در مناطق امتیازدهی قرار نگیرند، امتیازی نخواهند داشت. معمولاً بازی تا رسیدن به یک امتیاز مشخص (مثلاً 15 یا 21) ادامه پیدا می‌کند.

همانطور که گفتم این چند پیست اسکی در منطقه ای کوهستانی قرار دارند که شهر بزرگ و نزدیک آنها Rjukan است. این شهر به چند جهت در کشور نروژ اهمیت دارد. از نظر جغرافیایی این شهر در یک دره عمیق ساخته شده است به طوری که نور مستقیم خورشید، چندین ماه از سال به این شهر نمی تابد و به همین دلیل تعدادی آینه بر بلندای دره قرار داده شده تا نور خورشید را به کف دره بازتابش کند.

 در این منطقه یکی از مهمترین و بزرگترین نیروگاههای هیدروالکتریک(برق-آبی) نروژ ساخته شده بود. لازم به یادآوری است که نروژ به خاطر کوههای بلند و همچنین بارندگی های مناسب، بیشتر انرژی الکتریکی خود را از این نیروگاهها که به تعداد زیاد در داخل کشور ساخته شده بودند تامین می کرد و هم اکنون نیز نقش به سزایی در تامین انرژی کشور دارند. این نیروگاه عظیم Vemork نام دارد که از سال ۱۹۱۱ آغاز به کار کرد و  در سال ۱۹۸۸ به کار خود پایان داد و به موزه تبدیل شد. هدف از ساخت این نیروگاه تولید انرژی لازم برای تولید کود شیمیایی بود ولی در ۱۹۳۴ با افتتاح یک واحد تولید آب سنگین با روش الکترولیز در مجاور آن شهرت جهانی پیدا کرد. در زمان جنگ جهانی دوم که نروژ به اشغال نیروهای آلمانی در آمده بود، آلمانها کنترل این کارخانه را در دست گرفتند و سعی کردند آب سنگین بیشتری تولید و ذخیره کنند. آب سنگین یکی از محصولاتی است که در پروسه تولید بمب اتم کاربرد دارد. نیروهای متفقین برای جلوگیری از دستیابی آلمانی ها به بمب اتم، در یک سلسله عملیات این مرکز را از بین بردند. این عملیات در سال ۱۹۶۵ سوژه یک فیلم سینمایی به نام  The Heroes of Telemark با بازی کرک داگلاس و ریچارد هریس شد. به سبب پیچیدگی و اهمیت این عملیات خلاصه ای از داستان واقعی را در اینجا ذکر می کنم.

“در سال 1491 ، رقابت برای ساخت اولین بمب اتمی تازه شدت گرفته بود . در حالی که انگلستانی ها و امریکایی ها روی پروژه منهتن در نیومکزیکو کار می کردند ، ارتش نازی گام های بلندی برای این هدف در نروژ بر می داشت . کارخانه هیدروشیمیایی ویمارک تنها نقطه جهان بود که آب سنگین – یک رکن مهم در ساخت راکتور اتمی – را تولید می کرد و آلمان نازی صاحب آن بود . متفقین می دانستند که تولید آب سنگین را می بایست در این کارخانه متوقف کنند ؛ این شاهرگ حیاتی در اعماق کوهستان قرار داشت و حتی ورود نیروی هوایی به آن منطقه تقریبا غیر ممکن بود . سازمان عملیاتی انگلستان SOE ، یک سال قبل جاسوسانی را برای کسب اطلاعات بیشتر به منطقه مورد نظر فرستاده و در نوامبر ۱۹۴۱ یک حمله نظامی مرگبار به آنجا را هدایت کرده بود که در آن تمام نیروهایش کشته شدند اکنون نوبت نروژی ها بود . شش تکاور نروژی در دهم فوریه به وسیله چتر نجات در تلمارک فرود آمدند . آنها با استفاده از اطلاعات قبلی جاسوسانی که به منطقه آمده بودند ، یک نقشه نهایی برای حمله به منطقه طراحی کردند . تنها راه ممکن یک یورش زمینی از تنها راه ارتباطی کارخانه بود ؛ یک پل باریک به طول ۱۱۰متر روی یک دره میان دو کوه . منطقه ای مین گذاری شده بود و به وسیله نیروهای امنیتی کنترل می شد . اما نقشه این بود که پس از انهدام پل ، نیروهای مهاجم از دره پایین رفته و پس از عبور از رودخانه یخ زده از سمت دیگر کوه بالا بیایند . این کار باعث می شد کارخانه به طور کامل از دید خارج شود ؛ اما یک جاسوس در کارخانه به طور مداوم مسیر را به نیروها اعلام و آنها را تا رسیدن به مقصد و معرفی نقاط مورد نظر برای کار گذاشتن مواد منفجره راهنمایی می کرد . چاشنی ها کار گذاشته شدند و یک سرباز با تیربار ، مانع نیروهایی از دشمن می شد که قصد قطع کردن مسیر ارتباطی چاشنی ها را داشتند . چاشنی ها با موفقیت روشن شده و کارخانه عظیم تولید آب سنگین منهدم شد . از سوی دیگر نیروهای نروژی توانستند مقدار زیادی از آب سنگین که توسط کشتی به سمت آلمان در حرکت بود را غرق کنند. مجموع این عملیات سبب شد که تاخیر قابل توجهی در دستیابی آلمانها به میزان آب سنگین کافی برای پیشبرد پروژه ایجاد شود.  هرچند آلمانها به سرعت کارخانه را ترمیم کردند ولی بمباران سنگین نیروهای متفقین در سال بعد عملا تولید آب سنگین در این کارخانه را متوقف کرد. گفته شده که در ۱۶ نوامبر ۱۹۴۳ نیروی هوایی آمریکا با استفاده از ۱۴۰ بمب افکن و با بیش از ۱۰۰۰ بمب به این کارخانه حمله کرد و ۶۰ کیلوگرم آب سنگین را نابود کردند. پس از آن، عملا تولید آب سنگین در این کارخانه متوقف شد.

روز دوم، جمعه ۲۶ مرداد ۱۴۰۳:

بعد از صرف صبحانه به سمت شهر ریوکان حرکت کردیم. یک جاده پیچ در پیچ که بسیار شبیه به هزارچم در جاده چالوس است. ما را از بالای کوه به کف دره و بستر رودخانه رساند. دره بسیار تنگ  و در مسیر آن شهر ریوکان ساخته شده است. منطقه کلا جنگلی است و از دو سوی دره تعداد زیادی آبشار جاری است. 

در شهر ریوکان یک موزه خاص وجود دارد که انواع سازه های بومی را به نمایش گذاشته اند. تعدادی از آنها بر روی یک سکوی چوبی ساخته شده اند و سقف بیشتر آنها با لایه ای از چمن پوشیده شده تا از گزند سرما زمستان در امان باشند. 

کمی که از شهر خارج شدیم به کارخانه سابق و موزه کنونی Vemork رسیدیم. در پارکینگ که البته مجانی بود، پارک کردیم و از روی یک پل معلق که حدود ۱۰۰ متر طول دارد گذر کردیم. این پل بر روی یک دره عمیق به عمق تقریبا ۱۰۰ متر احداث شده است و در مواقعی از سال محل مناسبی برای Bungee Jumping است. تقریبا ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول کشید تا به ورودی موزه رسیدیم. این موزه از سه بخش تشکیل شده است که تمام قسمتهای آن با یک بلیط ۱۸۰ کرونی قابل بازدید است. کارخانه تولید برق از ۱۰ ژنراتور بسیار عظیم آبی درست شده است. در مجاور آن کارخانه تثبیت نیتروژن برای تولید کود شیمیایی قرار داشت و در ساختمان مجاور آن کارخانه تولید آب سنگین ساخته شده بود. از ساختمان اصلی تقریبا چیز زیادی به علت بمباران سنگین باقی نمانده است. چند دستگاه الکترولیز و سانتریفیوژ قدیمی از زیر آوار خارج شده که در ساختمان جدید به نمایش گذاشته شده است. 

برای بازدید از این مجموعه حداقل نیاز به دوساعت زمان است.

ما مسیر را به سمت غرب ادامه دادیم و با عبور از مناطق کوهستانی و جنگلی از کنار تعداد زیادی دریاچه کوچک و بزرگ عبور کردیم. در کنار بیشتر این دریاچه ها ساختمانهای ویلایی با چند قایق کوچک دیده می شد. علی رغم طبیعت بسیار زیبا ولی تعداد روستاها و شهرهای مسیر کم بود. چندین کمپ مسافرتی که امکانات مناسبی را برای مسافران و مخصوصا افرادی که با اتومبیلهای کمپر یا کاروان سفر می کنند، فراهم کرده بودند.

 تمام مسیر حدود ۳۰۰ کیلومتری را که در این روز طی کردیم از مناطق کوهستانی و تپه ماهوری که بیشتر شبیه به مناطق تندرا بود، عبور می کرد. 

هر چند که جاده های این منطقه بسیار باریک بودند بطوری که در برخی مناطق حتی دو اتومبیل هم به راحتی از کنار هم عبور نمی کردند ولی کیفیت جاده ها خوب بود. در بسیاری از مناطق میشد اتومبیل هایی را دید که در مسیرهای فرعی پارک کرده اند و حتی در آنجا کمپ زده اند. ظاهرا در نروژ این قانون وجود دارد که شما می توانید در هر منطقه که دوست دارید اطراق کنید به شرط آنکه تابلو ممنوعیت توقف نباشد. 

برای ناهار در وارد روستای Valle شدیم.این روستا در کنار یک صخره بسیار زیبا ساخته شده است. به نظر می رسد که شغل اصلی افراد این روستا کشاورزی باشد. در کنار تنها خیابان روستا، یک مهمانخانه-رستوران پیدا کردیم. هر چند که ساعت تقریبا ۴ عصر بود ولی خدمات رستوران عالی بود و یک غذای باکیفیت برای ما مهیا کرد. صاحب رستوران که به نظر می آمد ژن وایکینگی بسیار غالبی دارد گفت که تمام سبزیجات و گوشت رستوران از مزارع همین منطقه است. 

حدود ساعت ۹ شب به هتل محل اقامت در شهر Sandnes رسیدیم.

روز سوم، شنبه ۱۷ آگوست ۲۰۲۴:

حدود ساعت ۹:۳۰ به سمت منطقه Preikestolen حرکت کردیم. هوا کاملا ابری بود و گاهی نم نم باران احساس می شد. جاده ای که ما را از شهر Sandnes به این منطقه می رساند دارای چندین تونل زیرآبی بسیار طویل بود که چند جزیره را به هم مرتبط می کرد. ما با گذر از شهر یارپلند وارد یک جاده جنگلی-کوهستانی شدیم و در آخر به پارکینگ Preikestolen رسیدیم.

 اینجا مکانی است که پیاده روی به سمت صخره معروف Pulpit آغاز می شود. هزینه یک روز توقف در پارکینگ ۲۵ دلار است. چندین رستوران، سوپرمارکت و فروشگاه سوغاتی فروشی در این مکان وجود دارد. عده ای که لباسهای مناسب نیاورده اند ناچار می شوند تا لباس گرم و بارانی از این فروشگاهها تهیه کنند. حتی من افرادی را دیدم که کفش می خریدند. بعد از اینکه لباسهای مناسب را پوشیدیم وارد مسیر مشخص شده شدیم. هوا ابری و بارانی بود. طبق نقشه ای که در پارکینگ نصب شده بود برای رسیدن به صخره می بایست 4.2 کیلومتر را طی کرد. که به طور متوسط به  ۲ ساعت و نیم زمان نیاز دارد. علایم موجود در راه و همچنین تعداد نسبتا زیاد بازدیدکنندگان، امکان گم شدن را به صفر نزدیک می کند. شیب مسیر در برخی مناطق نسبتا زیاد است. ما در قسمتی از مسیر با بارندگی مواجه شدیم که سبب لغزنده شدن مسیر شده بود. در ابتدای مسیر منظره زیبایی از دریاچه Revsvatnet در پیش روی ما قرار دارد. 

سپس به خط الراس کوه می رسیم. یک جانپناه کوچک با امکانات کمکهای اولیه در کنار یک دریاچه کوچک احداث شده است و کمی جلوتر منظره بسیار شگفت انگیزی از Lysefjord ظاهر می شود. این آبدره یکی از زیباترین آبدره های نروژ است و به خاطر صخره های گرانیتی و دره های عظیمی که دارد، شهرت جهانی پیدا کرده است. 

معروفترین صخره آن که به Pulpit مشهور است، صخره ای گرانیتی به شکل یک مکعب مستطیل است که بیش از ۶۰۰ متر طول دارد. بازدید کنندگان معمولا بر لبه آن می ایستند و عکس یادگاری می گیرند. ما تقریبا یکساعت را بر روی این صخره گذراندیم. سعی کردیم تا از صخره ها بالا رویم تا مناظر بکرتری را با کمترین حجم جمعیت انسانی ببینیم. تعداد زیاد بازدیدکنندگان سبب شده بود که در گوشه و کنار این طبیعت زیبا باقی مانده زباله و همچنین یادگاری نویسی بر روی صخره ها مشاهده شود، هر چند که بسیار کم بودند ولی به چشم می آمدند. مسیر طولانی این آبدره و همچنین آبشارها و عبور و مرور کشتی های کوچک و بزرگ از آن بسیار زیباست.

 مسیر بازگشت را با سرعت بیشتری طی کردیم. برایم خوشایند بود که گاه گداری صدای افرادی را می شنیدم که به زبان فارسی صحبت می کردند و این موضوع گواه آن بود که هنوز افرادی هستند که برای مشاهده زیبایی های طبیعی مسیر نسبتا سختی را طی می کنند و آن را به فروشگاه گردی و خرید ترجیح داده اند. 

قبل از اینکه به ادامه گزارش بپردازم بهتر دیدم تا کمی درباره آبدره یا فیورد توضیح دهم چون در آینده با مفهوم آن زیاد روبرو خواهیم شد. آبدره یا Fjord طبق تعریف،  “شاخابهٔ باریک و ژرفی از دریا است که در خشکی پیش رفته باشد. آبدره معمولاً دارای دیواره‌های پرشیب و تندی است. این دیواره‌ها در پی زیر آب رفتن دامنه‌های کوه‌ها یا ادامه فرسایش یخچالی با زیاد و عمیق شدن یک دره ساحلی تشکیل یافته‌است.”

نروژ دارای بیشترین تعداد آبدره ها در جهان است. طول برخی از این آبدره ها به بیش از ۲۰۰ کیلومتر می رسد. 

تقریبا ساعت ۴ عصر به پارکینگ رسیدیم و بعد از کمی استراحت به سمت شهر استاوانگر حرکت کردیم. در نروژ گاهی بناهایی با معماری خاص مشاهده می شود، یکی از این بناها کلیسا شهر یارپلند Jørpeland church بود. 

شهر استاوانگر یکی از شهرهای مهم در غرب نروژ است که پس از کشف نفت در این منطقه اهمیت بیشتری پیدا کرد. ما اتومبیل را در پارکینگ مجاور موزه نفت یا همان موزه پترولیوم پارک کردیم. با اینکه ساعت ۶ عصر بود ولی موزه باز بود ولی ترجیح دادیم تا بازدید از این موزه را به روز بعد موکول کنیم. در رستوران مجاور موزه ناهار را صرف کردیم. کمی در محدوده بندر گردش کردیم و به سمت یکی از یادمان های مهم نروژ به نام  Sverd i fjell  که به معنی “شمشیرها در صخره” است، حرکت کردیم. این یادمان شامل سه شمشیر برنزی به طول ۱۰ متر است که در کنار یک آبدره بر روی صخره ای از سنگ گرانیت کاشته شده اند. این بنای یادبود توسط مجسمه‌ساز “فریتز رود” ساخته شد و توسط  “اولاو پنجم” پادشاه نروژ در سال 1983 رونمایی شد. این سه شمشیر نبرد تاریخی “هافسر فیورد” را به یاد می آورند که در سال 872 در آنجا اتفاق افتاد، زمانی که پادشاه “هارالد فیرهیر” تمام نروژ را زیر یک تاج جمع کرد. بزرگترین شمشیر نشان دهنده هارالد پیروز و دو شمشیر کوچکتر نشان دهنده پادشاهان کوچک هستند. این بنای تاریخی همچنین نشان دهنده صلح است، زیرا شمشیرها در صخره های محکم کاشته شده اند، بنابراین ممکن است هرگز برداشته نشوند. ما تقریبا یک ساعت را در این محل گذراندیم زیرا چند بازدید کننده به طرز عجیبی مشغول عکاسی از این بنا بودند و عملا امکان گرفتن یک عکس معمولی بدون حضور فیزیکی آنها امکان پذیر نبود. از فیگورهایی که می گرفتند مشخص بود که تا چند دقیقه بعد شبکه های اجتماعی میزبان عکسهای سلفی آنها خواهد بود!

روز چهارم، یکشنبه ۱۸ آگوست:

موزه صنعت نفت یا موزه پترولیوم شهر استاوانگر شاید یکی از بهترین موزه هایی باشد که درباره این صنعت در کل جهان وجود دارد. 

این موزه توسط شرکت معماری Lunde & Løvseth Arkitekter A/S طراحی و در 20 مه 1999 افتتاح شد. موزه از دریا مانند یک سکوی نفتی کوچک به نظر می رسد. 

این موزه از سنگ، شیشه و بتن ساخته شده است و حدوداً  5000 متر مربع وسعت دارد. این موزه بر فعالیت های نفتی فراساحلی به ویژه در دریای شمال تمرکز دارد. در این موزه اشیاء، فیلم‌ها، عکس‌ها و سایر مواد جمع‌آوری شده است که فعالیت‌های نفت و گاز نروژ را مستند می‌کند. این موزه پیشرفت فناوری را از آغاز تاریخ نفت نروژ در اواسط دهه 1960 نشان می دهد. شما می توانید به آسانی با طریقه حفاری چاههای نفت، انواع و اقسام ابزارهای این صنعت از قبیل مته های مختلف و همچنین تکنولوژی حفاری و لوله کشی در دریا آشنا شوید. نروژ صاحب بهترین و قویترین تکنولوژی استخراج نفت در دریا است. تاریخچه بدست آوردن این تکنولوژی را با ماکتهای مختلف سکوهای دریایی که در دریای شمال انجام شده تا استفاده از کشتی های حفاری بسیار مدرن با سیستمهای زیردریایی در این موزه به نمایش درآمده اند. برخی از این سکوهای نفتی بسیار شگفت انگیز هستند و همچون یک شهر در دریا هستند برخی از آنها بیش از ۲۰۰ خدمه دارند. قیمت بلیط موزه برای بزرگسالان ۱۸۰ کرون است و برای بازدید از آن حداقل ۲ ساعت زمان نیاز است.

ما از کنار اسکله و بندرگاه به سمت بافت مرکزی شهر حرکت کردیم. قسمتی از بافت قدیمی که به Gamle مشهور است از چند کوچه سنگفرشی و خانه های چوبی که اکثرا سفید رنگ با گلدانهای تزیینی بزرگ هستند، تشکیل شده است.

 کمی جلوتر موزه کنسروسازی که در محل سابق کارخانه کنسرو ساردین احداث شده قرار دارد. این موزه در یک ساختمان قدیمی که به طور خاص برای این صنعت ساخته شده است، قرار دارد. بازدیدکنندگان می‌توانند اطلاعاتی در مورد فرآیند تولید کنسرو، مواد اولیه مورد استفاده، و تکنیک‌های مختلف که در طول زمان تکامل یافته‌اند، کسب کنند. همچنین، نمایشگاه‌هایی در مورد زندگی کارگران کارخانه‌ها و تأثیر صنعت کنسروسازی بر اقتصاد و جامعه محلی وجود دارد. موزه همچنین مجموعه‌ای از ابزار و تجهیزات قدیمی، جعبه‌های کنسرو و یادگارهایی از آن دوران را نمایش می‌دهد که باعث می‌شود بازدیدکنندگان به طور کامل با این بخش از تاریخ نروژ آشنا شوند.

ساختمانها و مغازه ها در خیابان Fargegaten به رنگهای مختلف رنگ آمیزی شده اند. بر روی اکثر دیوارها گرافیتیهای متعددی کشیده شده است و این موضوع سبب شده که فضای این منطقه از شهر بسیار پرانرژی جلوه کند. 

برج Valberget Utsiktspunkt که بر مرتفع ترین قسمت شهر قدیمی ساخته شده است، یک برج با کاربری دیدبانی بوده تا در زمان خطر و آتش سوزی با به صدا درآوردن ناقوس مردم را از خطر آگاه کنند.

در میدان مرکزی، کلیسا جامع قرار دارد که گفته می شود قدیمی ترین کلیسا در نروژ است و تاریخ ساخت آن به سال ۱۱۲۵ برمی گردد و در زمان بازدید ما تحت مرمت قرار داشت. 

مجسمه وسط میدان متعلق به Alexander Kielland نویسنده معروف قرن ۱۹ نروژ است. در محوطه این میدان که تا بندرگاه قدیمی امتداد دارد، چندین دکه وجود دارد که خوراکی های مختلف می فروشند.

 ما برای خرید نوعی نان شیرینی به نام چوروس در صف ایستادیم. این نان شیرینی که در محل پخته می شود با و یا بدون شکلات نوتلا سرو می شود و طبعا قیمت آنکه با نوتلا است گرانتر است. وقتی نوبت به ما رسید ما چوروس ساده و بدون نوتلا سفارش دادیم که صاحب آن به فارسی به ما گفت که “با نوتلا به شما می دهم و قیمت بدون نوتلا حساب می کنم” که ما تشکر کردیم و گفتیم که ساده را ترجبح می دهیم. کمی با او صحبت کردم و گفت که اسمش دانیال است و تقریبا ۱۰ سال قبل از تهران و محله شهرک اکباتان به این شهر مهاجرت کرده است. هر چند که برای خودش این کسب و کار را داشت ولی مشخص بود که چهره خوشحالی ندارد. از او درباره مسافران ایرانی سوال کردم که گفت: گاهی ایرانی ها را در اینجا می بیند. بیشتر جمعیت مهاجر ایرانی در شهر اسلو و برگن زندگی می کنند و کمتر تمایل دارند تا به مناطق بد آب و هوا بروند. 

ناهار را در رستوران Egon که با تصاویر و همچنین اشیاء دریانوردی تزیین شده بود، خوردیم. 

در کوچه های شهر استاوانگر مجسمه های فلزی جالبی را می توان یافت که ما با چند تا از آنها عکس گرفتیم و شوخی کردیم.

ساعت ۳:۳۰ شهر استاوانگر را به مقصد شهر برگن ترک کردیم.

تصمیم گرفتیم در مسیر ابتدا به شهر Haugesund برویم. اگر به مسیر حرکت از روی نقشه نگاه بیاندازید متوجه می شوید تا رسیدن به برگن به دفعات می بایست از مسیرهای دریایی عبور کرد. اما راه حل نروژ برای این موضوع احداث پل ها و تونلهای متعدد در زیر دریا بود. 

در کل مسیر که بیش از ۲۰۰ کیلومتر است ما سه بار از کشتی هایی که اتومبیل داخل آنها می رود و Ferry نام دارد استفاده کردیم. استفاده از این وسیله هم بسیار آسان است. اولا که زمان بسیار کمی را باید معطل آمدن Ferry بعدی شد و تعداد قابل توجهی از این کشتی ها در این مسیرها کار می کنند. قبل از ورود به اسکله، اتومبیلها در یک صف توقف می کنند، مامور مربوطه معمولا عوارض را به صورت آنلاین یا با کردیت کارت از راننده دریافت می کند. اتومبیل وارد کشتی می شود. سرنشینان به طبقه بالای کشتی که میز و صندلی دارد می روند و در صورت نیاز می توانند از بوفه آنجا ساندویچ یا نوشیدنی خریداری کنند. مسیرهایی که ما طی کردیم بسیار کوتاه بودند و شاید طولانی ترین آنها بیش از نیم ساعت طول نکشید. در سوی دیگر، کشتی توقف می کند و اتومبیلها به ترتیب خارج می شوند. از شهر استاوانگر تا هاوگسون حدود ۲ ساعت طول کشید. 

بنای یادبود  هارالد هاگن haraldshaugen در حومه این شهر قرار دارد این بنا برای بزرگداشت هزاره اتحاد نروژ در سال ۱۸۷۲ در این مکان ساخته شد. شخصی به نام هارالد فور هیر در اواخر قرن نهم با اتحاد قبایل وایکینگ، پادشاهی نروژ را پایه ریزی کرد و خود به عنوان اولین پادشاه نروژ تاج گذاری نمود. این بنای تاریخی شامل یک ستون سنگی ۱۷ متری بر روی یک تپه بزرگ است که توسط سنگ های یادبود گرانیتی با 29 سنگ کوچکتر احاطه شده است که هر یک از آنها نمادی از  یکی از شهرستان های تاریخی نروژ است. در بدنه ستون مرکزی چند تصویر از صحنه های مهمی از زندگی شاه هارالد اول به تصویر کشیده شده است. Haraldshaugen یادبود نبرد Hafrsfjord در سال 872 است. بازدید از این بنا مجانی است و به ۱۵ دقیقه زمان نیاز دارد. ما علاوه بر بازدید از این بنا کمی در محوطه اطراف نیز گردش کردیم. در مدت زمان نیم ساعته ای که ما در این محل بودیم شاید بیش از ۸ اتوبوس گردشگری، گردشگران را به این محل آوردند.

ما مسیر را از میان جزایر کوچک و بزرگ ادامه دادیم، از کنار دریاچه های کوهستانی، پلها و تونلهای متعددی عبور کردیم و حتی یکبار هم سوار فری شدیم  تا سرانجام به شهر برگن رسیدیم و در Quality Hotel Edvard Grieg اقامت کردیم.

شهر برگن دومین شهر پرجمعیت نروژ است و به سبب رونق صنعت نفت و گاز، اوضاع اقتصادی در این شهر خوب است و مهاجران زیادی از بیشتر کشورهای دنیا در این شهر زندگی می کنند. قدمت این شهر به قرن ۱۱ میلادی بازمی گردد. برگن پایتخت نروژ در قرون ۱۲ و ۱۳ بود.

روز پنجم، دوشنبه ۱۹ آگوست:

به سمت بافت مرکزی شهر در کنار اسکله قدیمی حرکت کردیم. اتومبیل را در یک پارکینگ عمومی پارک کردیم. کلیسا قدیمی شهر  که بنام کلیسا سنت ماری معروف است در فاصله سالهای ۱۱۴۰ تا ۱۲۵۰ ساخته شد. این کلیسا که تزیینات بسیار ساده ای دارد،هم اکنون در کنار یک پارک کوچک قرار گرفته است.

بندرگاه قدیمی  که به نام Bryggen Hanseatic Wharf مشهور است، از سال ۱۹۷۹ به لحاظ تاریخی و همچنین ساختمانهای چوبی رنگارنگ آن در کنار بندرگاه در لیست میراث جهانی ثبت شده است. به طور خلاصه قدمت این بندرگاه به سالهای ۱۲۰۰ میلادی برمیگردد. تجارت با آلمانی ها از سال ۱۳۵۰ با تجارت ماهی رونق گرفت. نمای ساختمانها همانطور که اشاره شد به سبب شکل و رنگ آمیزی آنها بسیار زیباست. 

قسمتی از بازار و همچنین تجارتخانه های قدیم در پشت این ساختمانها قرار دارند که با کوچه های بسیار باریکی از لابه لای این ساختمانها به بندرگاه متصل شده اند. این قسمت از شهر برگن شلوغترین قسمت توریستی شهر است. بازار ماهی قدیم که هم اکنون به محلی برای عرضه غذاهای دریایی تبدیل شده است یکی از مکانهای مورد علاقه گردشگران است. بازار ماهی قدمتی متجاوز از ۷۰۰ سال قدمت دارد. 

یکی از جذابیتهای شهر برگن صعود به بالای کوه Floyen است. راحتترین راه، استفاده از فونیکولار یا Cable Car است. این وسیله که شبیه به یک واگن قطار با ظرفیت حدود ۹۰ نفر است توسط یک کابل فلزی قدرتمند از روی یک ریل آهنی به بالای کوه کشیده می شود. تصور می کنم که تقریبا ارتفاع این کوه در ایستگاه بالایی حدود ۳۰۰ متر باشد. این مسیر تقریبا ۱۰ دقیقه طول می کشد. بلیط رفت و برگشت آن برای بزرگسالان ۱۴۰ کرون است. در بالای کوه نمای بسیار زیبایی از شهر و بندرگاه برگن را می توانید ببینید. چند کافه، رستوران و محوطه بازی برای بچه ها در این مکان ساخته شده است. چند مسیر پیاده روی هم طراحی شده و در صورتی که زمان کافی در اختیار داشته باشید حتما توصیه می کنم که یکی از آنها را امتحان کنید. در همین محوطه چندین راس بز رها سازی شده که سرگرمی بسیار خوبی برای کودکان و گردشگران هستند. هرکدام از این بزها اسم دارند و در چند جای مختلف از محوطه، تصویر بزها با اسمشان ثبت شده است.  تعدادی از بچه های دبستانی و حتی مهدکودکی را دیدم که با مربیان خود به این محل آمده بودند. از کوله پشتی ها و لباسهای آنها مشخص بود که برنامه ریزی منسجم برای آموزش  و تعامل با طبیعت دارند. در صورت تمایل می توان از مسیری که برای پیاده روی در نظر گرفته شده از کوه پایین آمد که تقریبا به ۴۵ دقیقه زمان نیاز دارد. 

یکی دیگر از مکانهای دیدنی در برگن، پارک مرکزی شهر است که به راحتی از نزدیک اسکله با کمتر از ده دقیقه پیاده روی می توان به آن رسید. هسته اولیه این پارک‌ در سال ۱۸۶۵ ایجاد شد در حال حاضر  یک استخر بزرگ مرکزی دارد و در اطراف آن چند ساختمان اصلی شهر از جمله کتابخانه عمومی برگن، تالار تئاتر شهر، موزه هنر وستلند و ساختمان تلگراف قرار دارند. پاویون موسیقی، بنای چند ضلعی است که در وسط پارک ساخته شده است و گل آرایی بینظیری دارد.

 چندین مجسمه در این پارک از مجسمه سازان به نام نروژی قرار داده شده است که معروفترین آنها مجسمه ویولن نواز نروژی به نام  اوله بورنمن بول است. به همین خاطر به این منطقه اوله بول نیز گفته می شود و در اطراف آن فروشگاهها و رستورانهای متعددی احداث شده است. 

از دیگر مکانهای دیدنی این منطقه بنای یادبود ملوانان است که در میدان اصلی شهر و انتهای خیابان Torgallmenningen قرار دارد و  برای ادای احترام به ملوانان نروژی که در طول اعصار کمک شایانی به کشور کرده اند توسط مجسمه ساز نروژی به نام Dyre Vaa در سال ۱۹۵۰ ساخته شده است و بازتابی هنری- تاریخی در رابطه با دیرینه نروژ و ارتباط آن با عنصر آب و دریاست. این بنا تقریبا ۷ متر ارتفاع دارد و به شکل مکعب است. دارای 12 مجسمه برنزی و چهار تابلوی برجسته است، مجسمه‌ها در چهار جهت  اصلی(هر طرف سه مجسمه) قرار دارند که هر جهت نشان دهنده دوره متفاوتی از تاریخ دریایی نروژ است. سمت غرب، ماجراجویان عصر وایکینگ‌ها را به تصویر می‌کشد که به‌خاطر تصویر مسلحانه‌شان با شمشیر و نیزه‌ای بزرگ قابل توجه است. ضلع شمالی دریانوردان اوایل دوران مدرن (قرن 17 و 18) را نشان می دهد، ضلع شرقی دارای دریانوردان قرن 19 است و ضلع جنوبی نشان دهنده دریانوردان قرن بیستم است. هر گروه به طور نمادین به طبقات اجتماعی تقسیم می شود: فقیر و خدمتکار، طبقات متوسط ​​و نخبگان.

پانل های برجسته لایه ای از عمق روایت را اضافه می کنند و خطرات واقعی دریایی را با عناصر اسطوره ای و معنوی در هم می آمیزند. آنها صحنه های مختلف تاریخی و تمثیلی، از جمله کشتی های بلند وایکینگ ها، برخورد با بومیان آمریکایی که نماد سفرهای دوردست هستند، و تصاویر مدرن تر مانند صحنه های صید نهنگ و نمایش ملوانان گم شده در دریا را به تصویر می کشند. 

در آنسوی بندرگاه قدیمی، قلعه برگن قرار دارد که چند ساختمان سنگی قدیمی هنوز در محوطه آن وجود دارد که تحت نظر ارتش نروژ است. داخل محوطه قلعه بیشتر شبیه به یک محوطه پارک مانند است و چیز خاصی ندارد.

 ما تقریبا ۸ ساعت را در منطقه قدیمی برگن گذراندیم. هنگامی که برای برداشتن اتومبیل به پارکینگ مراجعه کردیم متوجه شدیم دستگاهی که در پارکینگ برای پرداخت پول وجود دارد، کار نمی کند و کنار آن نوشته شده که از طریق وب سایتی که آدرس آن در کنار دستگاه پرداخت نوشته شده است، پرداخت انجام گردد. علی رغم تلاشی که کردیم موفق نشدیم تا از طریق آن وبسایت پرداخت را انجام دهیم. حتی از یک نروژی خواستیم تا این کار را برای ما انجام دهد چون فکر کردیم شاید در تبدیل زبان وبسایت از نروژی به انگلیسی ممکن است قسمتی کار نکند و به همین سبب از او کمک خواستیم که نهایتا نشد. و ما بدون پرداخت، پارکینگ را ترک کردیم تا بعدا جریمه اش را بپردازیم!

در مسیر به سمت هتل، از یک ساختمان با معماری متفاوت که اقامتگاه رسمی پادشاه در برگن است دیدن کردیم. این اقامتگاه که Gamlehaugen نام دارد متعلق به کریستین میکلسن نخست وزیر اسبق نروژ بود که در سال ۱۹۲۵ مرد. شکل ظاهری آن شبیه قصرهای فرانسوی- اسکاتلندی است و مشخصات یک دژ-قلعه قرون وسطایی را دارد. متاسفانه امکان بازدید از داخل آن وجود نداشت ولی محوطه اطراف آن بسیار زیبا طراحی شده است و می توان چند ساعتی را در کنار یک آبدره و پارک آن گذراند. 

روز ششم، سه شنبه ۲۰ آگوست:

صبح برگن را به سمت شهر Voss ترک کردیم. هوا ابری ـ بارانی بود و این موضوع سبب شده بود که طبیعت زیبایی های بیشتری را به ما نشان دهد. 

 شهر Voss به پایتخت فعالیتهای ماجراجویانه در نروژ مشهور است. در مرکز این شهر کوچک یک دریاچه وجود دارد که معمولا ورزشهای آبی در آن انجام می شود. اتومبیل را در مجاور کلیسا جامع شهر پارک کردیم و قدم زنان تا کنار دریاچه رفتیم. 

چون هوا بارانی بود، کسی را در دریاچه ندیدیم. این شهر یک تله کابین دارد که علاقمندان به اسکی و ورزشهای زمستانی را تا ارتفاعات و پیستهای اسکی بالا می برد. این تله کابین دو ایستگاه دارد. ما سوار تله کابین شدیم و به ایستگاه آخر رفتیم. این تله کابین که به آن گوندولا هم می گویند، بزرگترین و مدرن‌ترین گوندولای کوهستانی در شمال اروپا است که مرکز شهر ووس را به قله کوه هانگرن (Hangurstoppen) در ارتفاع ۸۲۰ متر از سطح دریا متصل می‌کند. مدت زمان سفر با این گوندولا کمتر از ۹ دقیقه است و منظره‌ای پانوراما از شهر ووس، دریاچه ونگسواتنت و کوه‌های اطراف را در اختیار مسافران قرار می‌دهد. در فصل زمستان این محل به چند پیست اسکی که در جهت های مختلفی هستند متصل است. یک هتل-رستوران مدرن در اینجا وجود دارد که در همه فصول باز است و به مشتریان خدمات می دهد. محوطه داخلی رستوران بسیار تمیز و شیک است. خیلی سعی کردم که بتوانم خدمات این محل را با ایستگاه پنجم توچال مقایسه کنم ولی به راستی نکته قابل توجه ای پیدا نکردم. ما کمی در اطراف این محل گردش کردیم و با تله کابین همین مسیر را برگشتیم. هر چند حدود یک ساعت را در این محل گذراندیم ولی از تله کابین سواری و مشاهده مناظر زیبا لذت بردیم. کابینهای این تله کابین بسیار بزرگ بودند و قابلیت حمل ۳۴ مسافر را داشتند. در داخل کابینها مکانهایی برای حمل وسایل اسکی تعبیه شده بود حتی در برخی از کابینها محلهای خاصی برای قرار دادن دوچرخه هم در نظر گرفته شده بود. 

شهر Voss بسیار شهر توریستی است و انواع و اقسام فعالیتهای ماجراجویانه از زیپ لاین گرفته تا اسکای دایوینگ و اسکی کوهستان در آن انجام می شود. در فرصت کوتاهی که در شهر داشتیم، ناهار را صرف کردیم، از کلیسا داخل شهر دیدن کردیم و به سمت آبشار معروف Tvindefossen که یک آبشار پلکانی به ارتفاع ۱۱۰ متر است حرکت کردیم. حجم آب این آبشار بسیار زیاد است به طوری که هنگام نزدیک شدن به آن بخاطر قطرات ریز آب تقریبا خیس می شوید. این آبشار در ۱۲ کیلومتری شهر Voss قرار دارد و برای بازدید از آن ۱۵ دقیقه کافی است. بازدید از آن رایگان است.

ما ناهار را در یک پیتزا فروشی که توسط چند جوان عرب اداره می شد صرف کردیم و مسیر را از میان مناطق کوهستانی و سرسبز با آبشار هایی که از ارتفاعات سرازیر بودند ادامه دادیم تا به روستای Gudvangen رسیدیم.

 این روستا در کنار یک آبدره قرار دارد.  این آبدره که Naeroyfjord نام دارد باریکترین آبدره جهان است و در لیست میراث جهانی به عنوان یک اثر طبیعی با خصوصیات منحصر به فرد به ثبت رسیده است. روستای Gudvangen در منتهی الیه غربی و روستای Flam در غرب این آبدره قرار دارند. خود این آبدره به یک آبدره دیگر به نام  Sognefjord می پیوندد که تا دریا بیش از ۲۰۰ کیلومتر فاصله دارد و یکی از طویلترین آبدره های جهان است. 

گردشگران معمولا با کشتی های تفریحی که به همین منظور وجود دارند طول آبدره Naeroyfjord  از Gudvangen به Flam یا بالعکس را می پیمایند. این مسیر طوری طراحی شده که یک طرف را با کشتی و مسیر برگشت با اتوبوس طی می شود. به راستی سفر به نروژ بدون تجربه کشتی یا قایق سواری در این آبدره کامل نخواهد بود.

حدود ساعت ۴ به بندرگاه رسیدیم. خوشبختانه یکی از این کشتی های تفریحی مشغول پیاده کردن مسافرهایش بود. ما هم از فرصت استفاده کردیم. بلیط کشتی را خریدیم و سوار شدیم. همانطور که قبلا گفتم این آبدره بسیار باریک است و از دیواره های صخره ای و کوههای اطراف آن آبشارهای متعددی به داخل آبدره جریان دارند. منطقه کلا جنگلی و سبز است و طبق نوشته های موجود در برخی از مواقع سال می توان فک های دریایی را هنگام آفتاب گرفتن بر روی صخره ها و همچنین بزهای کوهی را در این منطقه رویت کرد که البته ما ندیدیم. این سفر آبی بسیار لذت بخش و زیبا، حدود ۲ ساعت طول می کشد. البته کشتی های کروز غول پیکر هم در این نواحی تردد دارند. بعد از رسیدن به روستای Flam بلافاصله سوار بر اتوبوس شدیم و به روستای Gudvangen برگشتیم. بیشتر طول این مسیر از یک تونل بسیار طویل تشکیل شده و کلا کمتر از ۲۰ دقیقه زمان می برد تا به مقصد برسید.

اتومبیل را سوار شدیم و مسیر را به سمت شهر کوچک Laerdal ادامه دادیم. ابتدا به روستای Flam‌ رسیدیم و از کنار فیورد بعد از عبور از روستای Aurland وارد یک مسیر کوهستانی پرپیچ و خم شدیم. جاده بسیار باریک بود ولی همواره منظره بسیار زیبایی به آبدره داشت. بعد از ۵ کیلومتر به سکویی که برای تماشای آبدره Naeroyfjord ساخته اند رسیدیم. هوا بارانی بود و سطح ابر هم پایین آمده بود ولی از این سکو که ارتفاع آن از سطح دره حدود ۶۵۰ متر است منظره بسیار زیبایی از زبانه های متعدد این آبدره زیبا را می توان مشاهده کرد. 

در ادامه این جاده کوهستانی که در بسیاری از قسمتهایش بسیار باریک می شود از یک گردنه عبور کردیم که در این زمان از سال هنوز برف داشت.

شهر Laerdal دهکده ای کوچک در یکی دیگر از زبانه های انتهایی آبدره Sognefjord است. محل اقامت ما در یک ساختمان ویلایی با دو اتاق خواب بود که کلید آن در صندوقچه کوچکی بود که رمز آن توسط صاحب خانه برای ما ایمیل شده بود.

روز هفتم، چهارشنبه ۲۰ آگوست: 

ابتدا در این دهکده که بیشتر به نظر می آید یک دهکده ییلاقی برای پولدارها است، کمی گردش کردیم. به راستی موقعیت جغرافیایی این دهکده سبب شده تا مناظر بسیار زیبایی داشته باشد. از یک سو با کوههای بلند، آبشارهای متعدد و از سوی دیگر با آبدره ای بسیار زیبا احاطه شده است. کلیسا چوبی داخل این شهرک معماری جالبی داشت که چند عکس از آن گرفتیم و این شهر زیبا را ترک کردیم. 

کمی که مسیر را ادامه دادیم به یک دوراهی رسیدیم که یک طرف آن از طریق یک تونل طویل به روستای Flam میرسید و اینجا بود که متوجه شدم برای آمدن به دهکده لاردال نیازی نبوده تا از آن جاده بسیار باریک و گردنه خطرناک عبور کرد. البته مسیر ما از راه دیگر به سمت شهر Gol ادامه پیدا کرد. کلیسا چوبی Borgund در مسیر ما قرار داشت و تبعا از آن نیز بازدید کردیم قدمت این کلیسا به قرن ۱۲ برمی گردد و مثل سایر کلیساهای مشابه آن فقط از چوب ساخته شده است. یک کلیسا جدید هم در کنار آن بعدا در سال ۱۸۶۸ احداث شده است.

در ادامه مسیر به مناطق مرتفعتر نزدیک شدیم و کم کم پوشش گیاهی به پوشش گیاهی مناطق استپی تغییر پیدا کرد. درختچه های کوتاه و همچنین علفزارهای ویژه مناطق استپی کم کم جای مناطق جنگلی و درختان بلند را گرفتند. حتی در این فصل سال هم کاملا هوا سرد بود و باد سرد می وزید.

 در این مناطق کوهستانی تابلوهای متعددی که راهنمای پیست های اسکی بود نمایان می شد. یکی از این مناطق شهر کوچک Hemsedal بود که به نظر پیست اسکی معروفی دارد. با توجه به بارشهای روزهای اخیر از بیشتر ارتفاعات این منطقه آبشارهای فصلی متعددی جریان داشت.

شهر Gol یکی از مقاصدی است که مورد توجه اسکی بازان قرار دارد. وسعت شهر کوچک است ولی در همین چند خیابان کوچکی که دارد فروشگاههای ورزشی متعدد که لوازم اسکی و کوهنوردی می فروشند کاملا به چشم می آید. 

ما ناهار را در یک رستوران خوب در این شهر خوردیم و سپس به سمت اسلو ادامه مسیر دادیم. بیشتر مسیر از مناطق مرتفع و از کنار دریاچه های کوهستانی می گذشت. ما چندیم بار مجبور شدیم تا توقف کنیم تا بتوانیم از مناظر پیش رو لذت ببریم. یکی از مناظر جالب که دیدیم، کلبه ای چوبی بود که دو درخت کاج از وسط آن رشد کرده بود. 

حدود ساعت ۶ به شهر اسلو وارد شدیم و چون هنوز فرصت کافی داشتیم، تصمیم گرفتیم تا قسمتهایی از شهر را ببینیم. شاید یکی از معروفترین جاهای شهر اسلو، ساختمان اپرا و موزه Munch است که در کنار بندرگاه قدیمی و در مجاورت منطقه مدرن معروف به “بارکد” قرار دارد. ساختمانهای منطقه بارکد اکثرا به سبک مدرن ساخته شده اند و همچنین چندین برج و مجموعه تفریحی، رستوران و کافی شاپ در این منطقه احداث شده است.

  ما اتومبیل را در یک پارکینگ عمومی نزدیک این محل پارک کردیم. ابتدا به موزه رفتیم که به ما گفتند که تا ساعت ۷:۳۰ تمام بلیط ها فروخته شده است. ما هم بلیط را تهیه کردیم و به سمت ساختمان اپرا که در کنار موزه قرار دارد حرکت کردیم. ساختمان اپرا معماری بسیار خاصی دارد و از این نظر شهرت جهانی دارد.

ساختمان اپرای اسلو (Oslo Opera House) یکی از نمادهای معماری مدرن نروژ و یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهر اسلو و محل استقرار اپرا و باله ملی نروژ است. این ساختمان در کنار آب‌های بندرگاه اسلو قرار گرفته و طراحی آن الهام گرفته از تلاقی هنر، طبیعت و فرهنگ است. از ویژگی های برجسته آن طراحی معماری خاص آن است که در سال ۲۰۰۸ توسط شرکت معماری نروژی Snøhetta انجام شده است. نمای بیرونی ساختمان از سنگ مرمر سفید و گرانیت ساخته شده که نمادی از یخچال‌های طبیعی نروژ است. سقف ساختمان به گونه‌ای طراحی شده که به شکل یک سطح شیب‌دار تا روی آب امتداد دارد و بازدیدکنندگان می‌توانند روی آن قدم بزنند و از منظره شهر و بندر لذت ببرند. فضای داخلی از چوب بلوط ساخته شده که حس گرما و صمیمیت را به بازدیدکنندگان منتقل می‌کند. طراحی ساختمان به گونه‌ای است که افراد می‌توانند به راحتی به آن دسترسی داشته باشند و حتی بدون خرید بلیت، از فضای باز و معماری آن لذت ببرند. ما تقریبا یکساعت را به بازدید از این ساختمان اختصاص دادیم و از فراز آن از منظره زیبای بندرگاه اسلو در هنگام غروب لذت بردیم. 

حدود ساعت ۷:۳۰ به موزه مونش برگشتیم. 

موزه مونش (Munch Museum) یکی از مهم‌ترین موزه‌های نروژ و یکی از مقاصد گردشگری برجسته در اسلو است. این موزه به افتخار ادوارد مونش (Edvard Munch)، نقاش مشهور نروژی و خالق آثار بی‌نظیری همچون جیغ، تأسیس شده است. این موزه دارای بزرگ‌ترین مجموعه آثار مونش در جهان است که شامل بیش از 28,000 اثر هنری از جمله نقاشی‌ها، طراحی‌ها، چاپ‌ها و عکس‌ها است. آثار برجسته‌ای مانند جیغ (The Scream)، مدونا (Madonna)، و رقص زندگی (The Dance of Life) در این موزه نگهداری می‌شوند و این امکان برای بازدیدکنندگان وجود دارد که از نزدیک این آثار را ببینند و حتی با آنها عکس بیاندازند.  ساختمان موزه که توسط شرکت اسپانیایی Estudio Herreros طراحی شده است، نمایی بلند و خمیده دارد که نمادی از تغییر و حرکت است. این بنا با استفاده از مصالح پایدار ساخته شده و چشم‌اندازی فوق‌العاده به بندرگاه اسلو و اپرای اسلو ارائه می‌دهد. موزه دارای 13 طبقه است و شامل گالری‌های نمایشگاه، فضاهای آموزشی، کتابخانه، کافه، و رستوران می‌شود. بخش‌هایی از موزه به برگزاری نمایشگاه‌های موقت، فیلم‌های مستند، و فعالیت‌های تعاملی اختصاص دارد.

آثار مونش علاوه بر هنری بودن، منعکس‌کننده احساسات و چالش‌های زندگی او هستند. بازدیدکنندگان می‌توانند از طریق آثار و نمایشگاه‌ها، به عمق افکار و دنیای مونش نزدیک شوند.

نکته جالب این است که ادوارد مونش در وصیت‌نامه‌اش، تمامی آثار و دارایی‌های هنری خود را به شهر اسلو اهدا کرد که اساس تأسیس این موزه شد. این موزه نمادی از قدردانی نروژ از یکی از بزرگ‌ترین هنرمندان تاریخ خود است. بازدید از این موزه حداقل به سه ساعت زمان نیاز دارد و یکی از مهمترین مکانهای اسلو برای توریستها است. در زمان حضور ما، بازدید از موزه رایگان بود. 

در کنار بندرگاه به یکی از تفریحات رایج در منطقه اسکاندیناوی که شنا در آب سرد است، برخوردم. تعدادی کابین چوبی در داخل دریا ساخته شده و معمولاً به نام “floating sauna” (سونا شناور) یا “bathing cabins” (کابین‌های حمام) شناخته می‌شوند. در برخی مناطق خاص، به آنها “cold water cabins” یا “sea cabins” هم گفته می‌شود. این کابین‌ها به طور خاص برای استفاده در فصول سرد طراحی شده‌اند و گردشگران یا محلی‌ها می‌توانند وارد آنها شوند، سپس از طریق یک مسیر یا پل به دریا دسترسی پیدا کنند و در آب سرد شنا کنند. این نوع شنا کردن در آب‌های سرد به ویژه در کشورهای اسکاندیناوی بسیار محبوب است و به عنوان یک فعالیت سلامتی و چالش برانگیز شناخته می‌شود. از جمله فواید شنا در آب سرد، تقویت سیستم ایمنی بدن و افزایش گردش خون است.

روز هشتم، پنجشنبه ۲۱ آگوست:

هوا بارانی و کمی سرد بود. به سمت موزه Fram حرکت کردیم. موزه Fram یکی از برجسته‌ترین موزه‌های جهان در حوزه اکتشافات قطبی است که در شبه‌جزیره بیگدوی (Bygdøy) شهر اسلو قرار دارد. پارکینگ موزه کمی با موزه فاصله دارد و چون هوا کمی بارانی بود مجبور شدم بچه ها را در نزدیک در اصلی موزه پیاده کنم و چون تعدادی از موزه ها و فروشگاههای داخل شهر فقط کارت اعتباری قبول می کنند، کارت اعتباری را به آنها دادم و بعد به پارکینگ برگشتم. اتومبیل را پارک کردم و برای پرداخت  پول پارکینگ به دستگاه نصب شده در آنجا مراجعه کردم. متوجه شدم که این دستگاه فقط سکه و کارت اعتباری قبول می کند. کارت اعتباری را که به بچه ها داده بودم و سکه هایی که داشتم فقط برای ۵۵ دقیقه کفایت می کرد. ناچار سکه ها را استفاده کردم و به سرعت به موزه برگشتم. خوشبختانه بلیتهای ورودیه خریداری شده بودند و وارد موزه شدیم. ساختمان موزه یک سازه سه طبقه است که به نظر می رسد، دور تا دور یک کشتی قدیمی ساخته شده است. بهتر است کمی درباره این موزه و اهمیت آن توضیح مختصری دهم.

موزه Fram داستان سفرهای جسورانه و تاریخی به قطب شمال و جنوب را روایت می‌کند و نقش نروژ را در این اکتشافات برجسته می‌کند. این موزه نام خود را از کشتی تاریخی Fram گرفته است که در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم برای اکتشافات قطب شمال و جنوب استفاده شد. کشتی Fram که به معنی “پیشرو” است، در سال 1892 توسط معمار مشهور کشتی‌سازی، کولین آرچر طراحی و ساخته شد. این کشتی چوبی به‌طور خاص برای مقاومت در برابر یخ‌بندان‌های قطبی طراحی شده و به گونه‌ای ساخته شده بود که یخ‌ها به جای شکستن کشتی، آن را بالا ببرند. این کشتی توسط کاپیتان‌های برجسته‌ای چون فریتیوف نانسن، اوتو سوردرپ و رائول آمونسن در سفرهای مختلف به کار گرفته شد و به عنوان مقاوم‌ترین کشتی چوبی برای یخ‌بندان شناخته می‌شود.

بخش‌های مختلف موزه Fram:

1. کشتی Fram: بازدیدکنندگان می‌توانند روی عرشه قدم بزنند و وارد کشتی شوند تا با فضای داخلی آن، شامل کابین خدمه، انبارها و ابزارهای مورد استفاده در مأموریت‌ها آشنا شوند. طراحی کشتی و تجهیزاتی که برای زنده‌ماندن در دمای منفی ۶۰ درجه استفاده می‌شده، واقعاً تأثیرگذار است.

1. نمایشگاه‌های تاریخی: این بخش شامل نقشه‌ها، تصاویر، ابزارهای ناوبری، لباس‌های مخصوص سفرهای قطبی، و نامه‌های کاشفان است. همچنین اطلاعات جامعی درباره چالش‌های فیزیکی و روانی کاشفان در شرایط دشوار یخی ارائه می‌شود.

1. نمایشگاه تعاملی: یکی از جذاب‌ترین بخش‌های موزه، تجربهٔ تعاملی آن است. شما می‌توانید شبیه‌سازی شرایط آب‌وهوایی قطب‌ها را تجربه کنید، جایی که دما به زیر صفر کاهش می‌یابد. این تجربه حس واقعی سختی‌های اکتشافات قطبی را القا می‌کند.

1. اطلاعات درباره مأموریت‌های قطبی:
   • در موزه اطلاعاتی درباره تفاوت‌های قطب شمال و جنوب، حیات‌وحش این مناطق، و تأثیر تغییرات اقلیمی بر یخ‌های قطبی ارائه می‌شود.
   • همچنین، جزئیات مأموریت‌های کاشفان نروژی دیگر مانند رواولد آمونسن و نقش نروژ در تاریخ اکتشافات قطبی توضیح داده شده است.
2. سینمای موزه: فیلم‌های مستند کوتاهی درباره اکتشافات قطبی و کشتی Fram در سالن موزه نمایش داده می‌شود. این فیلم‌ها روایت‌های زنده‌ای از ماجراجویی‌های تاریخی ارائه می‌دهند.

شاید به جرات بتوان گفت که این موزه مکان بسیار آموزنده‌ای برای کسانی است که به تاریخ اکتشافات و شجاعت کاشفان قطبی علاقه دارند.

یکی از جالبترین و هیجان انگیزترین داستانهای قطب مربوط می شود به مسابقه ای که برای فتح قطب جنوب بین آمونسن نروژی و اسکات آمریکایی رخ داد. در اینجا مایلم که خلاصه ای از این واقعه را در اینجا بیاورم:

آغاز رقابت

• آمونسن در ابتدا قصد داشت به قطب شمال سفر کند، اما پس از اینکه رابرت پری اعلام کرد به قطب شمال رسیده است، تصمیم گرفت مسیر خود را تغییر داده و به فتح قطب جنوب بپردازد. او این تصمیم را مخفی نگه داشت تا رقابت خود را علنی نکند.
• اسکات که قبلاً در سال 1901 تا 1904 به قطب جنوب سفر کرده بود، برنامه‌ای دقیق برای بازگشت به این منطقه و فتح قطب جنوب در سال 1910 ترتیب داده بود.

مسیر و برنامه تیم‌ها

تیم آمونسن:

• آمونسن پایگاه خود را در خلیج نهنگ‌ها (Bay of Whales) نزدیک به قطب جنوب بنا کرد.
• او از سگ‌های سورتمه‌ای، تجهیزات سبک، و مسیر کوتاه‌تر استفاده کرد.
• تجهیزات پیشرفته‌تر و لباس‌های مناسب‌تر تهیه کرده بود که از تجربیات اسکیموهای قطب شمال الهام گرفته شده بود.

تیم اسکات:

• اسکات پایگاه خود را در کوهستان راس (Ross Ice Shelf) بنا کرد.
• او از اسب‌های سیبری، سورتمه‌های موتوری (که خراب شدند) و انسان‌هایی که بارها را می‌کشیدند استفاده کرد.
• تجهیزات و لباس‌های سنگین‌تر و ناکارآمدتری داشت.

رسیدن به قطب جنوب

• تیم آمونسن در 14 دسامبر 1911 به قطب جنوب رسید و پرچم نروژ را در آنجا برافراشت. او با موفقیت و بدون تلفات به پایگاه بازگشت.
• تیم اسکات در 17 ژانویه 1912، یعنی 33 روز پس از آمونسن به قطب جنوب رسید و متوجه شد که آمونسن پیش از آنها به این هدف دست یافته است.

بازگشت تراژیک تیم اسکات

• در مسیر بازگشت، تیم اسکات با شرایط سخت آب‌وهوایی، کمبود غذا و یخ‌زدگی شدید مواجه شد.
• یکی از اعضای تیم به نام لارنس اوتس با آگاهی از وخامت وضعیت خود داوطلبانه از چادر خارج شد و در برف ناپدید شد تا بقیه شانس بیشتری برای زنده ماندن داشته باشند. او جمله معروفی گفت: «فقط بیرون می‌روم و شاید کمی طول بکشد.»
• اسکات و سایر اعضای تیم در نهایت در مارس 1912 از سرما و گرسنگی جان باختند. جسد آنها چند ماه بعد توسط تیم جستجو پیدا شد.

دلایل موفقیت آمونسن و شکست اسکات

1. تجهیزات: آمونسن از سگ‌های سورتمه‌ای و لباس‌های مناسب‌تری استفاده کرد، در حالی که اسکات از اسب‌هایی که توان تحمل سرمای شدید را نداشتند و لباس‌های سنگین بهره برد.
2. برنامه‌ریزی: آمونسن مسیر کوتاه‌تری را انتخاب کرد و برنامه‌ریزی دقیقی برای ذخایر غذا داشت.
3. تجربه: آمونسن تجربیات ارزشمندی از سفرهای قطب شمال داشت و از دانش اسکیموها بهره برد.

نتایج تاریخی

• پیروزی آمونسن او را به یکی از بزرگ‌ترین کاشفان تاریخ تبدیل کرد.
• هرچند اسکات شکست خورد و جان باخت، اما داستان او به عنوان نمادی از شجاعت و تلاش بی‌پایان در فرهنگ بریتانیا باقی ماند.

ما تقریبا دو ساعت را در موزه گذراندیم. وقتی به پارکینگ برگشتیم مامور کنترل را دیدبم که داشت از پارکینگ خارج می شد. وقتی سوار اتومبیل شدیم با قبض جریمه که زیر برف پاکن بود مواجه شدیم. همان موقع تصمیم گرفتم که جریمه ۳۵ یورویی را بپردازم. اما بنا به اطلاعاتی که در قبض بود نتوانستم لینک یا سایت مورد نظر را پیدا کنم. هنوز از پارکینگ خارج نشده بودم که با همان مامور روبرو شدم. او هم آدرس وبسایتی را که در پشت قبض بود به من نشان داد. آن روز که نتوانستم قبض را پرداخت کنم. در روزهای بعد که در منزل یکی از آشنایان در سوئد بودم هم علی رغم تلاش او نتوانستیم قبض را پرداخت کنیم و نهایتا چند هفته بعد به همان وبسایت ایمیل زدم و از آنها خواستم که لینک پرداخت را برای من بفرستند و به این طریق مشکل پرداخت جریمه حل شد.

مقصد بعدی ما بازدید از مرکز شهر اسلو بود. ابتدا به سمت میدان و ساختمان شهرداری که به اسم Radhus city hall مشهور است رفتیم. بارش شدید باران سبب شد که فرصت کافی برای مشاهده این بنا که به صورت یک ساختمان آجری قرمز رنگ با دو برج بلند است، نداشته باشیم. بر روی برج غربی یک ساعت بزرگ نصب شده که از دور قابل مشاهده است. در فضای خارجی ساختمان، یک سری نقوش و حکاکی‌های سنگی قرار دارد که اسطوره‌های اسکاندیناوی و داستان‌های فولکلور نروژ را به نمایش می‌گذارد. همچنین در کنار پله‌های ورودی اصلی، مجسمه‌هایی از شخصیت‌های افسانه‌ای نروژ مانند ثور و والکیری‌ها دیده می‌شود. این ساختمان در سال ۱۹۵۰ گشایش یافت. هر ساله در 10 دسامبر، مراسم اهدای جایزه صلح نوبل در سالن اصلی این ساختمان برگزار می‌شود. این مراسم یکی از مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی است و ساختمان شهرداری اسلو را به نقطه توجه جهانی تبدیل می‌کند. در اطراف ساختمان مجسمه‌هایی از هنرمندان مشهور نروژی قرار دارد که اغلب موضوعاتی از طبیعت و زندگی مردم نروژ را به تصویر می‌کشند.

قلعه Akershus فاصله کمی با ساختمان شهرداری دارد و به راحتی می توان از کنار بندرگاه، قدم زنان به آن رسید. این قلعه یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین بناهای تاریخی شهر اسلو و نروژ است که به‌عنوان یک دژ دفاعی، اقامتگاه سلطنتی و زندان تاریخی استفاده شده و در کرانه Oslofjord ساخته شده و چشم‌اندازی زیبا به بندر اسلو دارد. از نظر تاریخی این قلعه در سال ۱۲۹۹ به دستور پادشاه هاکون پنجم ساخته شد و هدف از ساخت آن دفاع در برابر حملات خارجی، به‌ویژه حمله سوئدی‌ها، بود. در قرن ۱۷ قلعه به دستور شاه کریستین چهارم بازسازی و به یک کاخ به سبک رنسانس تبدیل شد و بالاخره در دوره جنگ جهانی دوم، آلمانی‌ها این قلعه را در جریان اشغال نروژ تصرف کردند و به‌عنوان مقر نظامی و زندان از آن استفاده کردند. در این دوره اعدام‌هایی نیز در این مکان صورت گرفت.

قلعه با دیوارهای بلند و برج‌های دفاعی مستحکم طراحی شده که یادآور معماری نظامی قرون وسطایی است. یک کلیسا درون قلعه ساخته شده و یکی از بخش‌های زیبا و تاریخی آن به شمار می‌رود. مقبره چند پادشاه نروژ نیز در این کلیسا قرار دارد.

برای صرف ناهار به منطقه Aker Bryyge برگشتیم. این منطقه در مجاورت بندرگاه قدیمی قرار دارد و بیشتر بخاطر رستورانها و مراکز خرید مشهور است. از دیگر مراکز مهم این محل می توان به موزه ملی و موزه جایزه صلح نوبل اشاره کرد.

سپس با اتومبیل به سمت Royal Palace که محل زندگی پادشاه است حرکت کردیم. این کاخ در سال ۱۸۴۹ ساخته شده و ۱۷۳ اتاق دارد. ظاهرا هر روز در ساعت ۱۱:۳۰ مراسم تعویض پست نگهبانی سربازها انجام می شود که بازدیدکنندگان زیادی دارد. ما بخاطر بارش باران از این مراسم صرفنظر کردیم و به سمت پارک بسیار مشهور Vigeland رفتیم. پارک مجسمه‌های ویگلند (Vigeland Sculpture Park) یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری اسلو و بزرگ‌ترین پارک مجسمه‌های جهان است که به طور کامل توسط یک هنرمند، گوستاو ویگلند (Gustav Vigeland)، طراحی و ساخته شده است. این پارک بخشی از Frogner Park محسوب می‌شود و به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین مکان‌های فرهنگی نروژ شناخته می‌شود.
این پارک بیش از 200 مجسمه سنگی، برنزی و گرانیتی دارد که زندگی انسانی را در تمامی مراحل، از تولد تا مرگ، به تصویر می‌کشد. مجسمه‌ها احساسات انسانی نظیر عشق، عصبانیت، شادی و اندوه را به شکلی پویا به نمایش می‌گذارند.

مهمترین و مشهورترین بخش هنری این پارک مونولیت (Monolith) نام دارد که از یک ستون 17 متری و 121 فیگور انسانی تشکیل شده است. این مجسمه نمادی از چرخه زندگی و تلاش انسان برای رسیدن به معنویت و تعالی است.

پل مجسمه‌ها، پلی به طول 100 متر با 58 مجسمه برنزی است. از جمله مجسمه معروف این پل “پسر خشمگین” (Sinnataggen) است که پسری کوچک را در حال خشم نشان می‌دهد. این مجسمه یکی از محبوب‌ترین نمادهای پارک است و به طور سنتی بازدیدکنندگان دست این مجسمه را لمس می کنند و به همین دلیل رنگ دست مجسمه تغییر کرده است.

فواره ویگلند، با طراحی پیچیده خود نمادی از چرخه زندگی و گذر زمان است. مجسمه‌هایی از مردان و زنان در تعامل با طبیعت در اطراف فواره قرار دارند.

چرخ زندگی (The Wheel of Life)،  اثر دایره‌ای شکل از چندین فیگور انسانی تشکیل شده است و نمادی از جاودانگی و تداوم زندگی است.

در تاریخچه این پارک آمده است که گوستاو ویگلند در اوایل قرن بیستم طراحی این پارک را آغاز کرد و بیش از 20 سال از زندگی خود را به ساخت و تکمیل آن اختصاص داد. او نه تنها طراحی مجسمه‌ها، بلکه معماری پارک، از جمله مسیرها، ستون‌ها و چیدمان فضای سبز را نیز بر عهده داشت.

بازدید از پارک برای عموم رایگان است و پارک به‌صورت 24 ساعته باز است و در تمامی فصول، زیبایی خاص خود را دارد. حداقل ۲ ساعت برای بازدید از این پارک زمان نیاز است.

روز نهم، جمعه ۲۲ آگوست:

به سمت سوئد حرکت کردیم و در مسیر ابتدا به شهر فردریکستاد (Fredrikstad) که حدودا یکساعت با اسلو فاصله دارد رفتیم. این شهر یکی از زیباترین و تاریخی‌ترین شهرهای نروژ است که در استان ویکن (Viken) در جنوب شرقی این کشور و در نزدیکی مرز سوئد قرار دارد. این شهر در سال 1567 توسط پادشاه فردریک دوم نروژ تأسیس شد و امروزه به دلیل معماری قدیمی، قلعه‌های تاریخی و فضای جذاب کنار رودخانه‌اش به یکی از مقاصد گردشگری محبوب تبدیل شده است. پس از ورود به شهر مستقیما به سمت  Gamlebyen که به معنای «شهر قدیمی» است حرکت کردیم. این منطقه یکی از بهترین نمونه‌های شهرهای مستحکم و قلعه‌ای در اسکاندیناوی است و توسط خندق‌ها و دیوارهای دفاعی احاطه شده و ساختارهای قرون وسطایی خود را به‌خوبی حفظ کرده است. خیابان‌های سنگ‌فرش، خانه‌های چوبی قدیمی و مغازه‌های هنری این منطقه حال و هوایی بسیار جذاب به شهر بخشیده‌اند. توصیه می کنم حداقل یکساعت در داخل بافت مرکزی و همچنین کنار خندق بزرگ پرسه بزنید و به قرون وسطی سفر کنید.

سپس به سمت شهر مرزی Halden که حدودا در ۳۰ کیلومتری جنوب فردریکستاد قرار دارد حرکت کردیم. این شهر بیشترین شهرت خود را مدیون قلعه ای به نام قلعه فردریکستن است.  این قلعه به دلیل موقعیت استراتژیکش در تاریخ نظامی نروژ نقش حیاتی داشته و همچنین به دلیل منظره فوق‌العاده‌اش از شهر هالدن و مناطق اطراف بسیار محبوب است. ساخت این قلعه در سال 1661 میلادی پس از جنگ‌های بین دانمارک-نروژ و سوئد آغاز شد. این اقدام برای محافظت از نروژ در برابر حملات سوئد صورت گرفت. این قلعه نام خود را از پادشاه فردریک سوم دانمارک-نروژ گرفته است. در طول قرن‌ها، فردریکستن شاهد نبردها و محاصره‌های متعددی بوده است و سوئدی‌ها در سه مرحله به تصرف آن تلاش کردند اما هیچ‌گاه موفق به تسخیر کامل قلعه نشدند. دیوارهای سنگی ضخیم، برج‌های دفاعی و ساختارهای استراتژیک این قلعه نمونه‌ای عالی از معماری نظامی قرون وسطی و اوایل دوران مدرن است.

 این قلعه به‌خصوص به دلیل کشته شدن پادشاه چارلز دوازدهم سوئد (Karl XII) در جریان حمله به قلعه در سال 1718 میلادی معروف است. محل کشته شدن او با یک یادبود مشخص شده است. قلعه در ارتفاع بالایی قرار دارد و چشم‌انداز زیبایی به شهر هالدن، خلیج و دره‌های اطراف دارد. 

توپخانه قدرتمند این قلعه همواره یکی از نقاط برجسته و مهم این قلعه بود. این توپها انواع مختلفی داشتند. قلعه در ابتدا به توپ‌های چدنی و برنزی مسلح بود که در قرن هفدهم و هجدهم به‌عنوان تسلیحات اصلی قلعه استفاده می‌شدند. این توپ‌ها قابلیت پرتاب گلوله‌های آهنی و سنگی داشتند. برخی از این توپ‌ها دارای کالیبر بزرگ بودند و می‌توانستند گلوله‌های سنگین تا وزن ۱۰ تا ۲۰ کیلوگرم را به مسافت‌های طولانی شلیک کنند. این توپ‌ها برای دفاع از دیوارهای قلعه و پوشش مناطق اطراف نصب شده بودند. به دلیل موقعیت استراتژیک قلعه و نزدیکی به مرز سوئد، برخی توپ‌ها به سمت دره‌های اطراف و مسیرهای احتمالی حمله دشمن مستقر بودند. در بخش‌های داخلی قلعه نیز توپ‌های کوچکتری قرار داشتند که قابلیت جابه‌جایی داشتند و برای مقابله با دشمن در زمان حمله ناگهانی استفاده می‌شدند. علاوه بر توپهای قدیمی،امکان بازدید از چند قبضه توپ نسبتا مدرن که قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه را داشتند و از کشور فرانسه در سالهای نخست قرن بیستم خریداری شده بودند، وجود داشت. 

وقتی ما به محوطه قلعه رسیدیم هوا بارانی بود و بالا رفتن از پله ها و همچنین مسیرهای پرشیب آن به علت لغزندگی، آسان نبود. در یکی از این رفت و آمدها پای من لیز خورد و به زمین افتادم. وقتی خواستم دستم را که کمی گلی شده بود تمیز کنم، متوجه شدم که انگشت میانی دست چپ، از بند دوم دچار دررفتگی شده است. چاره ای نبود جز اینکه با تحمل درد ، انگشت را جا بیندازیم. هرچند در روزهای بعد تورم و درد آن بیشتر شد ولی خوشبختانه مشکلی را در ادامه سفر ایجاد نکرد.

بعد از بازدید از قلعه شهر هالدن را ترک کردیم و وارد کشور سوئد شدیم.

ادامه این گزارش را در بخش “سفر به سوئد” دنبال کنید.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

www.kanoonirangardan.ir

af6872@gmail.com

نوشته سفر به اسکاندیناوی- قسمت نخست: نروژ، سرزمین آبدره ها اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

در سفر مرداد ۱۴۰۲ به کشورهایی که از تجزیه یوگسلاوی ایجاد شده بودند، از بوسنی و هرزگوین وارد کشور مونته نگرو شدیم و روز بعد این کشور را به سمت کرواسی ترک کردیم. این سفر کوتاه بود ولی تا حدودی ما را با این کشور زیبا آشنا کرد. لذا بهتر دیدم که شرح این سفر یک روزه را با خوانندگان به اشتراک بگذارم.

ابتدا کمی درباره مونته نگرو بیشتر بدانیم:

“کشور مونته نگرو (به معنی کوه سیاه) تقریبا ۱۴ هزار کیلومتر مربع (اندازه استان گیلان) وسعت دارد. پایتخت آن شهر پودگوریتسا است. این کشور از جنوب با آلبانی، از شمال با کرواسی و بوسنی، از شرق با کشور صربستان همسایه است.  مونته نگرو در سال ۲۰۰۶ از کشور صربستان جدا شد. این کشور تقریبا ۷۰۰ هزار نفر جمعیت دارد که یک سوم آن در پایتخت زندگی می کنند.” 

گزارش سفر: 

۱۸ آگوست ۲۰۲۳:

تقریبا به غروب آفتاب نزدیک می شدیم که کشور بوسنی و هرزگوین را ترک کردیم. در مرزبانی مونته نگرو پاسپورت هایمان را به پلیس مرزی دادیم. افسر مذکور با دیدن پاسپورت ما شروع کرد به تورق دفترچه ای که در کنار دستش بود، من هم که می دانستم دنبال چه می گردد، منتظرش نگذاشتم و به او گفتم که ما با ویزا شنگن وارد کشور مونته نگرو می شویم. او هم بلافاصله دفترچه را کنار گذاشت و ویزاهای ما را در پاسپورت چک کرد و مهر ورود زد. به این ترتیب وارد کشور مونته نگرو شدیم. منطقه همچنان کوهستانی و جنگلی بود بعد از طی نیم ساعت و گذر از یک گردنه کوهستانی کم کم شروع به کم کردن ارتفاع کردیم و کمی بعد منظره بسیار زیبای خلیج کوتور Kotor در جلو چشم ما آشکار شد. فرصت این را پیدا کردیم تا قبل از تاریک شدن کامل ، توقفی در راه داشته باشیم و کمی عکاسی کنیم. کوههای این منطقه صخره ای و از جنس سنگهای رسوبی است، درختها از لا به لای سنگها رشد کرده اند و همین موضوع سبب شده تا پوشش گیاهی خیلی متراکم نباشد.

 خلیج کوتور به شکل یک T  و یکی از بهترین مقاصد گردشگری در دریای آدریاتیک است. وقتی از ارتفاع به این خلیج نگاه کنید دو جزیره کوچک در وسط آن خود خودنمایی می کند که بعدا درباره آنها صحبت خواهم کرد. دور تا دور این خلیج با شهرها و روستاهای کوچک و بزرگ احاطه شده است. که همین موضوع سبب ترافیک قابل توجه می شود. به هر حال با گذر از برخی از این شهرها به انتهای خلیج و شهر کوتور رسیدیم.

 هوا کاملا تاریک بود و هتل ما در ارتفاعات جنوبی شهر قرار داشت. هنگامی که این مسیر پیچ در پیچ کوهستانی را صعود می کردیم، مرتب با منظره زیبای خلیج در شب که همچون انگشتر پر از برلیان درخشان بود، مواجه می شدیم. 

شب را در هتل کوهستانی  Ethno Village St George اقامت کردیم و بابت یک شب به همراه صبحانه  130 یورو پرداخت کردیم.

19 آگوست 2023:

بعد صرف یک صبحانه مفصل به سمت پارک ملی Lovcen حرکت کردیم. خوشبختانه هتل ما تنها ۱۰ دقیقه به این پارک ملی فاصله داشت.

در مسیر رسیدن به ورودی پارک مناظر بسیار زیبایی از دریای آدریاتیک، خلیج کوتور و همچنین شهرها و روستاهای این منطقه را مشاهده کردیم. جاده تقریبا تا قله کوه ادامه داشت. بلندترین کوه این منطقه که 1749 متر ارتفاع دارد به نام “کوه سیاه” یا همان مونته نگرو است که اسم کشور نیز از روی همین کوه گرفته شده است.

 در انتهای جاده ای که به سمت قله کوه Lovcen ادامه دارد میدانچه ای وجود دارد که اتومبیل را در آنجا پارک کردیم. در این پارک مقبره حاکم و شاعر مونته نگرو، پتار دوم پتروویچ نجگوس قرار دارد. برای رسیدن به این مقبره باشکوه می بایست از 461 پله که از پارکینگ تا مقبره ادامه دارد صعود کرد. ساخت این بنا در سال 1951 آغاز شد و در سال 1974 بر روی عموم باز شد.  این کوه نماد ملی کشور مونته نگرو است. 

وقتی از در مقبره وارد لابی می شوید دو مجسمه بزرگ جلو شما قرار دارد. مجسمه یک مادر و یک دختر که وزن آنها 7، 5 تن است. 

در نمای مقبره نجگوس پیکره ای باشکوه از بهترین و مرغوب ترین سنگ به وزن 28 تن و بالای آن یک عقاب خاکستری با بال های باز قرار گرفته است. در پایین دخمه قبر Njegoss در یک تابوت با سنگ مرمر سفید قرار دارد. 

با کمی پیاده روی به محلی می رسید که منظره ای شگفت انگیز دارد. گفته شده در شرایط آب و هوایی خوب شما قادر خواهید بود علاوه بر خلیج کوتور و دریای آدریاتیک، قسمتهایی از کشور ایتالیا، آلبانی و صربستان را ببینید.

ورودی این محل ۳ یورو است و تقریبا سه ساعت برای بازدید از این محل لازم است. 

تقریبا یک ساعت طول کشید تا از بالای کوه به شهر ساحلی کوتور رسیدیم. بندرگاه این شهر یکی از مقاصد اصلی کشتی های کروز در دریای مدیترانه و آدریاتیک است. معمولا کشتی های عظیم تفریحی صبح زود وارد بندرگاه می شوند و مسافرها تا عصر همان روز فرصت دارند تا در شهر زیبای کوتور گردش کنند و با غروب خورشید شهر را ترک می کنند. 

کوتور، شهری است که هنوز استحکامات دفاعی ونیزی و دیوار سنگی دور تا دور آن با قدمت بیش از 11 قرن باقی مانده است. وقتی با دقت از بندرگاه به سمت شهر نگاه کنید آنگاه متوجه عظمت این دیوار که قسمتهایی از آن هنوز بر روی ارتفاعات، سالم باقی مانده اند، جلب توجه می کند. گفته شده که طول این دیوار چهار و نیم کیلومتر بوده است. 

دو دروازه سنگی برای ورود به بافت قدیمی شهر وجود دارد. به آنکه روبروی دریا قرار دارد Sea Gate و به آنکه در کنار رودخانه قرار دارد River Gate می گویند.  چند کلیسا و همچنین برج ساعت از مکانهای دیدنی شهر قدیمی هستند.

  با ورود به بافت قدیمی با حجم باور نکردنی از توریستها مواجه می شوید که بسیار بیشتر از ظرفیت توریستی این منطقه است. شهر بسیار زیباست ، کوچه ها باریک و سنگفرشی هستند. با کمی قدم زدن در داخل شهر به راحتی در آن گم خواهید شد. 

 موزه گربه ها، یکی از پربازدیدترین مکانهای داخل شهر است. این موزه هر چند بسیار کوچک است و ورودی آن 2 یورو است ولی همیشه پر است از افرادی که به گربه ها علاقه دارند. در داخل موزه تصاویری از گربه هایی که یا متعلق به افراد مشهور بوده اند و یا در فیلمها یا سریالها بازی کرده اند و همچنین گربه هایی که شخصیت کارتونی دارند، به چشم می خورد. در حیاط جلو موزه، چند گربه جا خوش کرده اند و مورد نوازش بازدیدکنندگان قرار می گیرند.  

طبق اطلاعات موجود تاکنون چندین زلزله بزرگ در این منطقه رخ داده است و صدمه های بسیاری به بافت تاریخی وارد کرده که آخرین آنها در سال ۱۹۷۹ بود. برای بازدید از شهر قدیمی که در لیست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، حداقل به دو ساعت و نیم زمان نیاز دارید.  

در کنار بندرگاه تورهای خلیج کوتور با قایق های تندرو برگزار می شود که یکی از قسمتهای بسیار هیجان انگیز و خاص سفر به این منطقه می تواند باشد. برنامه این تورهای سه ساعته که نفری ۴۰ یورو هزینه آن است، به این ترتیب است که ابتدا شما را به جزیره ای که روبروی روستای Perast قرار دارد می برند. دو جزیره در این محل قرار دارند، آن که کوچکتر است Sveti Djordje یا جزیره مرگ نام دارد و یک جزیره طبیعی است که ورود به آن امکان پذیر نیست و دیگری که یک جزیره مصنوعی است Gospa od Skrpjela‌نامیده می شود در این جزیره یک کلیسا و همچنین یک مغازه سوغاتی فروشی وجود دارد. معمولا قایق ۲۰ دقیقه در این محل توقف می کند و سپس با گذر از تنگه کوتور وارد خلیج کوتور می شود. 

در قسمت جنوبی این خلیج سه سازه بسیار جالب که پناهگاه زیردریایی ها بوده اند وجود دارد. قایق، شما را به داخل یکی از این پناهگاهها که تقریبا ۱۵۰ متر طول دارند و در زیر کوه ساخته شده می برد. این سازه از جنس بتون است و گفته می شود از طریق تونل به پناهگاههای دیگر مرتبط است. در زمان جنگ سرد از این مکان برای مخفی نگهداشتن زیردریایی ها و همچنین تعمیرگاه آنها استفاده می شد. این پناهگاهها طوری استتار می شوند که چه از طریق دریا و چه از طریق هوا به سختی قابل مشاهده هستند.

 در ادامه با خروج از خلیج کوتور و ورود به دریای آدریاتیک، ابتدا از کنار جزیره Mamula گذشتیم که در حال حاضر یک هتل بسیار مجلل در آن ساخته شده است.

بعد به غار آبی رنگ Blue Cave رسیدیم که بخاطر زاویه ورود نور به آب، داخل آن به رنگ آبی فیروزه ای دیده می شود. به دلیل تعداد زیاد قایق هایی که وارد غار می شوند، شنا کردن در این محل توصیه نمی شود. کمی جلوتر این فرصت را داشتیم تا کمی در دریای آدریاتیک شنا کنیم. سپس همین مسیر را به سمت اسکله کوتور برگشتیم.

بعد از صرف ناهار از جاده کناره به سمت مرز کرواسی حرکت کردیم. از شهرها و روستاهای متعددی مثل دوبروتا، پراست، ریسان و هرتسک نووی عبور کردیم که هر کدام بافت روستایی زیبایی دارند. تقریبا ۱۰ کیلومتر مانده به مرز گرفتار یک ترافیک سه و نیم ساعته شدیم تا به مرزبانی مونته نگرو رسیدیم. مدارک اتومبیل و پاسپورتها را تحویل افسر مربوطه دادم. نگاهی به جلد پاسپورتها انداخت و بلافاصله بدون آنکه آنها را باز کند تحویل من داد و بدون صرف حتی چند ثانیه، گیت خروجی را باز کرد تا از کشور آنها خارج شویم. 

 کمتر از دو کیلومتر جلوتر مرزبانی کرواسی قرار دارد که به سرعت مدارک اتومبیل و پاسپورتها را اسکن کردند و به این ترتیب وارد کشور کرواسی شدیم.  

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

www.kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به بالکان، قسمت چهارم – مونته نگرو اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

سفر به بوسنی و هرزگوین در ادامه سفر ما از اسلوونی به کرواسی در مرداد سال 1402 (آگوست 2023) انجام شد. 

قبل از شرح سفر بهتر است کمی درباره این کشور بیشتر بدانیم:

کشور بوسنی و هرزگوین یکی از کشورهایی است که پس از تجزیه یوگسلاوی به وجود آمد. جمعیت غالب این کشور مسلمان هستند و شاید دلیل اصلی آن حکومت چهارصد ساله عثمانی ها بر این منطقه باشد. 

در سال 1992 شروع جنگ داخلی چهار ساله موجب نسل کشی در این کشور شد. بیش از صد و پنجاه هزار نفر جان خود را از دست دادند و سپس با پادرمیانی نیروهای بین المللی و با حضور نیروهای حافظ صلح ناتو و پس از آن اتحادیه اروپا این جنگ به پایان رسید.

مساحت این کشور 51 هزار کیلومتر مربع(کمی بزرگتر از استان آذربایجان شرقی) و جمعیت آن حدود سه میلیون نفر است. این کشور در غرب و شمال غربی با کرواسی، در شرق با صربستان و در جنوب با مونته نگرو همسایه است. اقلیم بوسنی و هرزگوین کوهستانی و جنگلی است. 

گزارش سفر:

 14 آگوست 2023:

ما صبح از شهر زاگرب کرواسی، به سمت مرز بوسنی و هرزگوین در شهر گرادیشکا حرکت کردیم. مرز رسمی رودخانه Sava است. قبل از پل، مرزبانی کرواسی و بعد از پل، مرزبانی کشور بوسنی و هرزگوین است. خوشبختانه چک کردن مدارک توسط پلیس مرزی به سرعت انجام شد و ما وارد شهر گرادیشکا شدیم. 

در همان چند دقیقه نخست می توان تغییر را حس کرد و متوجه شد که به یک کشور مسلمان پا گذاشته اید. تعداد قابل توجهی از زنان حجاب دارند و مساجد نسبتا زیادی در سطح شهر وجود دارد. به نظر می آید که وضعیت اقتصادی این کشور نسبت به دو کشور قبلی که ما از آنها عبور کردیم یعنی اسلوونی و کرواسی، ضعیفتر باشد و این موضوع را از کیفیت آسفالت خیابانها و همچنین نمای ساختمانها میشود حدس زد.

ما به سرعت به سمت شهر Banja Luka بانیالوکا، حرکت کردیم. این شهر بعد از سارایوو بزرگترین شهر بوسنی و هرزگوین است. 

مسجد فرهاد پاشا در مرکز این شهر قرار دارد. این مسجد نخستین بار در قرن 16 و در دوره عثمانی ساخته شد ولی در طول جنگ داخلی به شدت صدمه دید و کار بازسازی آن در سال 2016 به پایان رسید. این مسجد تا قبل از اینکه تخریب شود در لیست میراث جهانی ثبت شده بود ولی بعد از صدمات بسیار زیادی که به آن وارد شد از لیست میراث جهانی خارج شد.

قلعه قدیمی شهر در کنار رود Vrbas ساخته شده است. این قلعه از یک سو توسط رودخانه و از سوی دیگر توسط دیواری قطور محافظت می شود. اطراف قلعه کلی رستورانهای مختلف وجود دارد. ما ناهار را در یکی از این رستورانها که فقط یک نوع ساندویچ سرو می کرد صرف کردیم. این ساندویچ یه چیزی شبیه به تکه های کباب کوبیده بود. تکه های گوشت را داخل یک نان محلی که شبیه به نان همبرگری بود گذاشته بودند. به این ساندویچ Cevapi می گویند و با پیاز سفید سرو می شود. علی رغم اینکه یه کم چرب بود ولی خوشمزه بود. ما تقریبا دو ساعت را در این شهر گذراندیم. صاحبان رستورانی که ما غذا را در آنجا خوردیم، دو خواهر بودند که که کارهای رستوران را خودشان انجام می دادند و ظاهرا کاسبی خوبی به راه انداخته بودند و آنطور که ما متوجه شدیم اغذیه فروشی آنها در سطح شهر بهترین بود. 

بعد از یک استراحت کوتاه به سمت روستای Jajce ادامه دادیم. مسیر از یک دره سرسبز در کنار رود Vrbas می گذرد. در میانه راه به یک کلیسا و یک بنا که  شکل مارپیچی دارد رسیدیم. با توجه به منظره خوبی که داشت کمی استراحت کردیم و به راه ادامه دادیم اسم این کلیسا Crkva sv. Ivana Krstitelja است. 

درست در محلی که رودخانه Plivsko به Vrbas می پیوندد، آبشار زیبای Pliva را تشکیل می دهد که 22 متر ارتفاع دارد و در ورودی شهر Jajce می باشد. بر لب آبشار یک تخته شیرجه نصب شده است که در برخی مواقع محل برگزاری مسابقات شیرجه می باشد.

 شهر Jajce یایسه در قرن 14 تاسیس شد، قلعه در این زمان در شهر ساخته شد و پس از مرگ پادشاه عثمانی چندین بار بین مجارها و عثمانی ها دست به دست شد. اما یایسه بیشترین صدمه را در زمان جنگ داخلی سال 1992 تحمل کرد به طوری که جمعیت آن از 45 هزار نفر به چند هزار نفر کاهش یافت. از دیدنی های دیگر این شهر می توان به یک سرداب و همچنین کلیسا شهر اشاره کرد ولی قطعا قدم زدن در کوچه های این شهر بهترین تجربه از بازدید ما بود.

در منطقه Mlinčići و کنار دریاچه زیبای Plivsko تعدادی آسیاب آبی که هرکدام در یک اتاقک چوبی قرار دارند، ساخته شده است. درب بعضی از آنها باز است و می توان داخل آنها را مشاهده کرد. گفته می شود که قدمت این آسیابها به 400 سال قبل بر میگردد و از جنس چوب بلوط است. ظاهرا تعداد آنها بیشتر بوده ولی اکنون فقط 20 عدد از آنها باقی مانده است. اکثر بازدیدکنندگان برای لذت بردن از زیبایی مناظر طبیعی و شنا و ماهیگیری در دریاچه به این منطقه می آیند. بازدید از این منطقه رایگان است و حداقل نیاز به دو ساعت زمان دارد.

ما شب را در هتل Apart hotel Family  شهر سارایوو که پایتخت کشور بوسنی و هرزگوین است، اقامت کردیم و بابت دو شب با صبحانه ۲۴۵ یورو پرداختیم.

15 آگوست 2023:

سارایوو در دره رود میلیاکا و در ارتفاع ۵۰۰ متر از سطح دریا ساخته شده و با کوههایی که بیش از ۲۰۰۰ متر ارتفاع دارند، احاطه شده است.  این شهر در سال ۱۹۸۴ میزبان المپیک زمستانی بود و هم اکنون نیز از زیرساختهای آن زمان برای ورزشهای زمستانی استفاده می کند. 

نخستین مکانی که تصمیم گرفتیم از آن بازدید کنیم، تونل نجات یا تونل امید نام دارد. این تونل در سال ۱۹۹۳ و در بحبوحه جنگ بوسنی زمانی که شهر کاملا در محاصره بود ساخته شد. این تونل محله‌های سارایوو دوبرینجا و بوتمیر را به فرودگاه متصل می‌کرد و از این طریق مواد غذایی، تجهیزات جنگی و کمک‌های بشردوستانه وارد شهر می شد. این تونل راهی اصلی برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی تسلیحاتی و تامین تسلیحات مدافعان شهر شد. 

ورودی این مکان که اکنون به موزه تبدیل شده ۱۰ مارک است. نمای ساختمان همانطور که در زمان جنگ توسط گلوله های متعدد سوراخ سوراخ شده، حفظ شده است. عکسهای متعدد که در گالری نصب شده، احساس حقیقی از همان زمان را به بازدیدکنندگان القا می کند. همچنین اتاقهایی که مرکز نگهداری و انتقال سلاح و مواد غذایی بوده، کاملا بازسازی شده اند. ورودیه تونل از داخل حیاط کوچکی است که تا باند فرودگاه فاصله زیادی ندارد. راه ورود به تونل کاملا بازسازی شده و با آنچه از آن استفاده میشده کاملا فرق دارد. تصاویر افرادی که برای حفر این تونل زحمت کشیدند و برخی از آنها کشته شدند در کنار تونل نصب شده است. حفر این تونل با بیل و کلنگ و زیر نور شمع در مدت شش ماه انجام شد.  این تونل حدود  800 متر طول، کمی بیش از یک متر عرض و ارتفاع متوسط ​​آن 1.5 متر است. در حال حاضر فقط  ۲۵ متر از این تونل برای بازدید باز است. حدود یکساعت برای بازدید از این مجموعه کافی است.

پیرامید بوسنی که به هرم خورشید معروف است در ۳۵ کیلومتری شمال غربی سارایوو و در منطقه Visoko قرار دارد و در حقیقت کوهی به شکل یک هرم است. چندین سال قبل فردی ادعا کرد که این اثر طبیعی، سازه ای است که توسط انسان یا موجودات فرا زمینی ساخته شده است هر چند که این ادعا به سرعت توسط انجمن باستان شناسی اروپا مردود اعلام شد اما با توجه به تبلیغات گسترده ای که صورت گرفته بود جمعیت قابل توجهی از توریستها را به این محل هدایت کرد. در دامنه این کوه تعدادی غار طبیعی  و تونل دستکن وجود دارد که محل مناسبی برای افرادی است که علاقمند به مدیتیشن هستند. با اتومبیل تا نزدیک قله می توان رفت. از فراز این کوه منظره زیبایی از دره رود میلیاکا را می توان مشاهده کرد. ما تقریبا دو ساعت را در این منطقه گذراندیم. 

موزه باستان شناسی، مردم شناسی و تاریخ طبیعی سارایوو قطعا یکی از جالب ترین مکانهای داخل شهر می باشد. ما تقریبا دو ساعت را در این موزه بسیار غنی گذراندیم. در حیاط این موزه تعدادی سنگ به شکل سنگ قبر ولی به صورت عمودی قرار داده شده است که هر کدام دارای سنگ نگاره و نقش برجسته های متعددی هستند. این سنگها را از منطقه Radimlja در جنوب شرقی کشور به موزه آورده اند و جزء میراث جهانی هستند. این موزه حاوی آثار بسیار ارزشمندی از دوره عثمانی و مزین به خط فارسی است.

همچنین در گالری عکس این موزه میتوان عکسهای قدیمی بسیار جالبی که روایتگر داستان هایی هستند مشاهده کرد از جمله تصویر جنازه آرشیدوک فرانتس فردیناند و همسرش که در ادامه داستان ترور آنها را خواهم گفت.  

قسمت قدیمی شهر در کنار رودخانه میلیاکا قرار دارد. این رودخانه نه چندان عریض، با توجه به ساخت و ساز در دو سوی آن به شکل یک کانال درآمده است که در دو سوی آن خیابان به موازات رودخانه ساخته شده است و توسط پلهای متعدد به هم مربوط هستند.

 نبش یکی از خیابانهای منتهی به رودخانه، مکانی است که یکی از مهمترین ترورهای تاریخ به وقوع پیوست. در صبح روز ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴ آرشیدوک فرانتس فردیناند (ولیعهد و وارث تاج و تخت پادشاهی اتریش-مجارستان) و همسرش سوفی خوتک درست روبروی پل لاتین و کنار یک اغذیه فروشی توسط گاوریلو پرنسیپ یکی از گروه شش‌نفرهٔ تروریست‌ها (۵ صرب و یک بوسنیایی) کشته شدند. دولت اتریش، صربستان را به مداخله در این امر متهم کرد. صربستان با انجام تحقیقات مخالفت کرد و این مساله دستاویز اعلان جنگ دولت اتریش به صربستان شد. آلمان هم متعاقب این امر و به حمایت از اتریش به روسیه و فرانسه اعلان جنگ داد و به این ترتیب جنگ جهانی اول آغاز شد.

حالا ما درست در همان محل ایستاده بودیم. اتومبیل فردیناند با تعدادی عکس در همین محل قرار داده شده تا بازدیدکنندگان بتوانند تصور درستی از محل انجام ترور داشته باشند. 

پل لاتین، قدیمی ترین پل بر روی رودخانه در مرکز شهر سارایوو است. این پل سنگی، دارای چهار طاق و سه ستون و در سال ۱۵۴۱ ساخته شد.

مرکز بافت قدیمی سارایوو، میدانچه ای است که باسکارسیجا نام دارد. مغازه های سوغاتی فروشی و رستورانها، این محل را احاطه کرده اند. در وسط این میدانچه، چشمه سبیلج برونن (Sebilj Brunnen) قرار دارد که بسیاری از اهالی سارایوو وقتی از کنار آن رد می شوند چند جرعه آب می نوشند.

 هنوز هم می توان کاملا ردپای معماری دوره عثمانی را در این محل دید. بازارچه مسقف غازی حسروبیگ یک دروازه سنگی دارد که چند پله پایین تر از سطح خیابان است. قدمت لین بازارچه به قرن ۱۶ برمی گردد و در آن زمان بیشتر مرکز تجارت خواربار بود.

 از دیدنی های اطراف این محل می توان به مسجد Gazi Husrev-beg و برج ساعت اشاره کرد. این مسجد در قرن ۱۶ و توسط ادزم اسیرعلی، یک ایرانی تبریزی که معمار اصلی امپراتوری عثمانی بود، ساخته و طراحی شد. مسجد غازی هوسرف بیگ بزرگترین مسجد در بوسنی و هرزگوین  و  مهمترین اثر معماری دوران حکومت عثمانی در بالکان می باشد. ورودی اصلی با مقرنس هایی تزیین شده است که شبیه سبکی است که به نام معمار عثمانی معمار سینان (1490-1588) به «سبک سینان» معروف شده است. مناره این مسجد ۴۵ متر ارتفاع دارد و از فراز آن می توان منظره زیبایی از شهر را مشاهده کرد.  این مسجد در جریان محاصره سارایوو در سال 1996 آسیب دید، اما کار بازسازی بلافاصله پس از پایان جنگ آغاز شد.

 کلیسا “قلب مسیح” که توسط معمار مشهور جوزپ وانکاز در سال ۱۸۸۹ به سبک نئوگوتیک ساخته شد از بناهای زیبای شهر است. 

شعله‌ ابدی بنای یادبودی است که در نوامبر سال ۱۹۴۷ برای بزرگداشت قربانیان نظامی و غیرنظامی جنگ جهانی دوم در سارایوو احداث شد. گفته می شود که شعله‌ این یادبود تنها یک بار در سال ۱۹۹۰ هنگام محاصره‌ سارایوو خاموش شد، اما پس از آن دوباره روشن شد و تا امروز برای شهر و مردمش معنای امید و روشنایی می‌دهد.

در قسمتی از بافت مرکزی شهر به فروشگاه بزرگی برخوردیم که تابلو آن رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بود. اجناس داخل فروشگاه عمدتا صنایع دستی و برخی محصولات فرهنگی از قبیل کتاب و CD بودند. یکی از فروشندگان خانمی بود که فارسی را نسبتا خوب صحبت می کرد ولی از اهالی سارایوو بود و از فرهنگ ایرانی تعارف کردن را خوب بلد بود و چند بار به ما گفت که اینجا خانه شماست. 

علی رغم اینکه مدتهاست جنگ در این کشور به پایان رسیده ولی هنوز می توان آثار گلوله را بر ساختمانها مشاهده کرد.

از دیگر بناهای جالب توجه، تالار شهر است که متاسفانه ما نتوانستیم از داخل آن بازدید کنیم.

خارج از محوطه بافت قدیمی، سارایوو محله های مدرن نیز دارد که خصوصا برای جوانان شهر جذاب است.

۱۶ آگوست ۲۰۲۳:

قبل از اینکه شهر سارایوو را ترک کنیم، به قبرستان قدیمی یهودیان که در لیست ثبت میراث جهانی قرار دارد رفتیم. این قبرستان که بیش از ۳۸۰۰ قبر دارد بعد از قبرستان پراگ، دومین قبرستان بزرگ یهودی ها در اروپا است. برخی از قبرها، سنگ قبرهای عجیب و خاصی دارند تعدادی از آنها به شکل نیم دایره هستند. ورود به این قبرستان که بالای یک تپه واقع شده، رایگان است و تقریبا نیم ساعت برای بازدید از آن کافی است.

مقصد بعدی ما شهر کونجیچ Konjic در 60 کیلومتری جنوب سارایوو بود این شهر در کنار رودخانه نرتوا Neretva قرار دارد. یک پل سنگی زیبا به نام پل Stara Ćuprija که بین سال های 1682 و 1683 (دوره عثمانی) بر روی شش طاق سنگی کمی نوک تیز ساخته شده است، از مکانهای دیدنی این شهر است. البته پل اصلی در سال 1945 توسط ارتش آلمان تخریب شد و پل حاضر بین سال های 2003 و 2009 به شکل اولیه کاملا بازسازی شد. این پل اکنون به عنوان یادبود ملی بوسنی و هرزگوین معرفی شده است. 

در 8 کیلومتری جنوب این شهر و در دره سرسبز و جنگلی رودخانه نرتوا، سازه ای بسیار مهم در دوران جنگ سرد وجود دارد. این سازه که به پناهگاه هسته ای ژنرال تیتو مشهور است به دستور رییس جمهور یوگسلاوی – یوسیپ بروز تیتو – ساخته شد(1979-1953). هدف از ساخت این سازه، محافظت از شخص رییس جمهور و حداکثر 350 نفر از اعضای حلقه درونی او در صورت درگیری اتمی بود. همچنین با توجه به ادوات موجود امکان فرماندهی جنگ از این محل وجود داشت. این پناهگاه تا پس از فروپاشی یوگسلاوی در دهه 1990 به صورت یک مکان کاملا سری محافظت می شد.

ما وقتی به در اصلی رسیدیم متوجه شدیم که می بایست برای بازدید از این مجموعه که اکنون به یک فضای نمایشگاهی منحصر به فرد تبدیل شده است از پیش اقدام می کردیم. امکان بازدید فقط در غالب تورهای گروهی میسر است و روزانه فقط سه تور برگزار می شود( ساعت 9، 12، 15). خوشبختانه در تور بعدی که یک ساعت بعد برگزار می شد جای خالی وجود داشت و ما در آن ثبت نام کردیم. در این فاصله تصمیم گرفتیم تا در رودخانه نرتوا که آب بسیار سرد و تمیزی داشت آبتنی بکنیم. 

در زمان مشخص به درب ورودی مجموعه مراجعه کردیم تقریبا با یک ربع پیاده روی به ورودی اصلی پناهگاه رسیدیم. این پناهگاه به شکل حرف U (نعل اسبی) در در عمق 280 متری کوه ساخته شده است. این سازه در برابر انفجار هسته ای 20 کیلو تنی مقاوم است و به 12 بلوک به هم پیوسته تقسیم شده است و شامل بیش از 100 اتاق، از جمله خوابگاه، دو اتاق کنفرانس بزرگ، پنج مرکز عملیاتی، دو آشپزخانه، پنج حمام بزرگ، یک مرکز رمزنگاری، دسترسی به تلویزیون کابلی، و یک اتاق عمل بیمارستان کاملاً مجهز می باشد. اقامتگاه پرزیدنت تیتو از پنج اتاق تشکیل شده است: یکی برای منشی و رهبران حزب، دفتر تیتو، اتاق خواب او که از آنجا می توان وارد اتاق بانوی اول یوگسلاوی، جووانکا بروز، و یک اتاق استراحت شد. 

در یکی از اتاقها تعدادی نقاشی به دیوار الصاق شده بود که درباره جنگ احتمالی ایران و اسرائیل گمانه زنی هایی کرده بود. نیروها و ادوات ایرانی و اسراییلی را با هم مقایسه و مراکز حساس نظامی و هسته ای هر دو کشور را بر روی نقشه مشخص کرده بود.

ورودیه این مجموعه 20 مارک و تقریبا دو ساعت و نیم برای بازدید از این مجموعه زمان نیاز است. البته توصیه می کنم در صورت مناسب بودن هوا، حتما در رودخانه Neretva آبتنی بکنید که خالی از لطف نیست.

همانطور که مسیر را به سمت شهر Mostar ادامه می دادیم به دریاچه بزرگ و زیبایی رسیدیم که حاصل سد Jablanica بر روی رودخانه نرتوا است. چندین مرکز تفریحی در فضای زیبای این دریاچه ایجاد شده است که ما ناهار را در یکی از آنها صرف کردیم. 

حدود ساعت 4:30 بود که به شهر موستار رسیدیم و چون هنوز فرصت کافی داشتیم به سمت یکی از مشهورترین مناطق گردشگری این شهر که در 15 کیلومتری جنوب شهر واقع شده است رفتیم. 

Vrelo Bune یک مجموعه طبیعی و معماری است که در چشمه رودخانه بونا در نزدیکی روستا Blagaj واقع شده است. تعداد زیاد رستورانها و دکه هایی که در کنار جاده  ساخته شده اند و همچنین مراکزی که قایق های کوچک و بزرگ کرایه می دهند همه موید این هستند که به یک مرکز گردشگری مهم نزدیک می شوید. اتومبیل را می بایست در یکی از پارکینگهای روستا Blagaj پارک کرد و پیاده به سمت سرچشمه رودخانه حرکت کرد. این رود پرآب از داخل یک غار در زیر یک صخره بزرگ آغاز می شود. 

درست در کنار غار یک ساختمان قدیمی به نام تکیه بلاگاج وجود دارد که قدمت آن به قرن 16 و دوره عثمانی بر می گردد. این بنا به اقامتگاه دراویش صوفی تعلق داشته و دارای یک مهمانخانه، خانقاه و مقبره است. در خانقاه شجره نامه ای بود که نشان می داد چگونه اصل و نسب این دراویش که از دراویش نقشبندی بوده اند، به حضرت محمد می رسد. برای ورود به این مجموعه از بازدیدکنندگان می خواهند که کاملا پوشیده و با حجاب وارد شوند و به افرادی که پوشش مناسب ندارند روسری داده می شود. ورودیه این مجموعه 4 مارک است.

شهر موستار پنجمین شهر بزرگ و پراهمیت بوسنی و هرزگوین است. همیشه نام این شهر برای من یادآور جنایتهایی است که کرواتهای بوسنیایی تبار با ساکنین این منطقه کردند. به خوبی به یاد می آورم که تصاویر متعددی از جنگ در این منطقه در تلویزیون به نمایش درمی آمد. زنان و کودکان آواره بودند، خانه ها ویران شده بود و اجساد در شهر پراکنده بود. نخستین بار تصویر پل سنگی موتسار را در خلال این جنگ دیدم. 

پل قدیمی شهر یا Stari Most قطعا شاخصترین بنای این شهر که در لیست میراث جهانی ثبت شده، پل زیبایی است که بر روی رودخانه نرتوا ساخته شده است. این بنا به سفارش سلیمان باشکوه در سال 1557 و توسط معمار حیرالدین، شاگرد معمار سینان طراحی شد. این پل کاملا از سنگ ساخته شده است و کف سنگفرشی آن پله پله است تا افراد بتوانند به راحتی از آن عبور کنند و مخصوصا در زمستان سر نخورند. در دو سوی پل دو برجک سنگی مستحکم وظیفه نگهبانی از پل را عهده دار هستند. طول پل 30 متر، عرض آن 4 متر و ارتفاع پل از کف رودخانه تقریبا 24 متر است و با توجه به عمق مناسب رودخانه، محل مناسبی برای برگزاری مسابقات سالانه شیرجه است که اکثرا توسط شرکتهایی که فعالیتهای ماجراجویی انجام می دهند (مثل Red Bull)برگزار می شود.  این پل در سال 1993 و در جریان جنگهای داخلی تخریب شد ولی مجددا به همان شکل اولیه در سال 2004 بازسازی شد.

 شهر قدیمی در دو طرف این پل قرار دارد. کوچه های باریک و سنگ فرشی از مشخصات این قسمت شهر است. در داخل این کوچه ها رستوران، بار و مغازه های سوغاتی فروشی بسیار زیادی احداث شده اند که به جمعیت قابل توجهی از توریستها خدمات می دهند. در کنار رودخانه ورزشهای آبی مثل رفتینگ، کانو، کایاک ، شیرجه و شنا قابل انجام است.  

در قسمت دیگری از شهر قدیم یک پل سنگی دیگر که بسیار شبیه به پل قدیمی است ساخته شده است که به آن پل شیبدار می گویند این پل در قرن 16 و توسط معمار عثمانی Cejvan Kethoda ساخته شد.

ما شب را در هتل Emerald اقامت کردیم و بابت یک شب با صبحانه 115 یورو پرداختیم.

 17 آگوست 2023:

موستار را به سمت مرز مونته نگرو ترک کردیم. ابتدا به منطقه Ljubuski رفتیم. این منطقه کوهستانی- جنگلی از نظر زمین شناسی منطقه کارستی Karest است. به همین خاطر پدیده هایی مثل غار و آبشار در این منطقه فراوان است. آبشارهای کراویکا یکی از زیباترین آبشارهای این منطقه است و بر روی رودخانه تربیژات، در 10 کیلومتری جنوب لیبوشکی و 40 کیلومتری جنوب موستار است. ارتفاع بلندترین آبشار حدود 25 متر و شعاع دریاچه پای این آبشارها 120 متر است. ورودی این مجموعه 20 مارک است و تقریبا با 300 متر پیاده روی به آن می رسید و حتی می توانید در دریاچه ای که در پای آبشار ایجاد شده شنا و کایاک سواری کنید. البته بازدیدکنندگان نمی توانند تا زیر آبشارها شنا کنند که شاید دلیل آن مربوط به جنبه زیبایی شناختی این سایت باشد. در حال حاضر شما می توانید از آبشارها بدون آنکه سوژه مزاحم دیگری مثل یک انسان در زیر آنها باشد عکاسی کنید. تعدادی کافه و رستوران در محدوده اطراف آبشار وجود دارد که اغلب مشتریان فراوانی نیز دارند.

 ما تقریبا یکساعت در آنجا شنا و آبتنی کردیم و سپس به سمت روستای پوچتلی Počitelj که در کنار جاده اصلی قرار داشت حرکت کردیم. اتومبیل را در پارکینگ یک رستوران پارک کردیم و وارد روستا شدیم. این روستا نمونه ای از روستاهای قرون وسطایی است که در کنار رودخانه نرتوا بنا شده است. استحکامات دفاعی آن به صورت قلعه و برج و بارو، روستا را از حمله مهاجمان محافظت می کرد. ما تقریبا نیم ساعت را در این روستای کوچک گردش کردیم و ناهار را در همان رستوران که اتومبیل را پارک کرده بودیم صرف کردیم.

ما حدود 20 کیلومتر به سمت شرق راندیم تا به روستای رادیملیا Radimlja رسیدیم. درست در مجاور جاده اصلی، گورستان رادیملیا که قسمتی از سایت میراث جهانی “سنگ قبرهای قرون وسطایی Stećci” است، قرار دارد. این گورستان به همراه 27 گورستان دیگر که علاوه بر بوسنی و هرزگوین در کشورهای صربستان، مونته نگرو و کرواسی پراکنده هستند، دارای سنگ  قبرهایی هستند که قدمت آنها به قرون وسطی برمی گردد. نقش برجسته ها و کتیبه های روی سنگ قبرهای عمدتاً آهکی، نشان دهنده سنت خاصی از منطقه است. آنها شامل نمادهای مذهبی مسیحی، صحنه های رقص و شکار، اشکال هندسی و کتیبه های سیریلیک هستند. در تعدادی از سنگ قبرهای سایت رادیملیا می توان نقش مردی را دید که یک یا دو دستش را بالا گرفته و در کنار دستش حلقه و کمان دارد.

برای بازدید از این سایت می بایست 6 مارک پرداخت کرد. خوشبختانه در مجاورت این سایت یک ساختمان برای اطلاع رسانی ساخته شده که با نمایش یک فیلم سه دقیقه ای شما را بیشتر با این سایت آشنا می کند. همچنین این امکان وجود دارد تا از فروشگاه سوغاتی فروشی آن ماکت کوچکی از این سنگ قبرها را برای مجموعه یادگاریهای سفر، تهیه کرد. 

کمتر از 4 کیلومتر جلوتر به شهر کوچک  Stolac رسیدیم. در حیاط یک کلیسا یکی دیگر از همین سنگها در مرکز یک نیم دایره سنگی قرار داشت.

در ادامه مسیر پس از یکساعت و ربع وارد شهر زیبای  تربینجه Trebinje شدیم. این شهر در منتهی جنوب شرقی کشور بوسنی و هرزگوین قرار دارد و جمعیت آن حدود 35 هزار نفر است.

شهر تربینجه، بسیار شهر تمیز و خلوتی است. صومعه هرسگوواچکا گراچانیکا با نمای آجری قرمز و سنگهای قهوه ای در بالای تپه ای که مشرف به شهر است در سال 2000 ساخته شد. 

 از فراز این تپه می توان رودخانه Trebišnjica را که از وسط شهر می گذرد، دنبال کرد. پل سنگی ارسلاناگیج که قدمتی 400 ساله دارد بر روی این رود احداث شده است و از بناهای دیدنی این شهر است. 

در ادامه مسیر وارد یک جاده بسیار زیبا و کاملا کوهستانی- جنگلی شدیم که به تدریج ارتفاع می گرفت. خوشبختانه فرصت این را داشتیم تا در قسمتهایی از مسیر توقف کنیم و از مناظر لذت ببریم. 

سپس از مرز Klobuk کشور بوسنی و هرزگوین را  ترک کردیم و وارد کشور مونته نگرو شدیم.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

www.kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به بالکان، قسمت سوم- بوسنی و هرزگوین اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

ما در ۱۲ آگوست ۲۰۲۳ که مقارن با ۲۱ مرداد ۱۴۰۲ است، با خطوط هوایی ترکیش از دبی وارد فرودگاه لیوبلیانا در کشور اسلوونی شدیم و بعدازظهر همان روز به سمت شهر زاگرب که پایتخت کشور کرواسی است حرکت کردیم و تقریبا دو ساعته این مسیر ۱۴۰ کیلومتری را پیمودیم. نکته جالب این بود که به محض خروج از مرز اسلوونی کیفیت جاده ها به شکل واضح کاهش یافت و بزرگراه دارای عوارض شد .هتل ما در روستایی به نام Zabok در ۵۰ کیلومتری شمال زاگرب بود. این هتل قدیمی ولی زیبا بابت دو شب اقامت ۲۹۰ یورو از ما پول گرفت.

 وقتی به هتل رسیدیم هنوز تا غروب آفتاب چند ساعتی فرصت داشتیم و ما از این زمان استفاده کردیم و کمی در حول و حوش شهر Zabok گردش کردیم. قبرستان روستای Ciglenica Zagorska یکی از مکانهای جالبی بود که خیلی اتفاقی آن را پیدا کردم. قبرستان بر روی یک تپه ساخته شده است. بر روی بسیاری از قبرها سنگ قبری نصب شده که تعدادی اسم بر روی آن ذکر شده است. به نظر می رسد قبرهای خانوادگی در این منطقه خیلی زیاد هستند. همچنین بر روی برخی از سنگ قبرها، اسامی افرادی ذکر شده بود که تاریخ تولد نوشته شده بود ولی تاریخ فوت نداشت و به این مفهوم بود که هنوز در قید حیات هستند. از تعداد شاخه های گل که بر روی سنگهای قبر بود میشد به راحتی حدس زد که این افراد به درگذشتگان خود خیلی اهمیت می دهند. همچنین بر روی بسیاری از قبرها چراغهای کوچکی به شکل شمع گذاشته بودند که با باتری کار می کردند و هنگام غروب نمای بسیار زیبایی به قبرستان داده بودند. 

قبل از ادامه گزارش سفر بهتر است کمی با تاریخ و کشور کرواسی آشنا شویم:

 “کرواسی از شرق با صربستان و از شمال با مجارستان و اسلوونی هم مرز است . از سمت غرب یک نوار ساحلی طولانی(۱۸۰۰ کیلومتری) را در امتداد دریای آدریاتیک تشکیل می دهد و نوک جنوبی آن مونته نگرو را لمس می کند . از جنوب شرقی مرز طولانی با بوسنی و هرزگوین دارد. همچنین کرواسی ۱۱۰۰ جزیره در دریای آدریاتیک دارد که بیشتر آنها بسیار کوچک و غیر مسکونی هستند.

کرواسی بخشی از کشور یوگسلاوی در قرن بیستم بود و پس از فروپاشی این کشور در اوایل دهه 1990 به شدت آسیب دید. مسیر اروپایی کرواسی سرانجام در سال 2013 با پیوستن به اتحادیه اروپا محقق شد. در سال 2023 کرواسی یورو را به عنوان واحد پول خود پذیرفت.”

گزارش سفر:

یکشنبه ۱۳ آگوست ۲۰۲۳:

صبح بعد از صرف یک صبحانه خوب در حیاط زیبای هتل، به سمت شهر زاگرب که پایتخت کشور کرواسی است، حرکت کردیم. اتومبیل را در یک پارکینگ عمومی پارک کردیم و به مرکز شهر آمدیم. بسیاری از مکانهای دیدنی شهر در همین محدوده قرار دارد و با پای پیاده می توان به آنها دسترسی داشت. ابتدا به میدان Cvjetni trg رفتیم. کلیسا Transfiguration of the lord در این محل قرار دارد. نقاشی های داخل کلیسا زیباست و برای بازدید از آن نیم ساعت کافی است. 

مجسمه Petar Preradović که شاعر، نویسنده و ژنرال کروات بود در محوطه جلویی کلیسا گذاشته شده است و کمی جلوتر مجسمه نیکولا تسلا قرار دارد.

پارک زرین یوویچ در مرکز شهر زاگرب یکی از قدیمی ترین محوطه های سبز مرکزی زاگرب است. ساختمانهای این مناطق بیشتر به سبک بناهای دوران کمونیستی و با ابعاد بزرگ ساخته شده اند.

 در انتهای جنوبی پارک ایستگاه قدیمی قطار زاگرب و مجسمه تومیسلاو سوار بر اسب قرار دارد. کرالی تومیسلاو یکی از پادشاهان کروات در قرن ۱۰ میلادی بود. 

با ورود به میدان Ben Jelacic با مجسمه یوسیپ ییلا چیچ سوار بر اسب و شمشیر به دست مواجه می شوید. ییلا چیچ از افسران برجسته و یکی از قهرمانهای ملی کرواسی است.

درست در کنار کلیسا جامع زاگرب که در حال مرمت است، قلعه Kaptol و بقایای استحکامات قدیمی شهر زاگرب قرار دارد که روزگاری از تهاجم ترک های عثمانی به شهر جلوگیری می کرد.

در مسیر پیاده روی به قسمت بالایی شهر که بر روی تپه قرار دارد از کنار مجسمه سنت جورج سوار بر اسب و ایستاده بر جنازه یک اژدها عبور کردیم.

کمی بعد وارد یک دروازه شدیم که در واقع یکی از ورودی های شهر قدیم است که تاریخ ساخت آن بین سالهای ۱۲۴۲ تا ۱۲۶۶ ذکر شده است.درست در همین فضای کوچک تعدادی شمع و چند نیمکت مشاهده می کنید. هم اکنون نیز از این مکان به عنوان عبادتگاه استفاده می شود و اسامی تعداد از افراد که در جنگ جهانی دوم کشته شده اند بر دیوار آن نوشته شده است. به طور عجیبی این مکان من را به یاد سقاخانه های قدیمی انداخت. 

 در بالای تپه، برج Lotrasak قرار دارد که قدیمی ترین بنای زاگرب است. از محوطه کنار این برج می توان نمای زیبایی از شهر زاگرب را مشاهده کرد. بیشتر خانه ها و بناهای زاگرب شیروانی های قرمز رنگ دارند و برای ما که چشممان به این رنگ آمیزی عادت ندارد بسیار زیباست. فونیکولار یا قطار تسمه ای، وسیله ای است که بازدید کنندگان می توانند به وسیله آن از پایین تپه به بالا بیایند و ایستگاه آن دقیقا در کنار برج قرار دارد. 

 از کنار همین برج به واسطه تعدادی پله می توان به پایین تپه رفت. درست قبل از اینکه پله ها شروع شود مردی با یک دوربین پولاروید که عکسهای فوری می گرفت ایستاده بود و در ازای دریافت یک یورو از شما یک عکس یادگاری با نمایی از کلیسای جامع زاگرب می انداخت. پس از آن به مشتری ها می گفت تا به دفترکار او بروند تا با ماژیک روی عکس چیزی بنویسند. بعد ادامه می داد که دفترکار او درست چند قدم پایینتر و روی پاگرد پله ها قرار دارد. روی پاگرد یک کاغذ که آدرس اینستاگرامش قرار داده بود را  در کنار یک ماژیک گذاشته بود. کلا مرد بامزه ای بود و به همین دلیل از او خواستیم که از ما هم یک عکس یادگاری بگیرد. بعدا این عکس را به مجموعه یادگاریهای سفرهایم اضافه کردم. قطعا کلیسا سنت مارک مهمترین بنای این قسمت از شهر است. نمای خارجی آن با کاشی های رنگی لعابدار و براق تزیین شده است. متاسفانه بعلت عملیات مرمت، بازدید از داخل آن امکان پذیر نبود.

پرسه زدن در کوچه های باریک این منطقه که اکثر آنها با گرافیتی(دیوارنگاری) های جالب نقاشی شده، بسیار لذت بخش است 

موزه Broken Relationship یکی از موزه های محبوب در زاگرب است که برای بازدید از آن می بایست از چند ساعت قبل بلیت آن را رزرو کرد. هر چند ما موفق شدیم با چند ساعت انتظار از آن بازدید کنیم ولی به نظر من به غیر از موضوع آن مابقی بسیار معمولی بود!

قبرستان بزرگ شهر که در خارج شهر قرار دارد و به گورستان میروگوج شهرت دارد، یک پارک گورستانی و یکی از مکان‌های دیدنی شهر زاگرب محسوب می‌شود. این گورستان اعضای همه گروه های مذهبی از قبیل کاتولیک، ارتدکس، مسلمان، یهودی، پروتستان، مقدسین آخرالزمان و همچنین گورهای افراد غیر مذهبی را در خود جای داده است. بیشتر قبرها به بیش از چند نفر تعلق دارند. بر روی برخی از این گورها، مجسمه ها و تمثالهای زیبایی گذاشته شده است. به راحتی می توان چند ساعت را در این گورستان که بیشتر قسمتهای آن شبیه به پارک است، وقت گذراند.

جمعه ۱۸ آگوست ۲۰۲۳، بیست و هفتم مرداد ۱۴۰۲:

در ادامه سفر، ما در عصر جمعه از کشور مونته نگرو خارج شدیم قبل از رسیدن به مرز کرواسی ، گرفتار ترافیک سنگین شدیم که حدود ۲ ساعت ادامه داشت. 

در هنگام عبور از مرز مونته نگرو و ورود به کرواسی پاسپورت های ما چک و اسکن شد، سپس وارد خاک کرواسی شدیم و در ادامه با عبور از شهرهای Gruda و Cavtat به شهر معروف و زیبای دوبروونیک رسیدیم. شب از نیمه گذشته بود که در به در به دنبال هتلی که رزرو کرده بودیم می گشتیم. خوشبختانه شماره تلفنی که چند ساعت قبل از آن به ما پیام داده شده بود و ساعت ورود ما را پیگیری کرده بود را داشتیم و توانستیم با چندین بار سوال و جواب محل آپارتمان را پیدا کنیم. هر چند که ساعت از یک صبح گذشته بود ولی اقامت در این هتل آپارتمان که Zolla نام داشت بسیار راحت بود به خصوص که مجهز به جکوزی بود و خستگی یک روز پر مشغله  را از تن به در کرد. ما بابت ۲ شب اقامت ۳۵۰ یورو پرداختیم.

شنبه ۱۹ آگوست:

حدود ساعت ۱۱ صبح بود که از هتل خارج شدیم و یک راست به سمت بافت قدیمی شهر دوبروونیک Dubrovnic رفتیم. این قسمت از شهر که توسط استحکامات دفاعی شامل برج و باروهای قدیمی کاملا محفوظ شده، در لیست میراث جهانی ثبت شده است. طبعا ورود اتومبیل به داخل این محدوده ممنوع است و ما خوشحال از اینکه یک جا پارک مناسب نزدیک یکی از دروازه های ورودی شهر قدیمی پیدا کرده ایم، اتومبیل را در این پارکینگ عمومی پارک کردیم. ابتدا ناهار را در یکی از رستورانهای کنار دروازه ورودی شهر صرف کردیم و از مناظر اطراف که جنب و جوش مردم هم قسمتی از آن بود لذت بردیم.

 شهر قدیم دوبروونیک چند دروازه قدیمی دارد که یکی از آنها Pile Gate نام دارد. ما از این دروازه وارد شدیم. 

پس از عبور از این دروازه به یک بنای مدور مواجه می شوید که دور تا دور آن را شیر آب گذاشته اند و مردم از این آب برای آشامیدن استفاده می کنند. این مکان در روزگار گذشته یکی از جاهایی بود که آب آشامیدنی شهر از آن تامین می شد. 

در سمت چپ دروازه، راه پله ای وجود دارد که از طریق آن می توان به بالای دیواره قلعه رفت. البته برای این موضوع باید بلیت تهیه کرد. در سمت راست دروازه ساختمانی قرار دارد که محل برگزاری نمایشگاه موضوعی از آثار سالوادور دالی است. سوژه تابلوهای به نمایش درآمده درباره اسب بود. برای بازدید از این نمایشگاه حداقل یک ساعت زمان نیاز است. 

خیابان اصلی شهر قدیمی که بین دروازه Pile و کاخ اسپونزا قرار دارد، خیابان Stradun نامیده می شود. در دو سوی این خیابان که سنگ فرش است،تعداد زیادی مغازه سوغاتی فروشی، بوتیک، رستوران و کافه قرار دارد. 

وقتی در این خیابان قدم می زدیم صدای ساز و آواز بلندی را شنیدیم و به دنبال آن عده ای را دیدیم که به دنبال عروس و داماد مشغول پیاده روی در این خیابان بودند و عکاسها مرتب عکس می گرفتند. 

در انتهای خیابان برج ساعت و همچنین مجسمه اورلاندو قرار دارد. در زمان بازدید ما در حال مرمت این مجسمه بودند. 

کاخ Sponza بنایی متعلق به قرن شانزدهم  و از بناهایی است که می بایست از آن بازدید کرد. چند کلیسا با نماهای زیبا در این محدوده وجود دارند که بازدید از آنها را توصیه می کنم.

 کاخ Rector بنایی متعلق به قرن ۱۴ است که به موزه تبدیل شده و علاوه بر اشیا قدیمی، مجموعه عکسهایی از زمان جنگ جهانی و تخریب شهر بعد از بمبارانهای پیاپی به نمایش گذاشته شده است. در برخی از این تصاویر، تلاش مردم برای حفظ بناهای تاریخی و همچنین انتقال اشیا با ارزش به مکانهای امن در خور توجه است. یکی از نقاشیهایی که متعلق به قرن ۱۸ است، روایتی را از هرودوت بازگو می کند که ملکه تومیریس که بر اقوامی از سکاها به نام Messagetae حکومت می کرد در یک جنگ کوروش بزرگ را شکست داد و  سر او را به خونخواهی پسرش در ظرفی پر از خون گذاشت.

ما تقریبا دو ساعتی را داخل شهر قدیمی پیاده روی کردیم. نمای بافت قدیمی تا حد امکان سعی شده تا دست نخورده باقی بماند. بر روی نمای ساختما نها حداقل مدرن سازی صورت گرفته اما در داخل شما با بناهایی کاملا مدرن و مجهز رو به رو هستید. 

بعد تصمیم گرفتیم تا دور تا دور شهر قدیم را از روی دیوار محافظ شهر طی کنیم. که این پیاده روی حدود یک ساعت و نیم طول کشید. مشاهده شهر قدیم با ساختمانهای آجری که سقفهای آنها با سفال هایی به رنگ قرمز پوشیده شده، منظره بسیار زیبایی است. همچنین از بالای باروی شهر می توان نمای زیبایی از خلیج دوبروونیک را مشاهده کرد. 

با توجه به فرصت کافی که داشتیم، از بندرگاه کوچک کنار برج های قلعه نیز بازدید کردیم. 

هنگام پرداخت قبض پارکینگ متوجه شدم که می بایست ۷۵ یورو بابت هفت ساعت و نیم توقف در این پارکینگ پرداخت کنم. اینجا بود که فهمیدم هر خلوتی بی دلیل نیست! آن هم درست روبروی دروازه اصلی شهر قدیمی. چاره ای نبود جز اینکه این مبلغ را پرداخت کنم تا از دفعه بعد قوانین و تعرفه پارکینگها را قبل از ورود چک کنم.   

هنگامی که در محوطه شهر قدیمی مشغول گردش بودیم، نظرم به ارتفاعات مشرف به شهر جلب شد و تصور کردم که احتمالا از آن محل منظره جالبی از شهر را بتوان رویت کرد. به همین دلیل با کمک نقشه گوگل خودمان را به آن محل رساندیم. هوا گرگ و میش شده بود و علاوه بر ما تعداد زیادی با اتومبیل یا تله کابین برای مشاهده غروب زیبای آفتاب بر روی دریای آدریاتیک و با منظره شهر زیبای دوبروونیک به این محل آمده بودند. 

برای صرف شام مجددا به شهر برگشتیم و در یک رستوران کاملا سنتی به اصرار فرزندان، پیتزا و پاستا صرف کردیم و قدم زنان از کوچه های زیبای دوبروونیک به خانه برگشتیم.

یکشنبه ۲۰ آگوست:

طبق برنامه می بایست شب را در هتل Elu Iris در شهر اسپلیت اقامت و در طول این مسیر از چند شهر کوچک بازدید کنیم. طبیعت این منطقه چون نمایی از کوه و دریا  دارد، بسیار زیباست. بزرگراهی که ما را به شهر اسپلیت می رساند در برخی نواحی بسیار به دریا نزدیک می شود و در برخی از نواحی از طریق تونل هایی از میان تپه ها عبور می کند. ما برای بازدید از روستای Mali Ston وارد شبه جزیره Ston شدیم. روستای Mali Ston به خاطر دیوار سنگی بسیار طویلی که دور آن کشیده شده است، معروف است. در منابع آمده است که دیوار Ston طویلترین دیوار در اروپا است. این دیوار قسمتی از استحکامات این روستا است که ساخت آن از اواسط قرن ۱۴ شروع شد و در اوایل قرن ۱۵ با طول بیش از پنج و نیم کیلومتر به پایان رسید. در طول این دیوار ۴۰ برج (۲۰ برج آن اکنون وجود دارد) و ۵ قلعه ساخته شد. این منطقه از دیرباز یکی از معادن نمک بود و به همین دلیل مورد توجه قرار داشته،‌ هم اکنون نیز تعدادی کارگاه استخراج نمک در این محل فعالیت می کنند. روستای Mali یک روستای ماهیگیری کوچک است که چند هتل در آن ساخته شده است. صدف دریایی یکی از مهمترین و باکیفیت ترین محصولات دریایی این منطقه است. ما صبحانه را در رستوران یکی از این هتلها و در محیطی بسیار آرام و به دور از هیاهوی شهری صرف کردیم. چندین زوج مسن در میزهای اطراف ما نشسته بودند و کاملا مشخص بود که از این محیط لذت می برند. حدود نیم ساعت را در روستا گردش کردیم. فرصت نبود تا به بالای برج و بارو دور روستا برویم و مسیر خود را به سمت شهر Neum ادامه دادیم.

 Neum  تنها شهر بندری کشور بوسنی و هرزگوین است. تنها منطقه ای که این کشور به دریا دسترسی دارد همین باریکه کوتاه است که کمتر از ۱۰ کیلومتر طول دارد. بوسنی از همین ساحل  برای تجارت دریایی خود استفاده می کند. کسانی که می خواهند از دوبروونیک به سمت شمال کرواسی بروند دو راه در پیش رو دارند. یا اینکه وارد شبه جزیره Ston شوند و طول این شبه جزیره را طی کنند و از طریق پل جدید و بسیار زیبای Peljeski به سرزمین اصلی برگردند و به این ترتیب وارد سرزمین بوسنی نشوند.

 گزینه بعدی عبور از باریکه ساحلی کشور بوسنی است. برای ورود به این منطقه مجددا پاسپورتها چک می شود. شهر Neum شهر کوچکی است که مشخصا تعداد نسبتا زیادی از ویلاهای ساحلی در آن ساخته شده است و به نظر می رسد که تفرجگاه خوبی برای پولدارهای بوسنیایی باشد. تقریبا هر جا که به دریا راه دارد یا هتل ساخته شده و یا به طریقی اشغال شده است. قبل از ورود به شهر Neum به یک پمپ بنزین رفتیم و علاوه بر بنزین مقداری هم خرید کردیم. نکته جالب این بود که صاحب پمپ بنزین از قبول پول یورو امتناع کرد و گفت که فقط مارک بوسنی و هرزگوین را قبول می کند. حالا نمی دانم این موضوع بخاطر وطن پرستی او بود یا دلیل دیگری هم داشت! بعد گذر از این منطقه به مرزبانی کرواسی می رسیم، ویزاها چک می شود و بار دیگر وارد کرواسی می شویم و به سمت شهر Split حرکت می کنیم.

در مسیر از شهر Komin که در کنار رود Neretva قرار دارد عبور کردیم. در کنار جاده اصلی و در جلگه این رود که به دریای آدریاتیک متصل است محصولات کشاورزی متعددی از جمله هندوانه، انگور، هلو و برخی میوه های فصل فروخته می شود که کیفیت بسیار خوبی دارند.  این چندمین باری بود که این رود را در قسمتهای مختلفی که در جریان بود ملاقات می کردیم. رود نرتوا یکی از رودهای اصلی کشور بوسنی و هرزگوین است، از ارتفاعات آلپ دیناریک سرچشمه می گیرد و با گذر از شهرها و روستاهای بسیار و از جمله شهر  موستار و کومین به دریای آدریاتیک وارد می شود. 

با توجه به کمبود وقت از خیر مسیر ساحلی گذشتیم و مسیر بزرگراه را انتخاب کردیم. این مسیر تقریبا 170 کیلومتر طول دارد و در حدود 2 ساعت طی می شود. بیشتر قسمتهای این راه از میان تپه ماهورهای جنگلی و سرسبز عبور می کند. برای تسهیل تردد، تعداد قابل توجهی تونل احداث شده است. حدود ساعت 3 به شهر ساحلی اسپلیت رسیدیم. اتومبیل را در یک پارکینگ عمومی نزدیک به بلوار ساحلی Riva پارک و ناهار را در “میدان مردم” صرف کردیم. 

 بافت قدیمی شهر و کوچه پس کوچه های آن بسیار زیباست. کاخ دیوکلیتان  که در بافت قدیمی شهر قرار دارد در لیست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. در پایان قرن سوم میلادی، امپراتور روم دیوکلتیان Diocletian کاخ خود را در اینجا ساخت. پس از سقوط امپراتوری روم، کاخ او به خانه های کوچک برای مردم محلی تقسیم شد. مقبره دیوکلتیان به کلیسای جامع تبدیل شد. کلیساهای رومی قرن 12 و 13، استحکامات قرون وسطایی، کاخ های گوتیک قرن 15، و کاخ های دیگر به سبک رنسانس و باروک سایر بناهای ثبت شده را در این محدوده تشکیل می دهند. هر چند اسم این بنا کاخ است اما عملا شامل بیش از ۲۰۰ ساختمان  است که توسط دیوار سنگی قدیمی با چهار دروازه احاطه شده است. دروازه ها اسامی مختلفی دارند از قبیل دروازه طلایی، نقره ای، برنزی و آهنی. 

ما از سمت دروازه برنزی وارد شدیم. ابتدا از میان دالان نسبتا طویل با تعداد زیادی غرفه، فروش سوغاتی و صنایع دستی عبور کردیم. سپس وارد محوطه ای شدیم که یک سوی آن کلیسا سنت دومنیوس با برج ناقوس قرار داشت و سمت دیگر آن معبد ژوپیتر. معبد ژوپیتر که بعدا به تعمیدگاه تبدیل شد یک بنای دایره ای با گنبد است. در داخل این بنا نقش برجسته هایی از امپراتور دیوکلتیان و خانواده او به چشم می خورد.  برای بازدید از این مجموعه می بایست ۹ یورو پرداخت کرد. در کنار کلیسا و زیر یکی از ستونهای طاق های رومی، یک مجسمه اسفینکس(شبیه به مجسمه ابوالهول ولی در ابعاد بسیار کوچکتر) سیاه رنگ قرار دارد که به همراه ۲ مجسمه مشابه در اواخر قرن سوم از مصر به این مکان آورده شد.  قطعا یکی از مهمترین بناهای این شهر کلیسا جامع سنت دومنیوس است. کلیسای جامع سنت دومنیوس که به شکل یک هشت ضلعی منتظم می باشد، مجموعه ای از یک کلیسا و یک مقبره امپراتوری رومی(مقبره دیوکلتیان)  است و یک برج ناقوس ۵۷ متری  دارد. گفته می شود این کلیسا قدیمی ترین کلیسا کاتولیک در جهان است که بنای آن از زمان ساخت دست نخورده باقی مانده و در حال حاضر به همان شکل اولیه استفاده می شود. امپراتور دیوکلتیان رومی در سالهای پایانی قرن سوم، در این شهر قصری برای خود ساخت و پس از آن خود را از سمت امپراتوری بازنشسته کرد.

کوچه و پس کوچه های باریک در بافت قدیمی که مملو از رستوران، بار و مغازه ها است، لذت قدم زدن در این مکان را چند برابر کرده است. 

در خارج از محدوده کاخ، میتوان از موزه توهم illusion museum بازدید کرد. همانطور که از اسم آن مشخص است در این موزه با انواع خطاهای حواس آشنا می شوید و حداقل برای یک ساعت سرگرمی خوبی است. ورودیه این موزه ۱۳ یورو است. 

همانطور که گفتم، خیابان ساحلی که در مجاور بندر قرار دارد محلی است که بیشتر توریستها زمان زیادی را در آن می گذرانند. اسپلیت یکی از بنادری است که محل توقف کشتی های کروز دریای آدریاتیک است و همین موضوع سبب شده که به رونق آن اضافه شود.

ما در هتل Elu Iris برای یک شب اقامت به همراه صبحانه، ۲۰۰ یورو پرداختیم.

دوشنبه ۲۱ آگوست، ۲۰۲۳:

در ۵ کیلومتری شمالی شهر اسپلیت، شهر باستانی Salona قرار دارد. در این شهر کوچک چندین محوطه باستانی متعلق به دوران روم باستان وجود دارد. همینطور که از پشت نرده های دور محوطه باستانی سرک می کشیدم و سعی می کردم که راه ورود را پیدا کنم، چشمم به پیرمردی افتاد که داخل مجموعه داشت گردش می کرد. از او پرسیدم که چطور میشه به داخل اومد و او درب ورودی که بسته بود را به من نشان داد و همزمان به سمت در آمد. بعد به من گفت که 10 دقیقه زمان دارم تا داخل مجموعه را ببینم. وقتی وارد شدم آمفی تئاتر کوچک این مجموعه را دیدم. از وسایل اطراف آن  مشخص بود که شب قبل در این محل کنسرت اجرا شده و پیرمرد نگهبان به آنجا آمده بود تا هماهنگی های لازم را برای تخلیه لوازم انجام دهد. من به سرعت به قسمتهای مختلف این سایت سرک کشیدم. هنوز مرمت کامل در این سایت انجام نشده است و تنها بقایایی از یک شهر قدیمی به همراه کلیسا و تعدادی ستون رومی قابل مشاهده است.

مقصد بعدی شهر Trogir بود. این شهر در جزیره ای به همین نام قرار دارد. این جزیره با پل به سرزمین اصلی متصل است و به راحتی می توان وارد آن شد. اتومبیل را در پارکینگ عمومی پارک کردیم و پیاده در این جزیره کوچک قدم زدیم. شهر تاریخی تروگیر در لیست میراث جهانی ثبت شده است. این شهر توسط استعمارگران یونانی در قرن سوم قبل از میلاد در جزیره کوچکی تاسیس شد. در زمان رومیان شکوفا شد و قدرت خود را به طور قابل توجهی تحت حکومت ونیزی (قرن 13 تا 15) گسترش داد. از نکات قابل توجه این است که این شهر بافت شهری قرون وسطایی خود را به خوبی حفظ کرده است.

کلیسا جامع St Lawrence شاید مهمترین بنای این شهر باشد که یک برج ناقوس هم دارد و درست در روبروی آن برج ساعت قرار دارد که به نظر قدیمی می آید. تزیینات ورودی کلیسا که بر روی ستون از جنس مرمر سفید انجام شده، بسیار زیبا و راوی قصه ای است که می بایست جذاب باشد. پایه ستون اینطور به نظر می رسد که بر روی دوش مردانی از اقوام مختلف است. به طور مشخص تعدادی از آنها لباس هایی بر تن دارند که در آن زمان به مسلمانان تعلق داشته است. بر روی یک ستون نقش آدم و بر روی دیگری حوا، نقش بسته است. انسانهایی را می توان مشاهده کرد که در کنار حیوانات مشغول کارهای روزمره هستند. در قسمتهای فوقانی نقشی از قدیس ها و فرشتگان وجود دارد. 

توصیه می کنم که از بخشی از دیوار قدیمی دور شهر که متعلق  به قرن 14 است بازدید کنید و در ادامه آن به قلعه Kamerlengo که در جنوب غربی جزیره ساخته شده، برسید و از فراز برج و بارو آن، منظره زیبایی از دریای آدریاتیک و شهر قدیمی را مشاهده کنید. برای بازدید از این جزیره کوچک حداقل دو ساعت زمان اختصاص دهید.

در ادامه مسیر به سمت شمال کرواسی، بعد از عبور از تاکستانهای معروف پریموستن به شهر کوچک و ماهیگیری Primosten رسیدیم که مثل تمامی شهرهای کنار دریای آدریاتیک دارای یک بافت قدیمی با کوچه های سنگفرشی و کلیسا مرکزی است.

 برای رسیدن به مقصد بعدی که شهر Sibenik بود از مناطق کوهستانی با پوشش جنگلی که در بیشتر جاها، منظره زیبایی به دریا داشت، عبور کردیم. 

با ورود به شهر شیبنیک، بلافاصله به سراغ کلیسا سنت جیمز که در لیست میراث جهانی قرار دارد رفتیم. 

این کلیسا ترکیبی از معماری کلیساهای گوتیک و رنسانس است و در سه مرحله بین سال‌های 1431 و 1535 ساخته شد. سبک آن به سبک گوتیک ونیزی آغاز شد، اما توسط دو معمار بعدی به رنسانس تبدیل شد. از نکات جذاب در مورد این کلیسا وجود 74 مجسمه سر کوچک از افراد نامی این شهر است. همچنین گفته می شود برای ساخت آن فقط از تخته‌ سنگهای جزیره براک استفاده شد. تفاوت عمده ای که این کلیسا با سایر کلیساهای این منطقه دارد این است که تمام قسمتهای این کلیسا از سنگ ساخته شده است. برای مثال سقف کلیسا از قطعات سنگی بزرگ که شباهتی به سقفهای سفالی ولی در ابعاد بزرگ دارد ساخته شده است. این سنگها طوری تراش داده شده اند که ضخامت نسبتا کمی دارند ولی به شکل منحنی هستند و وقتی در جای خود قرار می گیرند روی هم قفل می شوند. در موزه ای که در نزدیک کلیسا قرار دارد می توانید با برخی از اشیا و همچنین نحوه ساخت کلیسا آشنا شوید.

 در یکی از طبقات این موزه ماکت کلیسا و در کنار آن یک صفحه نمایش متصل به کامپیوتر قرار دارد. بازدیدکنندگان می توانند بازسازی این کلیسا را با قطعاتی که کامپیوتر در اختیار آنها قرار می دهند شبیه سازی کنند. هر کس که این کار را در زمان کمتر انجام دهد می تواند نامش را با توجه به رکورد ثبت کند. تقریبا همه بازدیدکنندگان زمانی از بازدید خود را صرف انجام این بازی می کنند که اکثرا موفق به انجام کامل آن نمی شوند. بعد از اینکه بازدید از موزه را انجام دادم به همین طبقه برگشتم تا بتوانم این بازی را امتحان کنم. وقتی با تلاش زیاد کلیسا را بازسازی کردم و خواستم اسم خودم را در لیست افرادی که در این روز این بازی را با موفقیت به پایان رسانده اند ثبت کنم، متوجه شدم که اسم پسر 9 ساله من در صدر لیست و با بهترین رکورد زمانی قرار دارد. بعد که از او درباره این بازی پرسیدم به من گفت که خیلی آسان بوده!!!! اینجا بود که متوجه اختلاف نسلهای مختلف شدم!

 خوشبختانه جمعیت توریست هایی که از این شهر بازدید می کنند نسبت به برخی دیگر از شهرهای کنار دریای آدریاتیک که ما از آنها بازدید کردیم کمتر است و این امکان را به ما داد تا با راحتی بیشتری در کوچه و خیابانهای باریک آن گردش کنیم.  

مقصد نهایی ما شهر Zadar در فاصله یک ساعتی شمال شیبنیک بود. این شهر یکی از معروفترین شهرهای ساحلی آدریاتیک است. این شهر ابتدا در یک شبه جزیره بنا شد و سپس گسترش پیدا کرد. شهر قدیم در همین شبه جزیره قرار دارد. یک بلوار ساحلی دور تا دور این شبه جزیره کشیده شده است. قدمت بیشتر بناهای تاریخی این شهر به دوره روم و قرن 4 بر می گردد. از این مجموعه می توان به کلیسا جامع سنت آناستازیا و باسیلیکای مسیحی و همچنین بقایای فروم رومی اشاره کرد. کلیسای سنت دوناتوس، یک ساختمان مدور با یک گنبد است و گفته می شود بزرگترین ساختمان پیش رومانسک در کرواسی است. این کلیسا بخاطر شکل خاصی که دارد می بایست مورد توجه قرار گیرد. این کلیسا علاوه بر 6 ستون اصلی ، دارای 2 ستون به سبک ستونهای رومی نیز می باشد. توسط یک راه پله حلزونی می توان به طبقه دوم آن دسترسی پیدا کرد.

 در مجاورت این کلیسا، برج ناقوس و در پشت آن کلیسا سنت آناستازیا قرار دارد. 

یکی از مکانهای معروف شهر زادار، ارگ دریایی آن است. در ساحل شمال غربی این شبه جزیره در سال 2005، معماری به نام نیکولا باشیچ مجموعه ای از لوله های پلی اتیلن و محفظه ای برای تشدید کردن صدا در ساحل دریا کارگذاشت به شکلی که با ورود آب به داخل آنها توسط امواج دریا، اصوات مختلفی ایجاد می شود که با ارتفاع، شدت و قدرت امواج رابطه مستقیم دارد. در این قسمت از ساحل پله هایی از جنس سنگ مرمر و به سمت دریا کار گذاشته شده که بازدیدکنندگان زیادی روی آنها می نشینند و از صدای ارگ دریایی لذت می برند. کمی جلوتر  به سازه جالب دیگری بر می خوریم که Greeting to the sun نام دارد. در کف زمین 300 قطعه صفحه شیشه ای چند لایه که قابلیت جذب انرژی خورشیدی در طی روز دارد، قرار داده شده است. این صفحات پس از غروب آفتاب، نمایشی زیبا از رنگهای مختلف را کنار آب ایجاد می کنند. این قسمت از ساحل محل تفریح و قدم زدن اهالی بومی و بسیاری از توریست هایی است که به زادار سفر می کنند. ما تقریبا سه ساعت را در همین منطقه گذراندیم و از شنیدن صدای ارگ دریایی و همچنین مناظر زیبا، لذت بردیم.   

از مکانهای دیدنی دیگر این شهر، دیوار دفاعی سنگی اطراف آن است که به استحکامات ونیزی مشهور می باشد. این استحکامات در لیست میراث جهانی ثبت شده اند. 

سه شنبه 22 آگوست:

صبح به سمت یکی از معروفترین سایتهای طبیعی کرواسی که در لیست میراث جهانی قرار دارد، حرکت کردیم. مجموعه دریاچه ها و آبشارهای پلیتویچ Plitvice در 150 کیلومتری شمال شرقی Zadar و بعد از منطقه حفاظت شده Velebit با کوههای زیبایش قرار دارد و بزرگترین و قدیمی ترین پارک ملی کرواسی می باشد. در منطقه حفاظت شده Velebit می توان قسمتی از جنگلهای درختان راش که از آخرین دوران یخبندان به جا مانده اند را دید. 

 تقریبا دو ساعت طول کشید تا به پارک ملی پلیتویچ رسیدیم. اتومبیل را در پارکینگ عمومی پارک کردیم و بعد از تهیه بلیط ورودی به یکی از ورودی های پارک رفتیم. این منطقه از 16 دریاچه کوچک و بزرگ  پلکانی که با هم اختلاف ارتفاع دارند تشکیل شده است. معمولا آب دریاچه ای که ارتفاع بالاتر دارد به تشکیل یک یا چند آبشار به دریاچه پایین تر می ریزد. 

این دریاچه ها که در حوضه‌ای از سنگ‌های کارستیک، عمدتاً دولومیت و سنگ آهک قرار گرفته‌اند به دلیل زیبایی منظره و رنگ های متمایز خود از لاجوردی تا سبز، خاکستری یا آبی شناخته شده اند. رنگ دریاچه ها به طور مداوم بسته به مقدار مواد معدنی یا گیاهان و موجودات(خزه، جلبک و باکتری) در آب و زاویه تابش نور خورشید تغییر می کنند.

بازدیدکنندگان از مسیرهای ویژه ای که در نظر گرفته شده است می توانند از لا به لای این دریاچه و آبشارها عبور کنند و از دیدن آنها لذت ببرند. حتی برای عبور از روی یکی از این دریاچه ها قایق در نظر گرفته شده است. برای اینکه عبور و مرور بازدیدکنندگان به طبیعت این منطقه صدمه وارد نکند، در بسیاری از مکانها، پلها و مسیرهای چوبی نصب شده است. متاسفانه شنا در دریاچه ها ممنوع است! نهایتا پس از طی ۸ کیلومتر با رسیدن به پایان مسیر، بازدیدکنندگان توسط اتوبوس به درب ورودی منتقل می شوند.برای بازدید از این سایت بسیار زیبا حداقل به ۵ ساعت زمان نیاز است. بلیت ورودی در زمان سفر ما برای بزرگسالان ۴۰ یورو و زیر ۱۸ سال ۱۵ یورو بود. 

مقصد بعدی ما شهر بندری Rijeka ری یکا بود. این شهر که تقریبا دو ساعت و نیم با دریاچه های پلیتویچ فاصله دارد سومین شهر پرجمعیت کرواسی است و در سال ۲۰۲۰ به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا معرفی شد. در مرکز شهر کلیسا کاپوچین با نمای آجری قرمز و سنگ مرمر سفید قرار دارد. دو ردیف راه پله قرینه از سطح خیابان دسترسی به کلیسا را امکان پذیر می کند. 

بافت قدیمی شهر به سایر شهرهای این منطقه که قدمت رومی دارند، شبیه است. کوچه های باریک و سنگ فرشی که معمولا به یک محوطه با کلیسا مرکزی متصل هستند. شهر ری یکا پس از زلزله شدید در سال ۱۷۵۰ صدمه شدید دید و بسیاری از ساختمانهای آن که قدمت قرون وسطایی داشتند از بین رفت. 

ما بعد از صرف شام در یکی از رستورانهایی که میز و صندلیش را در کنار خیابان چیده بود به سمت شهر Pula حرکت کردیم. این مسیر ۱۱۰ کیلومتری را با توجه به کیفیت بسیار خوب اتوبان، در کمتر از یکساعت طی کردیم. 

اقامت ما در هتل Aurora بود که برای یک شب به همراه صبحانه ۲۰۰ یورو پرداخت کردیم.

چهارشنبه ۲۳ آگوست:

شهر بندری Pula دارای چندین اثر تاریخی مهم است که یکی از آنها Pula Arena یا آمفی تئاتر است. نقشه این بنا شبیه به کولوسئوم شهر رم است و گفته می شود از لحاظ بزرگی ششمین بنا با این سبک معماری است. دیوار بیرونی آن از سنگ آهک ساخته شده است . قسمت رو به دریا از سه طبقه تشکیل شده در حالی که قسمت روبروی آن که در شیب ساخته شده تنها دو طبقه دارد. حداکثر ارتفاع دیوار خارجی حدود ۳۰ متر است. دو طبقه اول هر کدام دارای 72 طاق هستند، در حالی که طبقه آخر از 64 دهانه مستطیل شکل تشکیل شده است. گنجایش آن در زمانی که همه طبقات سالم بودند حدود ۲۳ هزار نفر بود، ولی در حال حاضر ظرفیت آن ۵۰۰۰ نفر است و اغلب برای برگزاری کنسرت استفاده می شود. این بنا از زمان ساخت (۲۷ قبل از میلاد تا ۶۸ بعد از میلاد) تا کنون مورد استفاده قرار گرفته است و مرتب در طول زمان مرمت شده که آخرین بار آن در سال ۱۹۳۲ بود. بازدید از این بنا که ورودی آن ۱۰ یورو است، حداقل یکساعت و نیم زمان می برد. 

شما می توانید علاوه بر سکوها و محوطه خارجی، از راهرو زیر زمین که روزگاری گلادیاتورها به همراه حیوانات وحشی عبور می کردند و امروز به موزه کوزه های سفالی تبدیل شده بازدید کنید. در این موزه انواع مختلف کوزه ها و ظروف سفالی با کاربری خاصی که داشتند به نمایش گذاشته شده است. برای مثال شکل کوزه هایی که برای نگهداری گندم استفاده می شده با کوزه هایی که برای نگهداری و حمل و نقل شراب یا روغن زیتون بکار می رفته، کاملا متفاوت است. 

تعدادی از دروازه های قدیمی شهر هنوز پابرجاست ما از کنار دروازه هرکول که یک دروازه سنگی متعلق به قرن اول قبل از میلاد است و مجسمه ای از سر هرکول بر بالای آن نصب شده عبور کردیم و از دروازه دوقلو که دارای دو طاق کنار هم است، وارد بافت قدیمی شدیم.

 شاید جالب ترین مکان دیدنی در Pula ، مجموعه تونلهای زیرزمینی باشد که به صورت شبکه در زیر بافت قدیمی گسترش یافته است. به این تونل ها  Zerostrasse گفته می شود و در خلال جنگ جهانی اول به دستور پادشاهی اتریش_مجارستان ساخته شده اند. ما وارد یکی از این تونلها شدیم و بعد از طی کردن حدود 200 متر به یک میدانگاه رسیدیم که شاخه های دیگری از تونلهای دیگر به آن وارد می شدند. البته ورودی برخی از آنها مسدود بود و تنها می شد وارد دو یا سه تای دیگر شد. سراسر این تونلها که عرض آنها بین ۳ تا ۶ متر و ارتفاعشان بیش از دو و نیم متر بود کاملا بازسازی شده اند و در قسمتهایی از آن نمایشگاهی از عکسهای قدیمی شهر و به ویژه تصاویری از این تونلها به نمایش گذاشته شده بود. برخی تصاویر حاکی از آن بود که در زمان جنگ از این تونلها به عنوان پناهگاه و انبار مهمات استفاده می شد. بر روی تابلو راهنما نوشته شده بود که این شبکه زیرزمینی در دو سطح ساخته شده است. همچنین این تونل به طور مستقیم به قلعه متصل است و بازدید کنندگان این امکان را دارند تا از طریق آسانسور مستقیما به بالای قلعه بروند از منظره شگفت انگیز آن لذت ببرند.

 وقتی از تونل خارج شدیم خودمان را درست در آنسوی شهر یافتیم و کمی بعد به معبد آگوستوس رسیدیم. معبد آگوستوس در فاصله قرن دوم پیش از میلاد تا سال 14 بعد از میلاد ساخته شد و در کنار آن دو معبد دیگر نیز وجود داشته که تخریب شده اند. البته از ستونهای یکی از آنها برای ساخت یک ساختمان که هم اکنون موجود است استفاده شده است. معبد آگوستوس 6 ستون کورینتیانس دارد و در حال حاضر به موزه بسیار کوچک تبدیل شده است.

همینطور که در کوچه های سنگفرشی و زیبای شهر قدم می زدیم به تاق پیروزی Sergii رسیدیم که در سال 27 قبل از میلاد برای یادبود سه عضو یک خانواده ساخته شد. این طاق کوچک یک جفت ستون‌ کورنتی تاج‌دار و منقش به فرشتگان بالدار است که به نماد شهر Pula تبدیل شده است.

برای اینکه بافت قدیمی و همچنین بندرگاه زیبای شهر Pula را خوب ببینید نیاز به چندین ساعت صرف زمان است. متاسفانه به خاطر برنامه فشرده ای که داشتیم نتوانستیم بیش از این در این شهر دوست داشتنی  بمانیم و پولا را  به مقصد شهر پورچ Porec ترک کردیم. مهمترین بنای این شهر مجموعه باسیلیکا Euphrasian است که در سال 553 در زمان اسقف Euphrasius بر روی ویرانه های کلیسای قدیمی‌تر ساخته شد.

 علی رغم اینکه تمام اجزای اساسی مانند کلیسا، کلیسای یادبود، دهلیز، غسل تعمید و کاخ اسقفی به خوبی حفظ شده اند، اما در طول زمان دستخوش تغییراتی نیز شده اند. موزاییک های دیواری توسط استادان بیزانسی و موزاییک های کف توسط کارشناسان محلی اجرا شده است. موزاییک ها شاخص ترین نماد این مجموعه هستند و بیشترین توجه به آنها شده است. 

مخصوصا از موزاییک هایی با زمینه طلایی برای بیان برخی از روایتهای تاریخی و مراسم و قصه های دینی استفاده شده است. در زیر طاق عبادتگاه کلیسا، با استفاده از همین موزاییکها تصویر اسقف افراسیوس که مدل همین کلیسا را در دست دارد در میان قدیسان دیده می شود. 

 شهر Porec ، بندر ماهیگیری است که قسمت قدیمی آن در یک شبه جزیره کوچک ساخته شده است. قدمت این شهر نیز مثل بسیاری از شهرهای این منطقه، به سده های نخستین میلادی باز می گردد. بافت قدیمی شهر شامل کوچه و خیابانهای باریک سنگفرشی شده است که به یک میدانگاه مرکزی که کلیسا و برج ناقوس در آن قرار دارد منتهی می شوند.

حدود ساعت 5 به سمت روستای Motovun حرکت کردیم(تقریبا نیم ساعت با Porec فاصله دارد). نمای این روستا از دور بسیار زیباست زیرا بر روی یک تپه و در وسط یک دشت سبز ساخته شده است.

 ما اتومبیل را نزدیک روستا پارک کردیم و با کمی پیاده روی و عبور از یک دروازه سنگی وارد روستا شدیم. کلیسا روستا بر مرتفع ترین محل احداث شده است و میدانگاه دور آن محل مناسبی برای رستورانها و فروشگاههای سوغاتی فروشی است. منظره دشت از فراز روستا بسیار زیباست و همین موضوع سبب شده که یک سایت پرش با پاراگلایدر برای علاقه مندان به این رشته در این روستا تاسیس شود. 

در ادامه مسیر به سمت مرز اسلوونی، به روستای Buje رسیدیم. این روستا که یک روستای قرون وسطایی است بر روی یک تپه قرار دارد و به نگهبان ایستریا معروف است. ایستریا بزرگترین شبه جزیره در دریای آدریاتیک است. این شبه جزیره در راس دریای آدریاتیک بین خلیج تریست و خلیج کوارنر واقع شده است و بین سه کشور کرواسی، اسلوونی و ایتالیا مشترک است که البته بیشترین سهم را کشور کرواسی دارد. 

چون هوا داشت کم کم تاریک می شد، خودم را به سرعت به مرکز روستا رساندم. کلیسا مرکزی روستا در محوطه میدانگاهی روستا ساخته شده است و در کنار آن برج ناقوس قرار دارد. نمای خارجی کلیسا علی رغم سادگی بسیار زیبا و از سنگهای تراش نخورده ساخته شده است.

 وقتی خواستم وارد کلیسا شوم، خانم و آقایی که لباس بسیار رسمی پوشیده بودند به من سلام کردند و یک بروشور به من دادند. از تصویر روی بروشور متوجه شدم که مربوط به یک کنسرت پیانو است. داخل کلیسا صدای پیانو پخش می شد ولی کسی پشت پیانو بزرگ انتهای سالن کلیسا نبود. تزیینات و نقاشی های داخل کلیسا به اندازه ای که حداقل یک ربع را در آنجا بگذرانم، جذاب بود. در این مدت مرتب بر جمعیتی که بر روی صندلی های کلیسا می نشستند افزوده می شد. احساس کردم که یواش یواش به زمان برگزاری کنسرت نزدیک می شویم. به همین خاطر کلیسا را ترک کردم. 

روستای Buje نمونه بسیار خوبی از روستاهای قرون وسطایی در شبه جزیره ایستریا است و حتما می بایست برای بازدید از آن زمان کافی را در نظر گرفت. 

ما در ادامه سفر پس از گذر از مرز وارد کشور اسلوونی شدیم.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

www.kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به بالکان- قسمت دوم، کرواسی اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

در تابستان ۱۴۰۲ تصمیم گرفتیم تا به چند کشور که قبلا قسمتی از کشور یوگسلاوی بودند سفر کنیم. برای این سفر ۱۳ روز زمان داشتیم و همین موضوع برنامه ریزی سفر را دشوار می کرد. با کمی بررسی متوجه شدم که بهتر است سفر را محدودتر کنم. همانطور که میدانید یوگسلاوی بعد از فروپاشی به کشورهای اسلوونی، کرواسی، بوسنی و هرزگوین، مونته نگرو، مقدونیه شمالی و صربستان تقسیم شد. 

ما تصمیم گرفتیم که فقط از چهار کشور اول بازدید کنیم.

در این گزارش سعی کرده ام فقط به مناطقی که در منطقه اسلوونی بود بپردازم و سایر کشورها را در گزارشهای دیگر بیاورم.

سفر به منطقه بالکان مخصوصا کشور سابق یوگسلاوی بدون اطلاع از تاریخ آن بسیار بی معنی خواهد بود. لذا در ادامه مطالب اندکی درباره این منطقه با تمرکز بیشتر بر روی اسلوونی خواهم آورد. 

اسلوونی نظیر کرواسی زیر سلطهٔ امپراتوری عثمانی نرفت ولی قدرت‌های ناحیه‌ای اروپایی نظیر جمهوری ونیز و باواریا به ویژه امپراتوری اتریش-مجارستان قرنها بر این قسمت حاکمیت داشتند. حکومت محلی باواریا از قرن هفتم و هم‌زمان با ورود اسلاوها به اسلوونی بر آن دست یافت و تا قرن سیزدهم و ورود امپراتوری اتریش-مجارستان به حضور خود ادامه داد. منطقه اسلوونی امروزی قرن‌ها متعلق به اتریش بود.  در سال ۱۸۶۶ برخی از نواحی اسلوونی‌نشین جزئی از ایتالیا شدند. اسلوونی از سال ۱۹۱۸ به بعد در زمرهٔ جمهوریهای سه‌گانه پادشاهی یوگسلاوی قرار گرفت. در آن زمان، در دوره ۱۹۱۹–۱۹۲۰، مرزهای اسلوونی در پیمان سن ژرمن (مرز شمالی)، پیمان راپالو (مرز غربی) و پیمان تریانون (مرز شمال شرقی) تعیین شد. پس از اشغال اسلوونی در سال ۱۹۴۱ (که در آن خاک این کشور بین آلمان، ایتالیا و مجارستان تقسیم شد) جبهه آزادیبخش اسلوونی مبارزه شدیدی را برای آزادی آغاز کرد و این جبهه در این نبرد به پارتیزان‌های تیتو پیوست. در ۱۰ اوت ۱۹۴۵، اسلوونی با عنوان «جمهوری خلق اسلوونی» تبدیل به بخشی از جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی شد. این واحد سیاسی جدید چند ماه بعد، در پی یک انتخابات غیر آزاد که در ۱۱ نوامبر برگزار شد، جمهوری خلق فدرال یوگسلاوی، نام گرفت. یکبار دیگر در ۱۹۶۳–۱۹۹۱، نام آن به جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی (SFRJ) تغییر نام یافت. پس از ۱۹۴۴ در کنار پاکسازی‌های سیاسی، پاکسازی قومی نیز در اسلوونی صورت گرفت. در آن زمان آلمانی‌تباران بومی اسلوونی به همراه آلمانی‌های مهاجری که توسط نازی‌ها به اینجا فرستاده شده‌بودند از کشور اخراج شدند.

اسلوونی ثروتمندترین جمهوری در فدراسیون یوگسلاوی بود. در ۷ مارس ۱۹۹۰ نام «جمهوری سوسیالیستی اسلوونی» به «جمهوری اسلوونی» تغییر کرد. اسلوونی در سال ۱۹۹۱ کشوری مستقل شد. پیش از این استقلال جنگی ده‌روزه درگرفت، که با توافق‌نامه بریونی متوقف شد. اسلوونی در ۱ مه سال ۲۰۰۴، به اتحادیه اروپا پیوست و پس از آن نیز عضو ناتو شد. یکم ژانویه ۲۰۰۷، اسلوونی رسماً به منطقه یورو پیوست و واحد پول پیشین یعنی تولار اسلوونی را کنار گذاشت.

اسلوونی از غرب با ایتالیا، از شمال با اتریش، از جنوب و جنوب شرقی با کرواسی و از سمت شمال شرق با مجارستان هم‌مرز است. وسعت آن حدود ۲۰ هزار کیلومتر مربع(به اندازه استان ایلام ) و جمعیت آن حدود دو میلیون نفر است.“ویکی پدیا فارسی”

گزارش سفر:

شنبه ۱۲ آگوست ۲۰۲۴، ۲۱ مرداد ۱۴۰۲:

ما با پرواز خطوط هوایی ترکیش در ساعت ۸ صبح وارد فرودگاه کوچک لیوبلیانا (Ljubljana Jone Pucnik Airport) شدیم. طبق معمول به همراه داشتن پاسپورت ایرانی همواره سبب می شود تا پلیس گذرنامه  چند سوال و جواب بیشتر ما را مهمان کند. طبعا وقتی به محل تحویل چمدانها رسیدیم همه رفته بودند و از چمدانهای ما خبری نبود. بلافاصله متوجه شدم که تاخیر در پرواز دبی- استانبول سبب شده است که بار ما به موقع به پرواز استانبول-لیوبلیانا نرسد. به قسمت بار مراجعه کردم و مشکل را برای مسئول آنجا توضیح دادم او هم با آرامش تمام به من گفت که با پرواز بعدی بار ما خواهد آمد و ما می توانیم خودمان مراجعه کنیم و یا آدرس هتل را به او بدهیم تا چمدانها را برایمان به هتل بفرستد. مجبور شدم که به او توضیح دهم که هتل محل اقامت ما در شهر زاگرب است که پایتخت کشور کرواسی است. انتظار داشتم بگوید که ارسال بار به کشور دیگر ممکن نیست که او چنین پاسخی نداد و از من خواست تا آدرس و شماره تلفن هتل را به او بدهم و قول داد تا قبل از طلوع آفتاب ما چمدانهایمان را دریافت خواهیم کرد. همچنین به من گفت که می توانم وسایل مورد نیاز از قبیل مسواک و … را بخرم و صورتحساب را برای شرکت هواپیمایی ترکیش بفرستم تا آنها پرداخت کنند. همینجا این مطلب را بگویم همان شد که او گفت و ما صبح روز بعد چمدانهایمان را پشت درب اتاق یافتیم. 

 با خروج از محوطه فرودگاه ابتدا تصمیم گرفتیم تا صبحانه مختصری در یکی از معدود کافه های فرودگاه بخوریم. هوای مطبوع و بسیار تمیز خستگی راه را از تن به در کرد. سپس به سمت دفتر اجاره اتومبیل که در قسمت پارکینگ فرودگاه قرار داشت رفتیم. خوشبختانه کوچک بودن فرودگاه این حسن را داشت که همه چیز بسیار در دسترس و نزدیک بود. مسئول اجاره اتومبیل از من پرسید که چند نفر هستیم و چند چمدان داریم. بعد از میان چند تا سوییچ ماشین که جلو دستش بود یکی را انتخاب کرد و به من داد و با هم به سمت محل پارک اتومبیلها آمدیم. خوشبختانه یک دستگاه فولکس واگن T-Roc مدل ۲۰۲۳ را به ما داد که بسیار نو بود و به جرات می توانم بگویم که ما دومین نفر بودیم که از آن استفاده می کردیم. 

وسایل را بار زدیم و طبق برنامه ریزی قبلی به سمت دریاچه فیروزه ای رنگ Bled حرکت کردیم. جاده ها از کیفیت خوبی برخوردار بودند و عوارض جاده ای هم وجود نداشت. ما با گذر از شهر کوچک و توریستی Bled به دریاچه ای بسیار زیبا در دامنه کوههای آلپ رسیدیم که عکسهای متعددی از آن را در سایتهای گردشگری اسلوونی دیده بودم.  

ابتدا برای بازدید از قلعه به بالای صخره ای که مشرف به دریاچه بود رفتیم. ورودیه آن ۷ یورو است و برای بازدید از آن حداقل نیم ساعت زمان نیاز است. ساختمان داخل قلعه به موزه تبدیل شده است. از بالکن و محوطه خارجی آن، بهترین منظره از دریاچه و جزیره داخل آن را می توان مشاهده کرد. این بنا یک ساختمان قرون وسطایی است و گفته می شود قدیمی ترین قلعه اسلوونی می باشد. یک کلیسا کوچک نیز در داخل قلعه وجود دارد.

دور و بر دریاچه کاملا شلوغ بود و به سختی پارکینگ پیدا کردیم. قایقهای کوچک و جذابی که فقط مخصوص این دریاچه هستند یکی از جاذبه های این منطقه اند و حتما باید تجربه سوار شدن  آنها را داشته باشید. تقریبا ۱۵ نفر گنجایش دارند و قایقران به صورت ایستاده پاروها را که در انتهای قایق قرار دارند به حرکت درمی آورد. به نظر کار سخت و طاقت فرسایی می آید ولی در فصولی که توریستها به این محل می آیند قطعا درآمد خوبی برای محلی ها دارد. به این قایق ها Pletna می گویند. از هر کجای دریاچه که سوار شوید شما را به جزیره کوچکی در مرکز دریاچه می برند. نیم ساعت فرصت خواهید داشت تا از این جزیره کوچک که یک کلیسا در آن وجود دارد بازدید کنید و یک بستنی خوشمزه در آنجا بخورید. همچنین این امکان وجود دارد که در دریاچه شنا یا قایقرانی کنید. از ایستگاهی که ما سوار پلتنا شدیم تقریبا ۲۰ دقیقه طول کشید تا به جزیره رسیدیم. 

پیاده روی در کنار دریاچه از فعالیت هایی است که تقریبا تمام افرادی که به این محل می آیند انجام می دهند. تعداد زیاد هتلها و رستورانها بیانگر این است که توریستهای زیادی به این محل سفر می کنند. ما تقریبا ۳ ساعت را در این منطقه گذراندیم.  سفر ما در کشورهای کرواسی، بوسنی و هرزگوین و مونته نگرو ادامه یافت و در غروب چهارشنبه ۲۳ آگوست کشور کرواسی را از مرز Plovanija ترک کردیم و وارد اسلوونی شدیم و به سمت شهر ساحلی Piran حرکت کردیم. کرواسی خط ساحلی کوتاهی در دریای آدریاتیک دارد و شهر پیران مهمترین شهر این خط ساحلی است. پیران زیباترین شهر در سواحل اسلوونی است و تا حدودی به شهر دوبرونیک شباهت دارد. به خاطر نزدیکی به ایتالیا، این شهر در بیشتر طول تاریخ قسمتی از کشور روم و یا تحت نفوذ آن بود. خوشبختانه ورود اتومبیل به قسمت مرکزی شهر ممنوع است و می بایست اتومبیل را در پارکینگ خارج از بافت مرکزی پارک کرد و پیاده و یا استفاده از اتوبوسهای برقی به مرکز شهر رسید. در میدان Tartinijey که مجسمه ویولونیست معروف و اهل این شهر-جوزپه تارتینی- در مرکز آن قرار داده شده است، تعداد قابل توجهی رستوران و کافه وجود دارد و ما شام خود را در آنجا صرف کردیم. با کمی پیاده روی می شود قسمت ساحلی شهر و بافت قدیمی با آن کوچه های باریک و تو در تو را دید. خانه های این شهر نیز بر طبق فرمول بیشتر شهرهای کناره دریای آدریاتیک اکثرا نارنجی رنگ هستند.

 محل اقامت ما در یک خانه ویلایی در شمال شرقی شهر با منظره ای عالی به سمت دریا بود. ما برای یک شب اقامت در این خانه سه خوابه ۲۰۰ یورو پرداختیم.

پنجشنبه، بیست و چهارم آگوست ۲۰۲۴. دوم شهریور ۱۴۰۲:

مقصد بعدی ما شهر ساحلی Koper‌ بود. تقریبا نیم ساعت طول کشید تا این مسیر کوهستانی که منظره بسیار زیبایی از کوه و دریا داشت را طی کردیم.

 شهر کوپر یکی از بندرهای قدیمی در دریای آدریاتیک است که بیشترین شهرت آن بخاطر صادرات نمک بود. دیدنی‌های کوپر شامل کاخ پراتورین قرن پانزدهمی و لژیا به سبک گوتیک ونیزی، کلیسای کارمین روتوندا متعلق به قرن دوازدهم، و کلیسای جامع سنت نازاریوس با برج قرن چهاردهمی است. 

ما بعد از ورود به شهر اتومبیل خود را در یک پارکینگ عمومی نزدیک بندر پارک کردیم و از میان کوچه های باریک خودمان را به میدان مرکزی شهر به نام میدان Titov رساندیم. چند تا از بناهای قدیمی شهر در این میدان قرار دارند. مهمترین آنها کاخ Praetorian است که قسمتی از آن به اداره میراث فرهنگی تبدیل شده است. برای بازدید از داخل کاخ باید در تورهایی که در ساعات مشخص انجام می شوند ثبت نام کرد که ما با توجه به برنامه ای که داشتیم نتوانستیم داخل این کاخ را ببینیم. نمای خارجی آن بنایی سفید رنگ است و از طریق راه پله ای در خارج از ساختمان می توان به طبقه دوم دسترسی داشت. این بنا متعلق به قرن ۱۵ است. در گوشه دیگر این میدان کلیسا با برج ساعت ۳۶ متری قرار دارد. در اطراف این میدان ساختمانهایی که قدمت آنها به اواخر قرن ۱۷ و قرن ۱۸ برمیگردد هنوز وجود دارد.

ما شهر زیبای کوپر را به سمت یکی از مهمترین مکانهای دیدنی اسلوونی ترک کردیم. غارهای Skocjan در ۴۰ کیلومتری شمال شرقی کوپر است. وقتی ما به این محل رسیدیم با تابلویی مواجه شدیم که روی آن نوشته شده بود: “تمام بلیت ها فروخته شده است”. با این وجود اتومبیل را پارک کردیم و به باجه بلیت فروشی مراجعه کردیم. مسئول مربوطه به ما گفت که معمولابلیت ها از چند روز قبل فروخته شده است و گاهی ممکن است شخصی بلیت خود را کنسل کند و در این مواقع شاید بتوان بلیت پیدا کرد. او که در سیستم رزرواسیون خود مشغول بود به من گفت که چهار بلیت برای ساعت ۱۲ ظهر  روز بعد وجود دارد. علی رغم اینکه ما برای روز بعد برنامه کاملی داشتیم ولی بی درنگ آن چهار بلیت را خریدیم. قیمت ورودیه برای بزرگسالان ۱۶ و بچه ها هفت و نیم یورو بود. 

بلافاصله به سمت غارهای Postojna که فقط ۳۰ کیلومتر در شمال ما بود حرکت کردیم. از محوطه بسیار وسیع و همچنین کافه رستورانها و مغازه ها و غرفه های سوغاتی فروشی متوجه شدیم که این مکان توریستی تر است. قیمت بلیت ورودیه با امکان بازدید از قلعه Predjama مجموعا ۴۲ یورو می باشد. این غار یکی از بزرگترین غارهای جهان است که ۲۴ کیلومتر طول دارد اما برای بازدیدکنندگان امکان بازدید از ۵ کیلومتر آن وجود دارد. این غار توسط رودخانه پیوکا که از لایه های کارستی عبور می کند ایجاد شده است. آثاری از حضور انسان از قرن ۱۲ در این غار مشاهده شده است هرچند که کاوش از اواخر قرن ۱۷ در آن آغاز شد و نخستین بار در سال ۱۸۱۸ برای بازدید عموم آماده شد. برای پیمایش این غار تقریبا مسیری به طول یک و نیم کیلومتر را می بایست پیاده طی کرد و سه و نیم کیلومتر را توسط قطار برقی. 

از نکات جالب این غار می توان به وجود نوع خاصی از سمندر به نام Olm اشاره کرد که نمونه هایی از آن در آکواریوم تاریکی در غار وجود دارد. همچنین یک باجه پستی در داخل غار قرار داده شده تا بازدیدکنندگان بتوانند کارت پستال به آدرس دوستان خود ارسال کنند.

 زمان در نظر گرفته شده برای بازدید از این غار حدود یک ساعت و نیم است. بازدید کنندگان با اشکال جالبی که توسط استالاگمیت ها و استالاکتیت ها ایجاد شده اند شگفت زده می شوند. دمای داخلی غار در تابستان و زمستان تقریبا ثابت و حول و حوش ۱۰ درجه سانتیگراد است بنابراین همراه داشتن لباس مناسب ضروری است. 

قلعه Predjama در ۱۰ کیلومتری غرب غار قرار دارد و ما چون بلیت این قلعه را خریده بودیم می توانستیم از اتوبوسهای رایگان که هر ۱۵ دقیقه به آنجا میرفت استفاده کنیم. از محل پارکینگ تا دهانه غار تقریبا ۱۰ دقیقه پیاده روی باید کرد و در تمام طول این مسیر منظره زیبایی از قلعه که در دل یک صخره ۱۲۳متری جای گرفته در پیش رو قرار دارد.

 برای ساخت این قلعه از یک غار طبیعی استفاده شده است و بیشتر فضای داخلی این قلعه در داخل کوه است. ظاهرا این قلعه در قرن سیزده ساخته شده است (یعنی بیش از ۸۰۰ سال قدمت دارد) و در طول تاریخ چندین بار صدمه های جدی دیده است. رودخانه لوکوا وارد همان غاری که قلعه در آن ساخته شده می شود و در اعماق زمین ناپدید می شود. تاریخ این قلعه با افسانه شوالیه دزد Erazem Predjamski مرتبط است که پس از اختلاف با امپراتور اتریش فردریک سوم، بیش از یک سال با موفقیت در برابر محاصره کنندگان قلعه مقاومت کرد تا اینکه یکی از خدمتکارانش با روشن کردن شمعی در قلعه به او خیانت کرد. در قلعه می توانید انواع اقلام اصلی و همچنین ماکت ها و مدل ها را مشاهده کنید که روزگاری به کار می آمدند. اتاق شوالیه و سالن غذاخوری از جذاب ترین اتاقهای این قلعه هستند، در طبقه سوم، سالن رنسانس قرار دارد که شامل اسلحه و ابزار شکار به همراه تعدادی شاخ گوزن متعلق به آخرین مالک قلعه -شاهزاده ویندیشگرتز- به نمایش گذاشته شده است. برای بازدید از این قلعه یک ساعت اختصاص دهید.

هوا کاملا تاریک شده بود که به شهر لیوبلیانا رسیدیم. لیوبلیانا پایتخت کشور اسلوونی است. رودخانه ای به همین نام از وسط شهر عبور می کند و بیشتر مناطق دیدنی و گردشگری شهر در اطراف همین رود قرار دارند. تعداد زیاد رستوران و کافه در همین محل، سبب شده  برخلاف خیلی از کشورهای اروپایی تا پاسی از شب رفت و آمد در آنجا برقرار باشد و به بازدید کنندگان این حس را القا کند که در یک شهر زنده قدم می زنند. شهر بسیار تمیز است و بسیاری از مردم از دوچرخه برای رفت و آمد استفاده می کنند. 

ما در هتل city یک شب اقامت کردیم . بابت آن ۲۵۰ یورو پرداختیم. بر روی رودخانه لیوبلیانا تعدادی پل احداث شده است که برخی از آنها قدیمی هستند. Dragon Bridge یکی از این پلهاست که در سال ۱۹۰۱  احداث شد و یکی از نخستین سازه های بتنی در این شهر بود. ابتدا چهار مجسمه شیر در اطراف پل کار گذاشتند که بعد  آنها را با ۴ مجسمه بزرگ و ۱۶ مجسمه کوچک برنزی به شکل اژدها جایگزین کردند.

پل Butcher با فاصله کمی از پل اژدها ساخته شده است. این پل در سال ۲۰۱۰ کاملا بازسازی شد و با مجسمه های آدم و حوا، صدف و قورباغه تزیین شده است. همچنین تعداد زیادی قفل به نرده های پل متصل است که بیشتر جنبه نذر دارد!

قلعه لیوبلیانا بر روی تپه ای که مسلط به رود است ساخته شده است. زیباترین پل این رودخانه، Triple Bridge نام دارد. این پل پرترددترین پل شهر است. پل اولیه که چوبی بود در سال ۱۲۸۰ احداث شد ولی بعدا در یک آتش سوزی از بین رفت و بجای آن یک پل سنگی ساختند.  معمار مشهور اسلوونی Jože Plečnik, نرده های فلزی پل سنگی قدیمی را برداشت و هر سه پل را با نرده ها و پله های سنگی و چراغهایی برای روشنایی پل تجهیز کرد. از هر یک از پل‌های جانبی، دو راه پله به تراس‌هایی منتهی می‌شوند که درست بالای رودخانه قرار دارند، جایی که درختان صنوبر برای کمک به ظاهر کلی پل کاشته شده‌اند.

بافت قدیمی شهر لیوبلیانا در لیست میراث جهانی ثبت شده است.

جمعه ۲۵ آگوست:

پرواز برگشت ما ساعت ۸:۳۰عصر بود و به همین دلیل فرصتی داشتیم تا به سرعت چند سایت را که ندیده بودیم، ببینیم. در مسیر راه به سمت غارهای Skocjan به شهر کوهستانی Idrija رفتیم. این منطقه که طبیعتی زیبا دارد یکی از مهمترین معادن جیوه در اروپا است. تعدادی از این معادن هنوز مشغول به کار هستند و تعدادی از آنها تعطیل شده اند. یکی از این معدنها که در داخل شهر قرار داشته، اکنون تبدیل به موزه شده است. ما کمی قبل از ساعت ۱۰ صبح به موزه رسیدیم که بسته بود و مجبور شدیم تا ساعت ۱۰ صبر کنیم تا متصدی موزه بیاید.

 در موزه اطلاعات بسیار خوبی درباره زمین شناسی این منطقه، نحوه استخراج و خالص سازی جیوه ارائه می شود. چون این موزه در محل یکی از معدنهای قدیمی احداث شده، لذا می توان به داخل معدن رفت و از نزدیک با فضای داخل معدن و نحوه کار ابزارآلات و پروسه استخراج جیوه آشنا شد. 

قبل از ساعت ۱۲ به غار Skocjan رسیدیم و راس ساعت ۱۲ به صورت گروهی به سمت در غار حرکت کردیم. تقریبا با ۱۰ دقیقه پیاده روی به در غار رسیدیم. راهنما کمی درباره غار و همچنین قوانین بازدید از غار  برای ما توضیح داد که یکی از این قوانین ممنوعیت عکسبرداری در داخل غار بود. از طریق یک تونل چند ده متری وارد غار شدیم. این غار به خاطر ویژگی های خاصی که دارد در لیست میراث جهانی به عنوان یک اثر طبیعی شاخص ثبت شده است.

با ورود به غار کم کم استالاگمیت ها و استالاکتیتها که اشکال عجیب و غریبی را خلق کرده اند در جلو چشم ظاهر می شوند. اما قسمت عجیب در این غار وقتی آشکار می شود که شما وارد محوطه ای می شوید که داستان تخیلی سفر به اعماق زمین نوشته ژول ورن را جلو چشم شما می آورد. شما به ناگاه خود را در جایی پیدا می کنید که رودخانه ای خروشان بیش از ۱۰۰ متر پایین پای شما در کف غار جریان دارد.  مسیر پیاده روی بر دیواره غار حفر شده تا بازدیدکنندگان با خطر سقوط مواجه نشوند و این مسیر که با لامپهای زرد رنگ روشن شده است همچون ماری در دل تاریکی پیچ می خورد و اما -بی شک- زیباترین قسمت پل فلزی است که با ارتفاع ۴۵ متر از کف رودخانه احداث شده است. با کمی دقت می توان یک پل چوبی-تسمه ای را کمی بالاتر از این پل فلزی مشاهده کرد که توسط غارنوردان و بر روی مسیر قدیمی پیش از بازگشایی غار برای عموم ساخته شده بود. من به سبب علاقه ای که دارم از غارهای زیادی که هرکدام زیبایی خاص خودشان را داشته اند، بازدید کرده ام ولی به جرات می توانم بگویم این غار یکی از پرابهت ترین و عجیب ترین غارهایی بود که تاکنون دیده ام. علی رغم احترامی که برای قوانین محلی قائلم ولی نتوانستم در برابر منظره ای که در جلو دیدگانم بود مقاومت کنم و یک عکس از پل و یک عکس از مسیر گرفتم. هر چند که بعدا در موزه، کتابی پیدا کردم که چند عکس زیبا از محوطه داخلی غار در آن بود. 

راهنما با نشان دادن اثر آب بر روی دیواره غار به ما توضیح داد که چند بار در اثر سیلهای فصلی، آب رودخانه تا بیش از ۱۰۰ متر در غار بالا رفته است. در دو قسمت از غار ریزشهای عظیمی صورت گرفته و تالارهای بزرگی را شکل داده که ارتفاع یکی از آنها از کف رودخانه بیش از ۱۴۰ متر است. حدودا یکساعت و نیم طول کشید تا ما به خروجی غار رسیدیم و وارد فضای جنگلی شدیم. ادامه مسیر بعد از ۱۵ دقیقه ما را به باجه بلیت فروشی رساند.

 در کنار این محل یک موزه قرار دارد که ورودی آن رایگان است. این موزه علاوه بر اینکه شما را با ابزارآلاتی که کاشفان اولیه تا غارنوردان حرفه ای برای کشف این غار استفاده کرده اند آشنا می کند، اطلاعات بسیار جالبی از نحوه تشکیل غارهای کارستی و همچنین شواهدی از زیستگاه ۱۰ هزار ساله انسانهای نخستین، به بازدید کننده ارایه می دهد. بر اساس نقشه ای که در موزه وجود دارد، این غار دارای دالانهای دیگری نیز می باشد که فقط غارنوردان مجاز به ورود آن هستند.

ساعت ۳ بعدازظهر به سمت فرودگاه به راه افتادیم ولی قبل از آن تصمیم گرفتیم تا از کلیسا سنت Michael در حومه جنوبی لیوبلیانا بازدید کنیم. این کلیسا توسط Jože Plečnik طراحی شده است و نمای آن با همه کلیساهایی که تاکنون دیده ایم متفاوت است. نمای خارجی به شکل یک ساختمان دو طبقه که برج ناقوس در وسط قرار گرفته و دسترسی به کلیسا با یک راه پله است که از حیاط به طبقه دوم و درست به زیر برج ناقوس می رسد. متاسفانه درب کلیسا بسته بود و ما نتوانستیم داخل کلیسا را ببینیم.

از آنجا به سمت فرودگاه حرکت کردیم و بعد از تحویل اتومبیل با خطوط هوایی ترکیش و بعد از یک توقف کوتاه به دبی رسیدیم.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

www.kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به بالکان- قسمت اول: اسلوونی اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

در یازدهم دسامبر سال ۲۰۲۳ از مرز لوکزامبورگ و با عبور از روی پل رودخانه موزل وارد کشور آلمان شدیم. شهر کوچک Igel اولین توقفگاه ما بود. درست در کنار جاده اصلی که از میان شهر عبور می کند به یک ستون سنگی متعلق به قرن سوم که گفته می شود یک سنگ قبر است بر می خوریم. بنای یادبود ستون ایگل با ارتفاع ۲۳ متر یکی از مشهورترین بناهای ستون رومی در آلمان (Igel a.d. Mosel) است.  نقش برجسته های روی این ستون روایتگر  صحنه هایی از زندگی روزمره و حرفه ای تاجران پارچه و همچنین اساطیر است. از جمله این اشکال می توان به نقش برجسته خرس‌هایی که با گرازهای وحشی می‌جنگند، زنانی که موهای خود را می‌پوشند، کودکانی که به مدرسه می‌روند، مردمی که پارو می‌زنند،  می‌رقصند، جشن می‌گیرند یا به شکار می‌روند، اشاره کرد. علاوه بر یادبود برای مردگان خانواده، این بنا احتمالاً هدف تبلیغ تجارت پارچه برای این خانواده نیز بوده است. بازدید از این بنا رایگان است و ۱۵ دقیقه زمان نیاز دارد.

وقتی به شهر تریر Trier رسیدیم مستقیما به مرکز شهر رفتیم و قبل از اینکه ساعت بازدید از باسیلیکا به پایان برسد وارد این بنا شدیم. این بنا در اوایل قرن چهارم به دستور کنستانتین اول، امپراتور روم ساخته شد. سیستم گرمایشی که از طریق کف و دیوارها تامین می شد از نکات برجسته این بنا بود. این بنا بزرگترین تالار بجا مانده از دوران باستان است و در طول تاریخ تغییرات و کاربری متفاوتی داشته  تا اینکه در سال 1856، به یک کلیسای پروتستان تبدیل شد. در سال 1944، ساختمان به دلیل حمله هوایی نیروهای متفقین در طول جنگ جهانی دوم در آتش سوخت. هنگامی که پس از جنگ تعمیر شد، تزئینات داخلی تاریخی قرن نوزدهم بازسازی نشد، به طوری که اکنون  دیوارهای آجری از داخل نیز نمایان است. این کلیسا علیرغم سالن بسیار بزرگ، تزیینات بسیار ساده ای دارد و به همراه چندین بنای دیگر شهر تریر در لیست میراث جهانی ثبت شده است. 

در مجاورت باسیلیکا، کاخ الکترال یا کاخ انتخاباتی قرار دارد که ابتدا بخشی از قصر کنستانتین بود و از قرن ۱۶ تا ۱۸ محل اقامت اسقف اعظم و اکنون محل برگزاری کنسرت موسیقی کلاسیک است. در روبروی این بنا باغ سلطنتی با استخر و مجسمه های رومی قرار دارند. 

در انتهای باغ به محوطه باستانی می رسیم که گفته می شود بقایای بزرگترین حمامهای رومی در خارج از رم می باشد مجسمه ای سنگی به شکل یک پا بزرگ در جلو در اصلی موزه قرار دارد که گفته می شود مدلی از پا کنستانتین بزرگ بوده است. متاسفانه ما زمانی به این قسمت از شهر رسیدیم که زمان بازدید از این محوطه باستانی تمام شده بود. 

قدم زنان خودمان را به مرکز شهر رساندیم. در میدان مرکزی تعداد زیادی غرفه فروش مواد غذایی که انواع و اقسام غذا و نوشیدنی های محلی را سرو می کردند، حال و هوای خوبی به این شهر داده بود. هوا سرد و بارانی بود ولی جمعیت کثیری که بیشترشان خانواده بودند از این جشن خیابانی لذت می بردند. 

دوازدهم دسامبر ۲۰۲۴:

برای بازدید از مهمترین و معروفترین بنای شهر تریر به مرکز شهر رفتیم. Porta Nigra یا دروازه سیاه در سال ۱۷۰ بعد از میلاد با بیش از ۷۰۰۰ بلوک سنگی ساخته شد و به خاطر رنگ تیره اش به دروازه سیاه مشهور شد. در قرن ۱۱ ساختمان این دروازه قسمتی از کلیسا شد تا اینکه در سال ۱۸۰۲ ناپلئون کلیسا را ​​منحل کرد و قسمتهایی از آن تخریب شد. برای بازدید از آن بهتر است ابتدا کمی از آن فاصله بگیریم و به عظمت آن دقت کنیم. بهای بلیط بازدید از طبقات بالایی ۸ یورو است. این بنا دو طبقه دارد. بیشتر تزیینات داخلی همان هایی است که در بیشتر کلیساها  وجود دارد. از پنجره های طبقات فوقانی مناظر زیبایی از شهر تریر را می توان دید. بازدید از آن ۴۵ دقیقه زمان نیاز دارد. 

پس از خروج، بهتر است مسیر خیابان اصلی را به سمت مرکز شهر ادامه دهید. مهمترین شاخصی که ما را به مرکز شهر هدایت می کند برج ناقوس کلیسا جامع شهر است. 

کلیسا جامع تریر قدیمیترین و یکی از زیباترین کلیساهای آلمان است. پایه و اساس این کلیسا به قرن سوم برمی گردد. گفته می شود که مادر کنستانتین کبیر(سنت هلنا) ردای حضرت عیسی در زمانی که به صلیب کشیده شد را به این کلیسا اهدا کرد. این کلیسا یک بار تخریب شد و کلیسایی که هم اکنون می بینیم در قرن ۱۱ ساخته شد. مجسمه ها و تزیینات داخل کلیسا بسیار غنی است. صومعه این کلیسا درست در مجاورت آن قرار دارد و به راحتی قابل بازدید است. کلیسا Liebfrauenkirche درست در کنار کلیسا جامع قرار دارد و به همراه آن در لیست میراث جهانی به ثبت رسیده است. بازدید از این مجموعه به بیش از یکساعت زمان نیاز دارد و مجانی است.

حدود ساعت ده و نیم به سمت شهر Lorsch حرکت کردیم. فاصله شهر تریر تا لورش تقریبا ۲۰۰ کیلومتر است که کمتر از دو ساعت می توان آن را طی کرد. در برخی از اتوبانهای آلمان محدودیت سرعت وجود ندارد و شما می توانید تا هر قدر که دوست دارید روی پدال گاز فشار دهید. اتومبیلی که ما اجاره کرده بودیم یک هیوندای Tocson مدل ۲۰۲۳ بود که فقط ۱۲۰۰۰ کیلومتر کار کرده بود. به همین خاطر وسوسه شدم تا ماکزیمم سرعت آن را امتحان کنم. دو بار تلاش کردم ولی هرگز نتوانستم از سرعت ۱۹۹ کیلومتر در ساعت بیشتر برانم. به نظرم که شرکت اجاره اتومبیل با دستکاری ماشین اجازه نداده بود که سریعتر  برود. البته در این اتوبانها اکثر رانندگان با سرعت حدود ۱۶۰ کیلومتر می راندند و هر از چندگاهی اتومبیل یا موتورسیکلتی با سرعت بسیار زیاد از بقیه سبقت می گرفت. 

شهر کوچک لورش که در ۶۰ کیلومتری جنوب فرانکفورت قرار دارد، بخاطر خانه های نیمه چوبی و رنگارنگ آن معروف است. کشت تنباکو در لورش قدمت چند صد ساله دارد و به همین دلیل یک موزه درباره تنباکو در آن مشغول به کار است.

اما دلیل اصلی که ما را به این شهر کوچک رساند بازدید از بقایای صومعه و همچنین دروازه ای است که به سلسله کارولنژی در قرن هشتم برمی گردد. سوای از اهمیت تاریخی، این بنا از نظر معماری بسیار شاخص و تا حدودی منحصر به فرد است. چیزی که اکنون روبروی ما قرار دارد، یک دروازه با سه ورودی دالان شکل است و روی این دروازه کلیسا ساخته شده است. این بنا در محوطه ای قرار دارد که چند ساختمان که به صومعه تعلق داشته هنوز در آن وجود دارد. برای بازدید از این محل نیم ساعت فرصت اختصاص دهید. بازدید از آن رایگان است.

 توصیه می کنم حداقل نیم ساعت در محوطه اطراف که مرکز شهر است قدم بزنید. چند مجسمه جالب در همین محدوده قرار دارد که گرفتن عکس یادگاری از آنها خالی از لطف نیست. 

مقصد بعدی ما شهر Speyer اشپیر بود که در ۵۰ کیلومتری جنوب لورش واقع است. کلیسا جامع اشپیر یکی از مهمترین کلیساهای آلمان است که با حمایت کنراد دوم-امپراتور مقدس روم- در سال ۱۰۳۰ ساخته شد. کنراد دوم به همراه هفت امپراتور و پادشاه دیگر در سرداب آن دفن شده اند. کلیسا در سال ۱۶۸۹ دچار حریق شد و صدمه بسیار جدی دید. تقریبا ۵۰ سال بعد پروژه بازسازی آن شروع شد، شبستان را به همان سبک رومی ساختند ولی نمای کلیسا با سبک باروک بازسازی شد و در نهایت، یک قرن بعد با یک نئورومانسک جایگزین شد تا به سبک اصلی خود نزدیکتر باشد.

 ورود به این کلیسا رایگان است ولی برای بازدید از سرداب می بایست ۲ یورو پرداخت کرد. توصیه می کنم که سرداب را حتما ببینید چون علاوه بر این که تابوتها و قبر پادشاهان و اقوام نزدیک آنها در آن است، این سرداب برخلاف دیگر سردابها دارای ستون است. 

 تالار اصلی بسیار باشکوه و مجلل است. آجرهای بکار رفته در ساخت کلیسا تقریبا دورنگ هستند و این موضوع به زیبایی نمای داخلی و خارجی افزوده است. این کلیسا چهار برج دارد که دو برج جلویی کمی کوتاهتر از برجهای عقبی هستند.

  شهر اشپیر، به غیر از کلیسا جامع، جذابیتهای بیشتری نیز دارد. در خیابان روبروی کلیسا جامع ، مخصوصا در ایام جشنهای سال نو میلادی، تعداد زیادی دکه برای فروش مواد غذایی وجود دارد. علاوه بر اینها، فروشگاه‌های کوچک و رستوران‌های متعدد، خانه‌های کوچک و ساختمان‌های تاریخی بسیاری مانند تالار شهر، ضرابخانه قدیمی  و همچنین دروازه قدیم شهر -با ارتفاع ۵۵ متر- در همین خیابان هستند.

 موزه SchPIRA، در محله یهودی ها قرار دارد و بینش جالبی از زندگی آیینی یهودیان اسپایر ارائه می دهد. این شهر یکی از شهرهایی است که جامعه یهودی در آن بسیار شاخص بوده است. 

شهر Speyer در کنار رود راین احداث شده است و به همین دلیل از دیرباز بخاطر تاکستان ها و زمینهای حاصلخیز، صنعت کشاورزی خوبی داشته است.

هرچند برای دیدن شهر اشپیر نیاز به زمان بیشتری داشتیم ولی تصمیم گرفتیم تا پیش از تاریک شدن هوا خودمان را به روستای مولبرون Maulbronn برسانیم. این روستا بخاطر صومعه قدیمی آن که در لیست میراث جهانی قرار دارد، معروف است.  برای رسیدن به این روستا تقریبا ۶۰ کیلومتر به سمت جنوب راندیم و درست قبل از غروب آفتاب به صومعه رسیدیم. این صومعه قرون وسطایی در سال ۱۱۴۷ تاسیس شد و به تدریج تا قرن ۱۶ کاملتر شد. در محوطه صومعه ساختمانهای متعددی وجود دارد که نمای آنها بسیار زیباست و منطبق بر معماری این منطقه است. اغلب نمای آنها چوبی- آجری و سقف سفالی است.  

از نکات برجسته این صومعه سیستم مدیریت آب آن است. سیستم پیچیده ای از مخازن، کانال های آبیاری و زهکش ها در امتداد دره رودخانه و در تپه های اطراف آن قرار دارد که برای تامین آب صومعه، پرورش ماهی و آبیاری مزارع کشاورزی استفاده می شود. علیرغم تغییرات قرن نوزدهم، با زهکشی چندین مخزن، و همچنین گسترش شهر مولبرون، سیستم مدیریت آب هنوز یکی از گسترده ترین و بهترین سیستم های آبی است که حفظ شده است.

هوا کاملا تاریک شده بود که به سمت شهر بادن بادن Baden-Baden حرکت کردیم. این شهر در محدوده جنگل سیاه قرار دارد و بخاطر چشمه های آبگرم مشهور است. Caracalla Spa یکی از مشهورترین این چشمه های آبگرم است که دارای چند استخر در محوطه باز و سرپوشیده است. دمای آب در استخرهای سرباز بین ۳۸ تا ۳۲ درجه متغیر است و این موضوع سبب می شود تا استفاده از این استخرها را در فصل زمستان لذتبخش کند. اما باید این موضوع را در نظر داشت که تا حدامکان از خیس شدن سر می بایست جلوگیری کرد. چون دمای حدود ۶ تا ۷ درجه سانتیگراد در فضای باز به شدت قسمتهایی از بدن را که داخل آبگرم نیستند، آزار می دهد. ما تقریبا دو ساعت را در این مجموعه گذراندیم. قیمت بلیط ورودی ۲۰ یورو می باشد.

ما شب را هتلی در روستای Neuweier اقامت کردیم. این هتل در حقیقت یکی از خانه های سنتی بسیار زیبا و دو طبقه این منطقه بود که صاحبخانه اتاقهای آن را به حمام و دستشویی مجزا تجهیز کرده بود و اجاره می داد. طبقه همکف به رستوران اختصاص داده شده بود که با سلیقه بسیار خوب او تزیین و دکور شده بود. ما برای یک شب اقامت به همراه صبحانه ۱۲۰ یورو پرداختیم.

افشین ایران پور

 کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

www.kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به جنوب غربی آلمان اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.

لوکزامبورگ کشوری کوچک با مساحت تقریبی ۲۵۰۰ کیلومتر مربع (به اندازه مساحت شهرستان فیروزکوه) با جمعیت حدود ۶۰۰ هزار نفر است. پایتخت آن شهر لوکزامبورگ است و با کشورهای بلژیک، فرانسه و آلمان مرز مشترک دارد. نام رسمی این کشور، دوک نشین لوکزامبورگ است و با سیستم پادشاهی اداره می شود. بخاطر شرایط جغرافیایی خاص، در طول تاریخ بارها بین کشورهای مختلف دست به دست شد تا سرانجام در سال ۱۸۳۹ استقلال یافت.

لوکزامبورگ اقتصاد بسیار قوی دارد و در بین کشورهای جهان بیشترین میزان درآمد سالانه را به خود اختصاص داده است. بخش صنعتی این کشور در حوزه‌هایی همچون فولاد، مواد شیمیایی و لاستیک فعال است. بخش زیادی از اقتصاد لوکزامبورگ به خدمات، به ویژه بانکداری و امور مالی متکی است. لوکزامبورگ مهم‌ترین مرکز بانکداری خصوصی در ناحیه یورو است.

۱۰ دسامبر ۲۰۲۳:

در ادامه سفر که از پاریس شروع شده بود، شب قبل به شهر آرلون Arlon در بلژیک رسیدیم و در این شهر اقامت کردیم. شهر آرلون به لوکزامبورگ خیلی نزدیک است و چون اقامت در بلژیک بسیار ارزانتر از لوکزامبورگ است هر روز تعداد زیادی برای کار به لوکزامبورگ می روند و شب به محل اقامت خود در آرلون برمی گردند. 

صبح، قبل از حرکت به سمت لوکزامبورگ تصمیم گرفتیم تا گردش کوتاهی در شهر آرلون داشته باشیم. 

کلیسای سنت Donat، بر روی تپه Knipshen  از سنگ خاکستری رنگ به سبک گوتیک در سال 1626 ساخته شد. جاذبه اصلی مجموعه کلیسا، صحنه 14 تراس سنت دوناتوس با 14 صلیب سنگی به همین شکل است که از سال 1992 به عنوان یک بنای تاریخی شناخته شده است.

 از بالای برج کلیسا مناظری زیبا از بلژیک دیده می شود. در بسیاری از شهرهای اروپایی، سقف و شیروانی خانه ها به رنگ قرمز رنگ آمیزی می شود ولی در آرلون تقریبا سقف تمام خانه ها سیاه رنگ بود.

مهمترین و زیباترین بنای شهر کلیسا سنت مارتین Saint-Martin است این بنای نئوگوتیک در قرن نوزدهم به شکل صلیب ساخته شد. برج عظیم شرقی با ارتفاع 97 متر با یک گلدسته چند ضلعی و چهار برجک تاج گذاری شده است. توجه داشته باشید که روکش ها از سنگ آبی ساخته شده اند که بنا را زیباتر جلوه می دهند. پنجره ها با شیشه های رنگی و مخصوصا پنجره رز این کلیسا بسیار زیبا است. برای بازدید از این محل نیم ساعت کافی است.

فاصله مرکز شهر آرلون تا شهر لوکزامبورگ حدود ۳۵ کیلومتر است. ما برای بازدید از شهر لوکزامبورگ چهار ساعت زمان اختصاص دادیم. بافت قدیمی شهر ، در لیست میراث جهانی ثبت شده است. ما اتومبیل را در خارج بافت قدیمی و در نزدیک صخره باک Bock پارک کردیم و از این منطقه وارد شهر قدیم شدیم.  ما از روی یک گذرگاه باریک بر روی صخره ای که بیش از ۵۰ متر بالاتر از بستر رودخانه است عبور کردیم. به این دیواره های سنگی که قسمتی از برج و باروی شهر هم بر روی آن ساخته شده است، دیواره های کورنیش گفته می شود. این محل تقریبا ۶۰۰ متر طول دارد. عده ای معتقد هستند بهترین تراس و بالکن اروپا است. دقیقا در زیر جایی که ایستاده اید. شبکه بسیار طویلی از غارهای تو در تو ساخته شده است که در زمان جنگ جهانی اول و دوم به عنوان پناهگاه استفاده می شد. برای ورود به این غارها می بایست بلیط ۸ یورویی تهیه کنید. 

میدان Guillaume II میدان اصلی شهر لوکزامبورگ است. این میدان در قلب منطقه تاریخی Upper Town واقع شده است. در نیمه غربی آن تالار شهر قرار دارد و در مرکز آن مجسمه دوک بزرگ سابق -ویلیام دوم- سوار بر اسب به چشم می خورد. این میدان میزبان بسیاری از رویدادهای مهم فرهنگی شهر مانند کنسرت ها، جشنواره ها و بازارهای کریسمس است.

بنای یادبود Gëlle Fra به معنای “بانوی طلایی”، یک یادبود جنگ در شهر لوکزامبورگ است و به هزاران نفر از لوکزامبورگی ها که داوطلب خدمت در نیروهای مسلح قدرت های متفقین در طول جنگ جهانی و جنگ کره بودند، تقدیم شده است. بخش میانی این بنای تاریخی یک ابلیسک گرانیتی به ارتفاع 21 متر است . در بالای ابلیسک مجسمه برنزی طلاکاری شده ای قرار دارد که نشان دهنده نایک ، الهه پیروزی، یا “ملکه آزادی” است و تاج گلی را که گویی آن را بر سر ملت گذاشته است، در دست دارد . در پای ابلیسک دو مجسمه برنزی (طلا نشده) وجود دارد که نمایانگر سربازان لوکزامبورگی است که داوطلب خدمت برای فرانسه شده اند . یکی در پای مجسمه دراز کشیده و در راه خدمت به کشورش مرده است و دیگری در سوگ هموطن مرده خود نشسته است.Gëlle Fra در میدان قانون اساسی، در محله Ville Haute در مرکز شهر لوکزامبورگ واقع شده است. 

در ادامه مسیر از کلیسا جامع شهر بازدید کردیم و از میان کوچه و پس کوچه ها خودمان را به کنار کاخ دوک لوکزامبورگ که به کاخ بزرگ دوکال مشهور است، رساندیم. این کاخ بطور رسمی محل اقامت دوک لوکزامبورگ است. البته این کاخ از سال ۱۸۹۰ میزبان خانواده سلطنتی شده و قبل از آن محل اقامت ایشان در ساختمان فعلی تالار شهر بود. نخستین دوک بزرگ، ویلیام اول نام داشت و در سال ۱۸۱۵ به سلطنت رسید. در حال حاضر این وظیفه به عهده هانری است. مراسم تعویض شیفت گارد کاخ هر روز در ساعات خاصی و طی مراسم ویژه ای انجام می شود. در فصل تابستان تورهای برای بازدید از داخل این کاخ برگزار می شود.

ما ناهار را در رستوران Urban که در یک ساختمان قدیمی بود، خوردیم. سپس وارد کوچه و پس کوچه های قدیمی شهر شدیم. هر چند هوا سرد و بارانی بود ولی بیشتر میدانها و خیابانها برای جشنهای کریسمس آذین بندی شده بودند و عده زیادی مشغول خرید بودند. ما هم از فروشگاههای سوغاتی فروشی کمی خرید کردیم و به سمت محل پارک اتومبیل به راه افتادیم.

مقصد بعدی ما شهر Trier در آلمان بود. مرز رسمی آلمان و لوکزامبورگ رودخانه موزل است. پل Sauerbrücke بر روی این رود احداث شده است. با ورود به کشور آلمان همچنان می توان تعداد زیادی از اتومبیلها با شماره لوکزامبورگ را مشاهده کرد. به نظر می رسد که افراد زیادی در آلمان زندگی می کنند و برای کار به لوکزامبورگ می روند. رود موزل، رودخانه عریضی است و قایقرانی به راحتی در آن انجام می شود. این رود در شهر کوبلنتس Koblenz آلمان به رود راین می پیوندد.

افشین ایران پور

کانون گردشگران جوان ایران

af6872@gmail.com

www.kanoonirangardan.ir

نوشته سفر به لوکزامبورگ- پادشاهی بی سر و صدا  اولین بار در کانون گردشگران جوان ایران پدیدار شد.